توقف و لغو سراسری پروازها در آمریکا پس از اختلال در سامانه‌های ارتباطی مراکز کنترل ترافیک هوایی پایان یافت، اما پیامدهای آن تا صبح شنبه ادامه داشت. این اختلال که به طولانی‌ترین توقف سراسری پروازها در آمریکا از زمان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ منجر شد، هزاران مسافر را سرگردان کرد. همچنین برنامه پروازها و حتی مسابقات ورزشی دانشگاهی را به‌هم ریخت.
اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) شامگاه جمعه پس از حدود چهار ساعت توقف، محدودیت سراسری پروازها را لغو کرد. «شان دافی»، وزیر حمل‌ونقل آمریکا، اعلام کرد حریم هوایی این کشور از ساعت ۲۰:۱۵ به وقت شرق آمریکا بازگشایی شده است. اما بازگشت پروازها به برنامه عادی به‌تدریج انجام خواهد شد و ممکن است چند روز طول بکشد.
بر اساس گزارش رویترز، تا ساعت ۲۳:۳۰ جمعه نزدیک به ۱۰ هزار پرواز لغو شده بود. با ادامه اختلال‌ها، شمار پروازهای لغوشده برای روز شنبه نیز تا ساعات ابتدایی صبح به حدود ۳۳۰۰ مورد رسید و نزدیک به هزار پرواز دیگر با تأخیر مواجه شد.
فرودگاه‌های آتلانتا، جان اف کندی نیویورک و لوگان بوستون از جمله مراکزی بودند که بیشترین آسیب را دیدند. شرکت‌های هواپیمایی نیز برای بازگرداندن هواپیماها و خدمه به موقعیت مناسب و مدیریت پروازهای عقب‌افتاده با دشواری روبه‌رو شدند.
اختلال فنی در شبکه کنترل پرواز
دافی منشأ اختلال در پروازهای آمریکا را ناپایداری سامانه‌های راداری و ارتباطی در مراکز کنترل ترافیک هوایی اعلام کرد. به گفته او، این مشکل از ساعت ۱۵:۳۶ جمعه آغاز شد؛ زمانی که سوئیچ‌ها و روترهای شبکه به دلیل حجم بالای داده دچار اضافه‌بار شدند و اطلاعات ناسازگاری ارائه کردند.
وزیر حمل‌ونقل آمریکا گفت برای حفظ ایمنی پروازها، فعالیت سامانه متوقف شد. هرچند کنترل‌کنندگان در هیچ مرحله‌ای ارتباطات یا اطلاعات راداری را به‌طور کامل از دست ندادند و توانستند هزاران هواپیما را به‌سلامت فرود بیاورند.
«مارک‌وین مولین»، وزیر امنیت داخلی آمریکا، نیز اعلام کرد تاکنون شواهدی مبنی بر ارتباط این حادثه با حمله سایبری یا عملکرد یک سامانه هوش مصنوعی خارج از کنترل به دست نیامده است. با این حال، تحقیقات برای مشخص شدن علت دقیق اختلال ادامه دارد. همچنین آژانس امنیت ملی آمریکا نیز در این بررسی مشارکت کرده است.
فناوری فرسوده و درخواست ۵۰ میلیارد دلاری
اختلال در پروازهای آمریکا بار دیگر ضعف زیرساخت‌های کنترل ترافیک هوایی را برجسته کرد. سامانه‌ای که به گفته مقام‌های دولت، با تجهیزات قدیمی، مشکلات ارتباطی و کمبود چند هزار نیروی کنترل‌کننده پرواز دست‌وپنجه نرم می‌کند.
دافی با انتقاد از تأمین نشدن منابع مالی مورد نیاز برای نوسازی این زیرساخت‌ها، خواستار اختصاص ۵۰ میلیارد دلار برای جایگزینی و ارتقای سامانه کنترل ترافیک هوایی شد. او تأکید کرد که مشکل فوری برطرف شده و پروازها ایمن هستند، اما بدون نوسازی گسترده، احتمال تکرار چنین اختلال‌هایی وجود دارد.
این درخواست در شرایطی مطرح شده که کاخ سفید و وزارت حمل‌ونقل آمریکا پیش از وقوع بحران نیز از کنگره خواسته بودند ۳۰.۱ میلیارد دلار برای ارتقای فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های کنترل پرواز اختصاص دهد.
ادامه سرگردانی مسافران و خسارت شرکت‌های هواپیمایی
با وجود لغو توقف سراسری، آثار بحران برای مسافران پایان نیافت. ازدحام در سالن‌های فرودگاه‌ها، لغو پروازهای بین‌المللی و داخلی و باقی ماندن هواپیماها در پایانه‌ها باعث شد هزاران مسافر ناچار شوند شب را در فرودگاه‌ها سپری کنند.
بر اساس مقررات آمریکا، شرکت‌های هواپیمایی در این حادثه ملزم به پرداخت غرامت به مسافران سرگردان نیستند. زیرا اختلال ناشی از نقص سامانه‌های FAA بوده و مسئولیت مستقیم آن بر عهده شرکت‌ها نبوده است.
این بحران همچنین برنامه مسابقات فوتبال دانشگاهی را مختل کرد. زیرا برخی دانشگاه‌ها نتوانستند تیم‌های خود را به‌موقع به محل برگزاری مسابقات برسانند.
از سوی دیگر، اختلال در پروازهای آمریکا پیامد مالی نیز برای شرکت‌های هواپیمایی داشت. سهام امریکن ایرلاینز، یونایتد و دلتا در معاملات پس از ساعات رسمی بازار بین یک تا دو درصد کاهش یافت و سهام جت‌بلو حدود سه درصد افت کرد. امریکن ایرلاینز اعلام کرد برای تسریع بازگشت شبکه پروازی به وضعیت عادی، پروازهای بین‌المللی و مسیرهای منتهی به شهرهای کوچک‌تر خارج از قطب‌های اصلی خود را در اولویت قرار داده است.
