یک سال و نیم از دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ گذشته و روند قانونگذاری در کنگره عملاً متوقف شده است؛ وضعیتی که نشاندهنده شکلگیری یک بنبست جدی در سیاست خارجی دولت اوست. ترامپ همچنان نتوانسته جنگی را که در ایران آغاز کرده به پایان برساند، چه برسد به جنگ روسیه و اوکراین که ماههاست برای خاتمه آن تلاش میکند.
در همین حال، مجموعهای از احکام قضایی نیز بخش مهمی از برنامههای دولت را در حوزههای مختلف متوقف کرده است؛ از ایجاد «صندوق مقابله با سوءاستفاده از قدرت» گرفته تا طرح تغییر نام مرکز کندی. حتی در حوزه فرهنگی، که ترامپ سالها تلاش کرده آن را مطابق دیدگاه خود شکل دهد، نشانههایی از مقاومت دیده میشود؛ بهطوری که برخی هنرمندان از جشنواره «فریدام ۲۵۰» کنارهگیری کردهاند؛ رویدادی که قرار بود یکی از نقاط اوج دوره دوم ریاست جمهوری او باشد.
بحران خاورمیانه؛ گسترش اختلاف میان کنگره و کاخ سفید
متحدان ترامپ از افزایش نشانههای فرسودگی در داخل کاخ سفید خبر میدهند؛ وضعیتی که به گفته آنها، تمرکز بیش از حد بر جنگ ایران، نوعی بنبست در سیاست خارجی دولت ایجاد کرده است. برخی از آنها در محافل خصوصی این سؤال را مطرح میکنند که آیا یک تغییر گسترده در تیم کارکنان میتواند دولت را از این رکود و بیانگیزگی خارج کند یا نه؟
یکی از منابع نزدیک به کاخ سفید که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفته است: «دولت عملاً درگیر این بحران شده است. همهچیز تحتالشعاع این درگیری قرار گرفته و نوعی فرسودگی در تصمیمگیریها دیده میشود. حتی اگر دستاوردی هم وجود داشته باشد، در فضای رسانهای دیده نمیشود. انگار دولت در باتلاق ایران گیر کرده است.»
در همین حال، کاخ سفید طی هفتههای اخیر در حال مذاکره برای تمدید آتشبس با ایران بوده تا مسیر تنگه هرمز برای عبور کشتیها باز بماند و فشار بر بازار جهانی نفت کاهش یابد. با این حال، ترامپ با وجود وعدههای اولیه درباره کوتاه بودن درگیری و تهدیدهای مکرر در شبکههای اجتماعی، هنوز نتوانسته به توافق مشخصی دست پیدا کند. او روز جمعه پس از نشستی دو ساعته در اتاق وضعیت، بدون ارائه هیچ بیانیهای محل را ترک کرد.
ترامپ همچنان تأکید دارد که شرایط تحت کنترل است. او روز دوشنبه در گفتوگو با NBC News اعلام کرد از تصمیم ایران برای تعلیق مذاکرات با آمریکا نگرانی ندارد. همچنین در رابطه با این موضوع افزود: «راستش، ما بیش از حد صحبت میکنیم.»
در این میان، فشار اقتصادی نیز بر شهروندان آمریکایی ادامه دارد. بر اساس دادههای انجمن اتومبیل آمریکا (AAA)، میانگین قیمت هر گالن بنزین به ۴.۳۲ دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به هفته گذشته کاهش یافته، اما همچنان حدود ۳۷ درصد بالاتر از مدت مشابه سال گذشته است.
تاثیر بحران ایران بر سیاست داخلی و برنامههای قانونگذاری آمریکا
مذاکرات ترامپ با کنگره درباره بسیاری از اولویتهای قانونگذاری نیز وضعیت مطلوبی ندارد. با وجود تقویت نفوذ او در حزب جمهوریخواه و نقشآفرینی در کنار رفتن برخی سناتورهای مستقر مانند «جان کورنین» از تگزاس و «بیل کسیدی» از لوئیزیانا، اکثریت سنا هنوز پیشرفت قابل توجهی در تصویب «قانون حفظ آمریکا» با محوریت اصلاحات انتخاباتی نداشته است. این وضعیت در ادامه، به تشدید اختلاف کنگره و کاخ سفید در پیشبرد برنامههای دولت نیز دامن زده است.
