جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران اکنون وارد سومین ماه خود شده و با توجه به اینکه طی ۲۰۰ سال گذشته میانگین مدت زمان درگیریهای بینالمللی آمریکا سه تا چهار ماه بوده به نظر میرسد این جنگ رو به پایان است.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از فارن پالیسی، این جنگ از جهاتی در مسیر ختم و از جهاتی در مسیر تداوم و ورود به مرحله جدیدی است.
این جنگ ممکن است تنها به عنوان دور دیگری از یک رویارویی مداوم و نیمقرنی بین ایالات متحده و ایران به پایان برسد. اما آیا برای آمریکا موفقیتی با خود در بر خواهد داشت؟
ضربه ایران به آمریکا با بستن تنگه هرمز
ایران با بستن تنگه هرمز، ایالات متحده و متحدانش را تحت فشار قرار داد. از طرفی ایالات متحده نیز با محاصره دریایی به ایران آسیب رساند. با این حال، تاکنون آمریکا نه در جنگ اقتصادی، نه در نبرد نظامی و نه در مذاکرات با ایران موفقیتی کسب نکرده است.
اگر کسی روابط ایالات متحده و ایران را طی نیم قرن گذشته بررسی دقیق کند این چرخه آشنا به نظر میرسد. اما این دور از رویارویی ایران و آمریکا مطمئناً بازیگران متفاوتی داشته است و تاکتیکهای آن بسیار سختتر و پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن نیز موثرتر خواهد بود.
ناکامی آمریکا در اهداف
در ناکامی آمریکا در جنگ با ایران همین بس که که حکومت ایران همچنان زنده است، مسئله هستهای آن حل نشده و متحدان آن (از جمله حزبالله و حماس) همچنان فعالیت دارند. حوثیهای یمن نیز همچنان کشتیرانی در دریای سرخ را تهدید میکنند. آنچه امروز برجسته است این واقعیت است که عملیات خشم حماسی آمریکا، ایران را خشمگینتر و بسیار کمتر از قبل برای پذیرش هرگونه توافق فاقد تعریف یا قطعیت با ایران، بیمیل کرده است.
پیروز جنگ آمریکا و ایران کیست؟
در این جنگ ایالات متحده و اسرائیل به جای یک موفقیت استراتژیک، به دستاوردهای تاکتیکی دست یافتند. ایالات متحده و ایران هر دو ادعا میکنند که در این دور پیروز شدهاند اما این فقط یک دور است. تقریباً مطمئناً دور دیگری در راه است.
برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) یک توافق ناقص اما بسیار کاربردی بود که برای خرید زمان، محدود کردن برنامه هستهای ایران و ایجاد فاصله هرچه بیشتر بین ایران و سلاح هستهای طراحی شده بود.
در عین حال ایران هیچ علاقهای به تغییر روابط خود با ایالات متحده نداشته است. اگر بخواهیم دقیقتر بگوییم، پس از دو ماه جنگ، نگرش ایران نسبت به آمریکا سختتر و عزم آن برای جلوگیری از هرگونه معامله با آمریکا جدیتر کرده است.
برجام جدیدی در کار نیست
بنابراین اکنون حتی یک معامله محدود (یک توافق هستهای بهبود یافته، که پس از خروج رئیس جمهور «دونالد ترامپ» از توافق اولیه در سال ۲۰۱۸ محتمل به نظر میرسید) بعید به نظر میرسد.
واشنگتن ابتکار عمل را از دست داده و تنها جنبهی دگرگونکننده این جنگ با تصمیم ایران نه توسط ترامپ، برای بستن تنگهی هرمز، عملی شده است.
ایران که از این تنگه برای منافع سیاسی و مالی استفاده میکرد، اکنون میخواهد این نفوذ را حفظ کند.
رویترز همچنین این هفته گزارش داد که جامعهی اطلاعاتی ایالات متحده در حال آمادهسازی تحلیلی از چگونگی برخورد ایران با وضعیتی است که در آن ترامپ به طور یکجانبه اعلام پیروزی میکند. اما ما شک داریم که خروج یکجانبه محتمل باشد.
وجه مشترک این گزینهها این واقعیت ناخوشایند است که ایالات متحده ابتکار عمل را از دست داده است؛ چون در این صورت آمریکا در زمین ایران بازی میکند و مجبور خواهد شد بپذیرد که تغییر رژیم در برنامهاش نیست.
بی تاثیری القائات بنیامین نتانیاهو
اکنون القائات «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر اسرائیل،که در آغاز جنگ آمریکا و ایران وجود داشته بر ترامپ بیتاثیر است. با این حال، اسرائیل همچنان امیدوار است بتواند بر آتش این جنگ دمیده و برای خود امتیاز کسب کند.
انرژی هستهای ایران همواره برای اسرائیل یک تهدید وجودی است؛ در حالی که برای ایالات متحده، اینطور نیست.
اکنون اعتبار نتانیاهو و سازمان اطلاعاتی موساد کاهش یافته است، زیرا این جنگ کوتاه وعده داده شده منجر به فروپاشی ایران نشده است. بمباران مداوم لبنان توسط اسرائیل نیز به زودی ترامپ را نگران خواهد کرد، زیرا بُعد ناخواستهای به معضلات او در داخل و خارج از کشور با آن مواجه است، اضافه میکند.
منبع: فارن پالیسی
