اگر ملکه بیرقیب دنیای تکنوی جهان برای همکاری با یک خواننده مجازی به هوش مصنوعی روی میآورد و به «سوی تاریک» میپیوست، چه میشد؟ بسیاری دقیقاً همین را فکر کردند.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از یورونیوز، زمانی که ایپی جدید «شارلوت د ویت»، دیجی و تهیهکننده موسیقی بلژیکی ۳۴ ساله با شش و نیم میلیون دنبالکننده در اینستاگرام، منتشر شد. Azadi (به فارسی «آزادی»، واژهای که در جریان اعتراضهای ایران در سال ۲۰۲۲ میلادی بهخوبی با آن آشنا شدیم)، که زیر برچسب شرکت ضبط او، یعنی کِیاِنتیاِکستی (منبع به زبان ایتالیایی)، منتشر شده، شامل سه ترک است (Azadi، Omid به معنای «امید» و Tales of the Desert) با همان صداهای اسیدتکنویی که همیشه او را متمایز کرده است، همراه با تمپوی ۱۴۰ بیپیام، اما این بار با یک وکالیست «خاص».
همکاری شارلوت د ویت با خواننده هوش مصنوعی
د ویت که در فهرست دیجی مگ تاپ ۱۰۰ دیجی ۲۰۲۶ برای هفتمین سال پیاپی بهعنوان دیجی شماره یک تکنو در جهان انتخاب شده است، در این پروژه برای نخستین بار از یک خواننده دارای هوش مصنوعی استفاده کرده است. این خواننده مجازی، ناوا، توسط هنرمند بریتانیایی-ایرانی «فربد مهر» توسعه داده شده است.
خواننده هوش مصنوعی، نماد زنان ایرانی محروم از اجرا
این هنرمند از طریق یک اطلاعیه رسمی اعلام کرده است که «ناوا نماینده زنان ایرانی است که از اجرای عمومی منع شدهاند» و این ایپی بهعنوان «یک عمل کوچک مقاومت» طراحی شده است، بهطوری که تمام عواید آن به سازمان غیردولتی فمینا، که از فعالان حقوق زنان و جنبشهای فمینیستی در منطقه اسوانا و آسیا حمایت میکند، اختصاص مییابد.
ناوا؛ خواننده مجازی توسعهیافته با هوش مصنوعی
ناوا پروژهای است که در سال ۲۰۲۵ میلادی توسط فربد مهر، هنرمند دیجیتال بریتانیایی با ریشه ایرانی، خلق شده است. این خواننده مجازی با استفاده از هوش مصنوعی توسعه یافته و هویت بصری او از هنر و سنت فرهنگی ایرانی الهام گرفته است.
مهر گفته است هدفش این است که بهصورت نمادین نماینده زنان ایرانی باشد که نمیتوانند مانند خوانندگان تکخوان، آزادانه در برابر جمعیت مختلط اجرا کنند. کافی است به پرونده «پرستو احمدی»، هنرمندی که در ماه ژوئن توسط دادگاهی در قم به ۷۴ ضربه شلاق، ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور و ۲ سال ممنوعیت فعالیت هنری محکوم شد، فکر کنیم. جرم او چه بود؟ انتشار یک کنسرت بهصورت استریم در یوتیوب در دسامبر ۲۰۲۴ میلادی، کنسرتی که در آن بیحجاب و با لباسی بدون آستین روی صحنه رفته بود.
واکنش هواداران و کارشناسان
بیتردید نیت خوبی پشت این پروژه است، اما برخلاف آنچه شاید د ویت انتظار داشت، با استقبال یکپارچه روبهرو نشد. از سوی جامعه هوادارانش انتقادهای متعددی مطرح شده است. انتخاب استفاده از یک صدای مصنوعی برای نمایندگی زنانی که از امکان بیان خود از طریق موسیقی محروم شدهاند، در میان دوستداران موسیقی الکترونیک پرسشها و اعتراضهای زیادی برانگیخته است.
بسیاری میپرسند چرا از صدای یک انسان واقعی استفاده نشده است. برای نمونه، یک هوادار در ردیت نوشته است: «دیگر اصلاً از موسیقی او خوشم نمیآید. راههای دیگری هم برای شنیده شدن صدای زنان ایرانی وجود دارد، بدون آنکه به «یک هنرمند» ساختهشده با هوش مصنوعی متوسل شویم.» از نظر هوادار دیگری، این ابتکار قابل تحسین است، اما میشد مسیر دیگری را انتخاب کرد: «ظاهراً قرار است هوش مصنوعی نماینده زنان ایرانی باشد که زیر فشار زندگی میکنند؛ اما مگر ممکن بود هیچ هنرمند ایرانی واقعی وجود نداشته باشد که این قطعه را بخواند؟»
برخی کاربران همچنین نگراناند که عادی شدن استفاده از صداهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، فرصتهای شغلی خوانندگان، همسرایان و نوازندگان را کاهش دهد.
منبع: یورونیوز

