هم‌زمان با تلاش قطر و پاکستان برای بازگرداندن ایران و آمریکا به میز مذاکره، نشانه‌های افزایش آمادگی نظامی و احتمال ازسرگیری حملات نیز پررنگ‌تر شده است. تهران از تکمیل طرح واکنش به حملات احتمالی خبر داده و واشینگتن نیز بنا بر گزارش‌هایی تأییدنشده، از کشورهای منطقه خواسته برای احتمال حمله دوباره آمریکا به ایران آماده باشند. در حالی که اختلاف دو طرف بر سر پرونده هسته‌ای، تحریم‌ها و تنگه هرمز همچنان پابرجاست.
ایران: در حمله بعدی محدودیتی وجود نخواهد داشت
محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش ایران، اعلام کرده است طرح جامع واکنش نظامی ایران به حملات احتمالی تکمیل شده است. او بدون اشاره به جزئیات عملیاتی گفت فهرست اهداف ایران «گسترده‌تر شده است. همچنین تمامی مراکز، تأسیسات و مقرهای سیاسی دشمنان و حامیان منطقه‌ای‌شان را در بر خواهد گرفت.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به اظهارات «فریدریش مرتس»، صدراعظم آلمان، درباره نقش اروپا در جنگ و حمایت قبلی او از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دیگر خط قرمزی وجود نخواهد داشت.»
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز کشورهای اروپایی را به پرداخت هزینه حمایت از جنگ تهدید کرد. تسنیم به نقل از او نوشت: «همین دیروز، اروپا به کثیف‌کاری‌های ارتش اسرائیل افتخار می‌کرد. اما امروز از میلیاردها دلاری که جنگ با ایران برایش هزینه تراشیده، به فغان آمده است. وقتی برای جنایات جنگی هورا می‌کشیدید، فکرش را هم نمی‌کردید که تبعاتش دامن شما را هم بگیرد؟ جنگ و ترور تاوان دارد؛ حالا نوبت شماست که تاوان پس بدهید.»
احتمال حمله دوباره آمریکا به ایران از نوامبر
در همین حال، خبرگزاری «تاس» روسیه به نقل از شبکه آمریکایی MS NOW گزارش داد که واشینگتن از چند کشور حاشیه خلیج فارس خواسته است برای احتمال یک «دور کوتاه و شدید از حملات» علیه ایران از آماده باشند.
این گزارش به نقل از منابع ناشناس منتشر شده و هنوز تأیید مستقلی درباره تصمیم قطعی آمریکا برای حمله وجود ندارد. مقام‌های منطقه‌ای نیز نگران واکنش تلافی‌جویانه ایران هستند. همچنین احتمال مخالفت برخی کشورهای منطقه با استفاده از پایگاه‌های مستقر در خاک خود برای حمله به ایران مطرح شده است.
قطر برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم تلاش می‌کند
در جبهه دیپلماسی، میانجی‌های قطری روز جمعه به تهران سفر کردند و قرار است رایزنی‌ها برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا روز شنبه در دوحه ادامه یابد.
به گزارش اکسیوس به نقل از منابع دیپلماتیک، هدف این تلاش‌ها فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم دو کشور است. رویترز نیز گزارش داده است که قطر پیش‌نویس تازه‌ای برای پایان دادن به جنگ به ایران ارائه کرده است. اما یک مقام ارشد ایرانی آن را غیرقابل قبول دانسته و گفته است تهران موضع خود را درباره پرونده هسته‌ای تغییر نخواهد داد.
اختلاف اصلی دو طرف بر سر ترتیب اقدامات است. آمریکا خواهان بررسی پرونده هسته‌ای از ابتدای مذاکرات است، در حالی که ایران رفع محاصره بنادر و کاهش تحریم‌ها را پیش‌شرط پذیرش تعهدات تازه می‌داند.
ذخایر اورانیوم و تنگه هرمز در چارچوب پیشنهادی توافق
به گزارش العربیه، پیش‌نویس اولیه توافق، تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران و بازگشایی تنگه هرمز را در بر می‌گیرد.
انتقال ذخایر اورانیوم ایران به کشور ثالث مورد توافق یا کاهش سطح غنی‌سازی آنها از جمله گزینه‌های مطرح‌شده است. همچنین بازگشایی تنگه هرمز به روی کشتیرانی بین‌المللی ظرف هفت روز پس از دستیابی به تفاهم اولیه پیش‌بینی شده است.
این پیشنهاد بر اجرای مرحله‌ای و متقابل تعهدات تأکید دارد؛ به این معنا که اقدامات ایران در حوزه هسته‌ای و امنیت دریایی با کاهش تحریم‌ها، محدودیت‌های اقتصادی و محاصره از سوی آمریکا همراه شود.
ایجاد سازوکاری مستقل برای نظارت بر اجرای توافق و بررسی نقش احتمالی چین به‌عنوان ضامن نیز در این پیش‌نویس مطرح شده است. با این حال، جزئیات اجرایی و نحوه برخورد با نقض تعهدات همچنان نیازمند توافق دو طرف است.
دوحه و استانبول نیز به‌عنوان محل‌های احتمالی مذاکرات مستقیم مطرح شده‌اند. نگرانی‌های امنیتی ایران، سطح هیات‌های مذاکره‌کننده و تضمین‌های امنیتی از جمله عواملی هستند که در انتخاب محل نشست نقش دارند.
پاکستان: نشانه‌هایی از پیشرفت در میانجی‌گری وجود دارد
پاکستان نیز به تلاش‌های خود برای کاهش تنش میان تهران و واشینگتن و جلوگیری از حمله دوباره آمریکا به ایران ادامه می‌دهد.
«احمد شریف چودری»، سخنگو و مدیرکل روابط عمومی نیروهای مسلح پاکستان، با اشاره به نشانه‌های مثبت در روند میانجی‌گری اسلام‌آباد، گفت ارزیابی این کشور همچنان محتاطانه است.
او در نخستین مصاحبه خود پس از سفر هیئت بلندپایه پاکستانی به تهران گفت اگر هیچ نشانه امیدوارکننده‌ای وجود نداشت، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، دلیلی برای دو بار سفر به ایران در ماه جاری نداشت.
چودری در عین حال هشدار داد که برخی طرف‌ها ممکن است برای مختل کردن روند دیپلماتیک تلاش کنند، اما نامی از آنها نبرد.
نامه ونس به تهران؛ هنوز پاسخی دریافت نشده است
در همین چارچوب، گزارش‌هایی درباره نامه «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، به محسن رضایی منتشر شده است. ترامپ هدف این نامه را تسهیل ارسال کمک‌های پزشکی به ایران اعلام کرده، اما برخی گزارش‌ها آن را بخشی از تلاش برای ازسرگیری مذاکرات دانسته‌اند. به گزارش سی‌بی‌اس نیوز، ایران هنوز به این نامه پاسخ نداده است.
در شرایطی که میانجی‌ها برای تبدیل پیشنهادهای اولیه به توافقی عملی تلاش می‌کنند، اختلاف بر سر ترتیب رفع تحریم‌ها و تعهدات هسته‌ای همچنان مانع اصلی است. هم‌زمان، احتمال حملات تازه آمریکا و هشدارهای نظامی تهران، آینده مذاکرات را به تصمیم‌های روزهای پیش رو گره زده است.
منبع: یورونیوز
