در حالی که آمریکا از پاکسازی مسیرهای اصلی کشتیرانی در تنگه هرمز و ادامه عملیات حفاظت از نفتکشها خبر میدهد، سپاه پاسداران ایران مدعی وقوع انفجار در چهار نفتکش و انهدام یک شناور آمریکایی شده است. همزمان، آتشسوزی یک کشتی تجاری در نزدیکی عمان و نجات ۲۵ خدمه آن، بر ابهام درباره وضعیت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز افزوده است.
آمریکا: مسیرهای اصلی کشتیرانی در تنگه هرمز پاکسازی شدهاند
اختلاف تهران و واشینگتن بر سر وضعیت تنگه هرمز در روزهای اخیر، بهویژه درباره وجود مینهای دریایی و امنیت عبور کشتیهای تجاری، شدت گرفته است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد نیروهای این کشور تمام مسیرهای اصلی و بهرسمیتشناختهشده کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز را از مینهای دریایی پاکسازی کردهاند. همچنین این مسیرها برای عبور کشتیها امن هستند.
دریاسالار «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، نیز روز جمعه در ویدئویی درباره بازدید هوایی خود از این آبراه توضیح داد که دهها کشتی تجاری و تجهیزات نظامی آمریکا، از جمله یک اسکادران از شناورهای بدون سرنشین پیشرفته، را در منطقه مشاهده کرده است.
او با اشاره به حضور نیروهای آمریکایی در منطقه گفت: «اما چیزی که ندیدم، نیروهای سپاه پاسداران ایران بود. اصلاً آنها را در آنجا ندیدم.»
کوپر همچنین بر ادامه عملیات مینروبی و حفاظت از مسیرهای اصلی تردد کشتیها تأکید کرد. به گفته او، نیروهای آمریکایی از تابستان امسال تاکنون به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای صادرات بیش از یکونیم میلیارد بشکه نفت خام کمک کردهاند. در حالی که محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا همچنان ادامه دارد.
سپاه از انفجار نفتکشها در تنگه هرمز و برخورد یک کشتی با مین خبر داد
در مقابل، نیروی دریایی سپاه اعلام کرد چهار نفتکش هنگام عبور از مسیرهایی که این نیرو «غیرمجاز» میخواند، در تنگه هرمز دچار انفجار و آتشسوزی شدهاند.
بر اساس بیانیه سپاه، یکی از این نفتکشها حامل دو میلیون بشکه نفت خام بوده و با مین دریایی برخورد کرده است. این نیرو همچنین مدعی شد یک شناور بدون سرنشین آمریکایی را در بخش شرقی تنگه هرمز منهدم کرده است.
سنتکام ساعاتی پس از انتشار این ادعا، انهدام شناور آمریکایی را تکذیب کرد. این فرماندهی پیشتر نیز گزارشهای ایران درباره برخورد کشتیهای تجاری با مینهای دریایی در تنگه هرمز را نادرست خوانده بود.
اظهارات کوپر درباره وضعیت حضور نیروهای سپاه و پاکسازی مسیرهای دریایی نیز پیش از انتشار ادعاهای تازه نیروی دریایی سپاه مطرح شده بود و پاسخ مستقیمی به گزارش انفجار نفتکشها در تنگه هرمز محسوب نمیشود.
کشتی تجاری پانامایی در نزدیکی عمان هدف قرار گرفت
در تحولی جداگانه، مرکز امنیت دریایی عمان از آتشسوزی یک کشتی تجاری با پرچم پاناما در نزدیکی سواحل «رأس مسندم» خبر داد.
به گفته این مرکز، کشتی در فاصله ۱.۶ مایل دریایی از ساحل هدف قرار گرفت و نیروی دریایی سلطنتی عمان با هماهنگی مرکز امنیت دریایی، ۲۵ خدمه آن را تخلیه کرد. خدمه پس از نجات خدمات پزشکی دریافت کردند. اما مقامهای عمانی درباره عامل حمله، نوع آن و میزان خسارت کشتی جزئیات بیشتری منتشر نکردند.
هنوز مشخص نیست این حادثه با نفتکشهایی که سپاه از انفجار و آتشسوزی آنها خبر داده ارتباط دارد یا خیر.
این حادثه پس از گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا درباره حمله به یک نفتکش دیگر در شمال شرقی «خصب» عمان رخ داد. بر اساس آن گزارش، هنگام خروج نفتکش از تنگه هرمز، یک قایق کوچک به آن نزدیک شد و دو وسیله انفجاری را به بدنه کشتی متصل کرد.
انفجار این وسایل به آتشسوزی در موتورخانه و از کار افتادن موقت نفتکش منجر شد، اما پس از مهار آتش، کشتی توانست حرکت خود را از سر بگیرد.
انفجارهای اطراف قشم و روایتهای متفاوت از علت آنها
در کنار حوادث دریایی و انفجار نفتکشها در تنگه هرمز ، بامداد جمعه گزارشهایی نیز از شنیده شدن صدای انفجار در اطراف جزیره قشم منتشر شد. خبرگزاری ایرنا به نقل از ساکنان منطقه از مشاهده نورهایی در آسمان خبر داد و برخی منابع نیز از فعالیت پدافند هوایی گزارش دادند.
ایرنا به نقل از منابع غیررسمی، این صداها را به شلیک اخطار به سوی شناورهای «متخلف» در تنگه هرمز نسبت داد. با این حال، خبرگزاری تسنیم، به نقل از منابعی دیگر مدعی شد نیروی هوافضای سپاه یک «جنگنده متخاصم» را رهگیری کرده است.
جزئیات مستقلی درباره این گزارشها منتشر نشده و روایتهای متفاوتی درباره علت انفجارها وجود دارد.
تنگه هرمز؛ کانون اختلاف نظامی و سیاسی تهران و واشینگتن
ایران و آمریکا هر دو مدعی کنترل تنگه هرمز هستند. آبراهی راهبردی که از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، عبور آزاد کشتیها در آن با اختلال جدی روبهرو شده است.
ادامه گزارشهای متناقض درباره مینهای دریایی، حمله به نفتکشها و حضور نظامی دو کشور در این منطقه، نگرانیها درباره امنیت یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان را افزایش داده است. این تحولات همچنین همزمان با افزایش گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر رخ میدهد.
منبع: رادیوفردا