همچنین کنگره هنوز به درخواستهای دیگر ترامپ، از جمله قانون دوحزبی مسکن و تأمین بودجه پروژههای مورد نظر او مانند سالن رقص و پناهگاه زیرزمینی، واکنش جدی نشان نداده است. روز دوشنبه نیز دولت پس از فشارهای سیاسی و یک حکم قضایی، از ادامه فعالیت یک صندوق حمایتی عقبنشینی کرد؛ اقدامی که به گفته ناظران، نشاندهنده اثرات مستقیم بحرانهای سیاست خارجی بر فضای داخلی آمریکاست.
در مقابل، حامیان ترامپ تأکید دارند که دولت او همچنان فعال و در حال پیشبرد برنامههاست. همچنین ناکامیها را به عملکرد ضعیف اکثریت سنا، قوانین پارلمانی مانند فیلیباستر، و همچنین مخالفت قضات لیبرال و برخی رهبران خارجی نسبت میدهند.
با نزدیک شدن به نیمهی دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، انتقادها از افزایش ناکامیهای سیاسی او بیشتر شده است. «استیو بنن»، استراتژیست پیشین کاخ سفید، در اینباره گفته است: «آیا جنبش مگا اینگونه پایان خواهد یافت؟ آرام و بیصدا، نه با یک انفجار قدرتمند؟» او همچنین تأکید کرده است که ترامپ همچنان نفوذ سیاسی قابل توجهی دارد. اما این قدرت باید با تغییرات جدی در ساختار قدرت در واشنگتن همراه شود.
کاخ سفید درگیر جنگ، ناتوان در نمایش دستاوردها
دستیاران کاخ سفید این انتقادها را «هیاهوی رسانهای» دانستند و به چند دستاورد سیاستی اخیر اشاره کردند. از جمله: اضافه شدن داروهای ژنریک به سایت عرضهی مستقیم به مصرفکننده، راهاندازی «حسابهای ترامپ» برای میلیونها کودک، لغو قوانین دوران بایدن در سازمان حفاظت از محیط زیست دربارهی سیستمهای سرمایشی و تهویهی مطبوع و طرح امنیت عمومی تابستانی در آستانهی دویستوپنجاهمین سالگرد کشور.
آنها همچنین خاطرنشان کردند که بخش زیادی از دستور کار قانونگذاری رئیسجمهور در حال پیشرفت است؛ از جمله مذاکرات مربوط به قانون مسکن، پیشبرد لایحهی بزرگراهها و بررسی دوحزبی اخیر دربارهی قوانین رمزارز. همچنین پیروزیهای سیاسی اخیر، از تغییر حوزههای انتخابیه تا موفقیت در چند رقابت مقدماتی، از جمله شکست کورنین، نشاندهندهی تداوم سلطهی ترامپ بر حزب جمهوریخواه است.
به گفتهی آنها، این موارد باید هرگونه ادعا درباره تاثیر منفی بحران ایران بر سیاست داخلی آمریکا و محدود شدن توانایی دولت برای تمرکز بر سایر موضوعات را کاملاً رد کند.
«آنا کلی»، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رئیسجمهور ترامپ میتواند همزمان چند کار را پیش ببرد. تأسفبار است که رسانهها ترجیح میدهند روایتهای نادرست و بدبینانه را ترویج کنند تا اینکه اقدامات دولت برای خانوادههای آمریکایی را برجسته کنند. اما ترامپ همچنان بر اجرای تمامی وعدههایش متمرکز است. همچنین همزمان اطمینان حاصل میکند که ایران هرگز نتواند به سلاح هستهای دست یابد.»
از روزهای طوفانی تا سردرگمی امروز
با این حال، این وضعیت فاصله زیادی با آغاز دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ دارد؛ دورهای که استیو بنن آن را «روزهای طوفانی» توصیف کرده بود. در آن مقطع، پروژه «دوج» (وزارت کارآمدی دولت) با هدف اصلاح ساختار بوروکراسی فدرال پیش رفت. همچنین تلاشهایی نیز برای اعمال فشار بر نهادهای مختلف، از جمله شرکتهای حقوقی بزرگ و دانشگاههای مطرح آمریکا، صورت گرفت.
