جنگ ایران علاوه بر افزایش تحرکات دیپلماتیک میان واشینگتن، پکن و مسکو، مسیرهای حمل‌ونقل هوایی در آسیا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در همین حال، دونالد ترامپ در تلاش است با برگزاری نشستی سه‌جانبه با رهبران چین و روسیه، مذاکرات برای پایان جنگ ایران را پیش ببرد؛ تلاشی که هنوز درباره دستور کار و همراهی طرف‌های دیگر آن ابهام وجود دارد.
قزاقستان ظرفیت پروازهای خود به چین را افزایش می‌دهد
یکی از پیامدهای عملی جنگ، تغییر مسیر فعالیت شرکت‌های هواپیمایی منطقه بوده است. شرکت هواپیمایی ایر آستانای قزاقستان پس از بسته شدن بخش‌هایی از حریم هوایی خاورمیانه، تعداد پروازهای هفتگی خود به چین را از ۲۳ به ۵۲ پرواز افزایش داده است.
این شرکت همچنین قصد دارد طی یک تا دو سال آینده ظرفیت پروازهایش به چین را بار دیگر دو برابر کند. به گفته این شرکت، تغییر ایجادشده حتی در صورت عادی شدن شرایط در منطقه خلیج فارس نیز ادامه خواهد یافت.
تلاش ترامپ برای گردهم آوردن رهبران چین و روسیه
در عرصه دیپلماتیک، واشینگتن در حال بررسی برگزاری نشستی میان دونالد ترامپ، شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین در حاشیه اجلاس اپک در شهر «شنژن» چین است.
«مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، از رایزنی‌ها برای برگزاری این دیدار سه‌جانبه خبر داده است. ترامپ نیز روز یک‌شنبه اعلام کرد انتظار دارد در دیدار با رهبران چین و روسیه درباره پایان جنگ و خلع سلاح هسته‌ای ایران گفت‌وگو کند.
روبیو و «وانگ یی»، وزیر خارجه چین، نیز روز چهارشنبه در تماسی تلفنی درباره اهمیت مذاکرات در سطح رهبران برای پیشبرد صلح و خلع سلاح هسته‌ای ایران، از جمله در قالب نشستی احتمالی با حضور روسیه، گفت‌وگو کردند.
با این حال، گزارش وزارت خارجه چین از این تماس تلفنی به موضوع نشست سه‌جانبه یا مذاکرات هسته‌ای اشاره‌ای نکرده است. پکن پیش‌تر نیز با مشارکت در مذاکرات سه‌جانبه خلع سلاح هسته‌ای مخالفت کرده بود.
مسکو هم موضوع دیگری را برای این دیدار در نظر دارد. بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، ولادیمیر پوتین پیشنهاد کرده است از فرصت این نشست برای گفت‌وگو درباره پایان جنگ اوکراین استفاده شود.
تهران بر ادامه توسعه توان موشکی تأکید دارد
در حالی که آمریکا به دنبال گسترش رایزنی‌های دیپلماتیک و مذاکرات برای پایان جنگ ایران است، فرمانده کل سپاه تأکید کرده که فشارهای خارجی برنامه موشکی ایران را متوقف نخواهد کرد.
احمد وحیدی خطاب به نیروهای هوافضای سپاه گفت تهدیدها و تحریم‌ها مانع ادامه تقویت توان نظامی ایران نمی‌شود. همچنین توسعه این توانمندی‌ها در دل کوه‌ها و اعماق زمین ادامه دارد.
ادامه اختلاف‌ها بر سر مسیر پایان جنگ
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که جنگ ایران، علاوه بر پیامدهای نظامی و اقتصادی، به موضوعی در دستور کار دیپلماسی قدرت‌های بزرگ و نهادهای بین‌المللی تبدیل شده است. با این حال، در حالی که واشینگتن از مذاکرات برای پایان جنگ ایران و خلع سلاح هسته‌ای سخن می‌گوید، پکن هنوز موضع روشنی درباره نشست سه‌جانبه اعلام نکرده، مسکو بر طرح موضوع اوکراین تأکید دارد و تهران نیز بر ادامه توسعه توان موشکی خود پافشاری می‌کند.
منبع: زومون
