همزمان با افزایش تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه و هشدارهای متقابل تهران و واشینگتن، «محمدباقر قالیباف» اعلام کرد ایران تا زمان تحقق هفت شرط مورد نظرش، تنگه هرمز را باز نخواهد کرد؛ موضعی که همزمان با هشدار «دونالد ترامپ» دربارهی تصمیم قریبالوقوع او دربارهی ایران مطرح شده است.
شروط تهران برای بازگشایی هرمز
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز یکشنبه ۱۲ مهر در نطق پیش از دستور خود گفت بازگشایی تنگه هرمز به تحقق «هفت شرط» ایران بر اساس تفاهمنامهی اسلامآباد بستگی دارد.
او جزئیاتی دربارهی این شروط ارائه نکرد، اما تاکید کرد تهران رفتار عملی آمریکا را مبنای تصمیمگیری خود قرار خواهد داد. قالیباف همچنین گفت آمریکا «اخیرا از طریق میانجی پیشنهادهایی مطرح کردهاند»، اما افزود: «دوران فرسایش زمان و دیکته کردن مطالبات یکطرفه گذشته است.»
اظهارات رئیس مجلس چند روز پس از دریافت پاسخ آمریکا به طرح هفتروزهی ایران مطرح شد. «عباس عراقچی»، وزیر خارجه ایران، این پاسخ را از طریق میانجیهای قطری دریافت کرده بود. بر اساس طرح ایران، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری عبور عادی کشتیها در صورت تحقق شروط تهران امکانپذیر خواهد بود.
رویترز گزارش داده است که اختلاف اصلی تهران و واشینگتن در این مرحله بر سر نحوه و ترتیب اجرای گامهای پیشنهادی است.
ترامپ از «راه آسان یا دشوار» میگوید
در سوی دیگر، دونالد ترامپ روز شنبه از یک تصمیم در مورد ایران خبر داد، اما مشخص نکرد این تصمیم چیست یا چه زمانی اعلام خواهد شد. او به خبرنگاران گفت: «ایران بهشدت درهمشکسته است. بنابراین تنها پرسش این است که کار از راه آسان پیش خواهد رفت یا راه دشوار.»
ترامپ یک روز پیش از آن نیز با بیان اینکه وضعیت ایران «خوب نیست»، از توضیح دربارهی اقدام بعدی واشینگتن خودداری کرده بود. او در اظهاراتی دیگر گفت جنگ با ایران میتواند «خیلی زود» پایان یابد و در عین حال، احتمال تشدید عملیات نظامی در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک را منتفی ندانست.
در واکنش به این مواضع، عراقچی صبح یکشنبه در دیدار با شماری از سفرای خارجی در تهران هشدار داد: «اگر دشمنان مسیر برخورد نظامی را مجددا در پیش بگیرند، پاسخی محکمتر از گذشته دریافت خواهند کرد … و اگر بهدنبال راههای دیپلماتیک باشند ما آماده هستیم از مسیرهای دیپلماسی به راهحل عادلانه و شرافتمندانه برای پایاندادن این جنگ برسیم.»
افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه
همزمان با ادامهی بنبست در مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشینگتن، گزارشهایی درباره افزایش آمادگی نظامی دو طرف منتشر شده است. رویترز پیشتر گزارش داده بود که ایران خود را برای واکنشی شدیدتر در صورت ازسرگیری حملات گسترده آمریکا آماده میکند.
در همین حال، واشینگتن طی هفتههای اخیر دو آتشبار دیگر سامانه پدافندی پاتریوت را به عربستان سعودی و قطر منتقل کرده است. وبسایت خبری اکسیوس گزارش داده هدف از این استقرار، تقویت حفاظت از تاسیسات نفت و گاز این دو کشور در صورت ازسرگیری عملیات نظامی گسترده در منطقه است.
چند رسانهی خبری در تحلیل تحرکات جدید پنتاگون، روز شنبه گزارش دادند که فرماندهی نظامی ایالات متحده در راستای اهداف آمریکا در حال اعزام ناوگروه «تئودور روزولت» و گروه آبیـخاکی «ماکین آیلند» به خاورمیانه است.
در صورت تایید، این جابجایی میتواند ۹ تا ۱۰ هزار نیروی دیگر را به منطقه منتقل کند و تعداد ناوهای هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه را به سه فروند برساند.
پنتاگون همهی گزینهها را روی میز نگه میدارد
«پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، روز یکشنبه از تایید یا رد گزارشهای مربوط به اعزام این نیروها خودداری کرد. با این حال، گفت ترامپ مصمم است مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود.
هگست همچنین تاکید کرد وظیفهی پنتاگون فراهم کردن «تمام گزینههای ممکن» نظامی برای رئیسجمهوری است؛ موضعی که در کنار هشدارهای ترامپ و افزایش تحرکات نظامی آمریکا، بر ادامهی فشار واشینگتن همزمان با تلاشهای دیپلماتیک برای حل مسئله بازگشایی ایمن تنگه پرمناقشه هرمز دلالت دارد.
منبع: رادیوفردا