در همین چارچوب، برخی گزارشها از اقدامات نظامی و امنیتی گسترده نیز حکایت دارند. از جمله حمله به تأسیسات هستهای ایران در تابستان گذشته و عملیات مخفیانه در ماه ژانویه که به تغییر قدرت در ونزوئلا منجر شد. این تحولات در کنار هم، در روایت حامیان دولت، نشانهای از دورهای تهاجمیتر در سیاست خارجی آمریکا تلقی میشود. هرچند اکنون به نظر میرسد تاثیر بحران ایران بر سیاست داخلی آمریکا در تمرکز دولت بر سایر اولویتها سایه انداخته است.
در همین حال، یک منبع نزدیک به کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، گفته است مسئله ایران تا حدی تمرکز دولت را از نمایش و تبلیغ دستاوردهای سال اول منحرف کرده است. به گفته او: «یک لایحه بزرگ تصویب شده، جرم و جنایت کاهش یافته و مرزها امنتر شدهاند، اما این دستاوردها در فضای عمومی آنطور که باید دیده نمیشوند.» او همچنین تأکید کرده است که در حال حاضر بخش قابل توجهی از انرژی دولت صرف مدیریت جنگ ایران و تلاش برای پایان دادن به آن شده است.
در ادامه، یکی دیگر از نزدیکان کاخ سفید با اشاره به بنبست موجود گفته است: «این اولین بار است که احساس میکنم ترامپ در سیاست خارجی، آن میزان سرمایه سیاسی که انتظار میرفت را در اختیار ندارد یا از آن بهدرستی استفاده نمیشود.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که اختلاف کنگره و کاخ سفید نیز بر روند پیشبرد برنامههای دولت تأثیر گذاشته است.
جشن ۲۵۰ سالگی آمریکا در سایه تشدید اختلاف کنگره و کاخ سفید
این رکود در زمان حساسی برای ترامپ رخ میدهد، کسی که ماههاست در حال برنامهریزی برای جشنی باشکوه به مناسبت دویستوپنجاهمین سالگرد تأسیس کشور در ۴ جولای است. در حالی که مسابقهی برنامهریزیشدهی «یوافسی» او در محوطهی جنوبی کاخ سفید طبق برنامه در اواخر این ماه برگزار میشود، بیش از شش هنرمند از اجرای برنامه در نمایشگاه بزرگ ایالتی آمریکا به مناسبت «فریدام ۲۵۰» در نشنال مال انصراف دادهاند. ترامپ در پاسخ گفت که خود او در مرکز صحنه قرار خواهد گرفت؛ اقدامی که حتی برخی از محافظهکاران نیز آن را زیر سؤال بردند.
«مت والش»، مفسر محافظهکار، آخر هفته در شبکهی ایکس نوشت: «واقعاً از اینکه چقدر برنامه America 250 را خراب کردهاند عصبانیام. اول سعی کردند «میلی وانیلی» و یکسری خوانندهی قدیمی و از مدافتاده را دعوت کنند. بعد که جواب نداد، تصمیم گرفتند این رویداد را به گردهمایی ترامپ تبدیل کنند که در آن رئیس جمهور آمریکا ۹۰ دقیقه دربارهی خودش صحبت میکند. این باید یک جشن عظیم و پرشور از کشور و تاریخ ۲۵۰ سالهاش میبود. حالا تبدیل میشود به یک تجمع سیاسی شبیه به دهها مورد دیگری که قبلاً دیدهایم.»
نگرانی از آیندهی سیاسی با احتمال بازگشت دموکراتها
شخص دوم نزدیک به کاخ سفید گفته است جشن دویستوپنجاهمین سالگرد آمریکا میتواند از آخرین فرصتهای مثبت برای دولت باشد و همزمان به موج احتمالی احضاریهها در صورت بهدست گرفتن کنترل مجلس نمایندگان توسط دموکراتها اشاره کرده است. به گفته او، این وضعیت میتواند فضای سیاسی واشنگتن را وارد مرحلهای پرتنشتر کند همچنین به گسترش اختلاف بین کنگره و کاخ سفید دامن بزند.
او در ادامه گفته است: «نمایندگان کنگره که هیچوقت در اقلیت نبودهاند، درک دقیقی از شرایط فعلی ندارند. همچنین بسیاری از کارکنان نیز تجربه چنین فشارهایی را نداشتهاند؛ از جمله بازجوییهای طولانی و سختگیرانه. در نهایت، فقط برای مدت محدودی میتوان از پاسخگویی به احضاریهها خودداری کرد. اگر این روند آغاز شود، یک بیداری سیاسی تلخ و جدی در انتظارشان خواهد بود.»
منبع: پولیتیکو
