تهران می‌گوید در پاسخ به پیشنهادهای اخیر آمریکا، از طریق میانجی‌ها «نکاتی تکمیلی» را به طرف مقابل منتقل خواهد کرد. با این حال، اسماعیل بقائی تاکید کرده است که حکومت ایران در شرایط فعلی وارد گفتگو درباره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای نمی‌شود و مذاکرات ایران و آمریکا تنها درباره تنگه هرمز و امنیت این منطقه است.
شرط ایران برای بازگشت امنیت به هرمز
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز یک‌شنبه ۱۲ مهرماه در نشست خبری خود گفت پیشنهادهای آمریکا «کم‌وبیش در راستای مواضع قبلی‌شان است» و «مشخصا درباره‌ی مباحث هسته‌ای مطرح شده». اما افزود: «ما صراحتا اعلام کردیم که تمرکز ما در این مرحله بر موضوع امنیت تنگه هرمز است.»
بقائی درباره‌ی محتوای دقیق نکاتی که ایران قصد دارد از طریق میانجی‌ها به آمریکا منتقل کند توضیحی نداد.
او در عین حال گفت بازگشت امنیت به تنگه هرمز نیازمند اقداماتی از سوی آمریکا است. همچنین افزود: «امن‌سازی تنگه هرمز یا بازگرداندن امنیت به این آبراه، مستلزم اتخاذ گام‌های مشخصی از سوی طرف آمریکایی است. بارها در مورد این موضوع صحبت شده است. از جمله توقف اخلال در دریانوردی تجاری ایران، توقف تحریم‌ها و سایر اقدامات مداخله‌جویانه.»
این مواضع چند روز پس از آن مطرح شده که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پاسخ آمریکا به طرح هفت‌روزه ایران را از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرد.
قالیباف: دوره دیکته مطالبات یک‌طرفه گذشته است
اظهارات بقائی پس از آن بیان شد که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز در صحن علنی مجلس از دریافت پیشنهادهایی از سوی آمریکا خبر داد. قالیباف گفت: «آمریکایی‌ها اخیرا از طریق میانجی پیشنهادهایی مطرح کرده‌اند». اما همزمان تأکید کرد که «دوران فرسایش زمان و دیکته کردن مطالبات یک‌طرفه گذشته است.»
پاسخ تهران به ابهام درباره تصمیم‌گیرنده نهایی
سخنگوی وزارت خارجه ایران در بخش دیگری از نشست خبری خود به اظهارات دونالد ترامپ درباره‌ی ساختار تصمیم‌گیری در ایران واکنش نشان داد. رئیس‌جمهور آمریکا پیشتر گفته بود مشخص نیست چه کسی در ایران تصمیم‌گیرنده‌ی نهایی است.
بقائی این برداشت را رد کرد و گفت: «این ادعا هیچ مبنایی ندارد. شما هیچ کشوری را به اندازه‌ی ایران منسجم و دارای نظم در تصمیم‌گیری پیدا نمی‌کنید. آمریکایی‌ها به خوبی می‌دانند طرف آنها در ایران چه کسی است و به خوبی می‌دانند که چگونه در جمهوری اسلامی ایران تصمیم‌گیری صورت می‌گیرد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بیش از هفت ماه از انتخاب آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی می‌گذرد، اما تاکنون تصویری یا صدایی از او منتشر نشده است؛ موضوعی که به تداوم گمانه‌زنی‌ها درباره‌ی وضعیت او منجر شده است.
توضیح درباره‌ی تیم شش‌نفره مذاکرات ایران و آمریکا درباره تنگه هرمز
بقائی همچنین درباره سازوکار شش‌نفره‌ای که مسعود پزشکیان پیشتر از آن سخن گفته بود، توضیح داد.
رئیس‌جمهور ایران در جریان سفر به نیویورک و در گفتگویی با شبکه‌ی سی‌بی‌اس گفته بود تیمی متشکل از نمایندگان نهادهای امنیتی، مجلس و دولت برای مشورت درباره‌ی تصمیم‌های مهم حکومت تشکیل شده و تصمیم‌ها با هماهنگی این گروه اتخاذ می‌شود.
بقائی اکنون گفته است وزیر خارجه نیز در این ساختار حضور دارد و توضیح داد: «این کمیته شش‌نفره بخشی از شورای عالی امنیت ملی است که از چند ماه قبل، مسئولیت بررسی و رسیدگی متمرکز به موضوعات مرتبط با مذاکرات ایران و آمریکا را بر عهده دارد. وزیر امور خارجه نیز یکی از اعضای این کمیته‌ی شش‌نفره هستند.»
موضوع نحوه تصمیم‌گیری در ایران پیش از این نیز از سوی واشینگتن مطرح شده بود. «مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، ساختار تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی را «مانعی واقعی» در مسیر گفتگوهای دو طرف توصیف کرده بود.
منبع: رادیوفردا
