همراه با مشاور – بر آن شدیم که در هر هفته در مورد مسایل و راهکارهای مشاوره ای مربوط به یکی از مراحل رشد روانی انسان که شامل کودکی و نوجوانی، جوانی، میانسالی و سالمندی می باشد به صحبت بنشینیم. هفته قبل به معرفی مراحل کودکی از تولد تا یک سالگی پرداختیم، در این مرحله نوجوانی را تعریف می کنیم.
تهیه و تنظیم: مرکز مشاوره و روان درمانی سوری در مونترال جهت ارتباط با این مرکز روی اینجا کلیک کنید.
نوجوانی
نوجوانی دوره ای از زندگی است که در حد فاصل کودکی و بزرگسالی قرار دارد. حدود و طول مدت نوجوانی مشخص نیست و در افراد و جوامع گوناگون با هم متفاوت است. شروع دوره نوجوانی را بدلیل اینکه با بلوغ جنسی همراه است تا حدودی می توان تعیین کرد، البته باید توجه داشت که سن پیدایش بلوغ جنسی هم در افراد مختلف تفاوت دارد.
به تعبیری دیگر نوجوانی در زندگی هر فرد دوره ای است که با پایان کودکی شروع می شود و در ابتدای بزرگسالی پایان می یابد. شروع و پایان این دوره به فرهنگ هر جامعه و سنی که فرد می تواند وظایف و مسولیت های بزرگسالی را بر عهده بگیرد بستگی دارد.
تغییرات روانشناختی عمده ای در این دوره اتفاق می افتد که سعی شده به صورت خلاصه در این هفته به آن اشاره شود.
تغییرات شناختی
در این دوره رشد شناختی و هوشی نوجوان تکمیل می شود چرا که در اواخر این دوران نوجوان به طور معمول می تواند تصمیمیات مهمی در زندگی خود بگیرد ؛ به عنوان مثال به سوالات اساسی در مورد هویت خود پاسخ می دهد. از نظر پیاژه “نوجوان نه تنها به آنچه هست می اندیشد بلکه به آنچه می تواند باشد نیز فکر می کند”. در این دوره نوجوان به مسایل فلسفی ، سیاسی ، مذهبی و اجتماعی گرایش دارد. او به تجسم دنیای آرمانی خود می پردازد. افرادی چون والدین ، معلمان و مسولان را که در کودکی مورد قبول و تحسین بودند، دیگر از نظر او افرادی بی نقص نیستند، در عین حال حالت خود محوری پیدا می کند یعنی خود را موجودی خاص می پندارد.
تغییرات اخلاقی
بدلیل فعالیت بیشتر غدد دورن ریز در این سن که هورمونهای مختلف را ترشح می کنند، عاطفه ثبات کمتری دارد! نوجوانان به معیار های اخلاقی والدین و مراجع قدرت حساسند، بعضی از آنها این معیار ها و ارزشها را درونی ساخته و به آن پایبند می شوند.
در این دوره نوجوان در دو سوی طیف خواسته های متضاد قرار دارد. حالات شادمانی و خنده رویی ناگهان به گوشه گیری و انزوا تبدیل می شود، احساس غرور می کند و به همان اندازه نیز احساس شرمندگی در او بروز می کند. با وجود دوستان متعدد گاهی خود را تنها می یابد که در این مورد آخر گفتگوی فعال و حمایت خانواده در کاهش اضطراب و احساس تنهایی نوجوان بسیار مفید است.
کنجکاوی نوجوان به شدت تحریک می شود و به حل مسایل با آگاهی و علاقه نگاه می کند در عین حال به دلیل بی ثباتی عاطفی نسبت به حل بعضی مسایل بی اعتنا می شود. این رفت و برگشت در حالات و رفتار نوجوان به روشنی قابل مشاهده است، گاه رفتاری کودکانه دارد و گاه مانند بزرگسالان رفتار می کند به همین دلیل است که نوجوانی را دوره تعارض می نامند.
تغییرات اجتماعی
سالهای اولیه زندگی در محیط خانواده زیر بنای اجتماعی شدن انسان است ، مدرسه ، محله زندگی، نهادهای اجتماعی و رسانه ها عوامل موثر بعدی در تحول اجتماعی افراد هستند. در نوجوانی به سوالاتی از جمله من کیستم؟ شغل آینده من چیست؟ رشته تحصیلی مورد علاقه ام چیست؟ ارزشهای من در اجتماع کدام است؟ می رسیم. پاسخ به این سوالات زیربنای هویت نوجوان است به همین دلیل نوجوانی را دوران هویت در برابر سردرگمی نقش نیز می نامند.
مطالب مرتبط توصیه شده:
همراه با مشاور: مرحله بین تولد تا یک سالگی – قسمت ششم
همراه با مشاور: بهداشت روانی بعد از زایمان – قسمت پنجم
همراه با مشاور: بهداشت جسمی و روانی سه ماهه آخر بارداری – قسمت چهارم
همراه با مشاور: بهداشت جسمی و روانی سه ماه دوم بارداری – قسمت سوم
بهداشت جسمی و روانی سه ماه اول بارداری – قسمت دوم
دانستنیهای قبل از بارداری – قسمت یک
بخش روانشناسی در رسانه هدهد کانادا
بخش روابط عاطفی در رسانه هدهد کانادا
ویراستار مطلب: آرین
