معاون رئیسجمهوری آمریکا میگوید واشینگتن برای رسیدن به توافقی دربارهی برنامهی هستهای ایران با «مسعود پزشکیان»، رئیسجمهوری، و «عباس عراقچی»، وزیر خارجه، در حال مذاکره است، اما هنوز برایش روشن نیست تصمیمهای نهایی در ساختار قدرت ایران چگونه گرفته میشود. «جیدی ونس» همزمان تأکید کرده است که ایران برای اثبات پایبندی خود به عدم تولید سلاح هستهای باید دربارهی ظرفیت غنیسازی خود «اقدامی معنادار» انجام دهد.
ابهام واشینگتن دربارهی ساختار تصمیمگیری ایران
جیدی ونس روز دوشنبه در جریان سفر به آلاسکا، در گفتوگو با رویترز گفت مذاکرات آمریکا با مقامهای سیاسی ایران در جریان است و عراقچی هدایت این گفتوگوها را بر عهده دارد. به گفتهی او، پزشکیان و شماری از مقامهای دولت ایران نیز در این مذاکرات مشارکت دارند.
او با اشاره به فروپاشی تفاهمی که در ژوئن ۲۰۲۶ شکل گرفته بود، گفت شلیک ایران به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز باعث شد واشینگتن دربارهی نحوهی تصمیمگیری در ساختار سیاسی ایران دچار تردید شود. ونس گفت: «متوجه شدیم که روشن نیست کشور آنها چگونه تصمیم میگیرد.»
معاون رئیسجمهوری آمریکا افزود: «ارزیابی ما این است که بله، در این کشور افرادی هستند که میخواهند به توافق برسند و ما آمادهایم با آنها گفتوگو کنیم. در عین حال، افرادی هم هستند که میکوشند توافق را به هم بزنند که به نظر من بسیار احمقانه است. اما در نهایت خودشان باید تصمیم بگیرند.»
شرط واشینگتن برای ادامهی مسیر هستهای
به گفتهی جیدی ونس، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای همچنان هدف اصلی آمریکا از جنگ با ایران است و سایر مناقشات، از جمله درگیری بر سر کشتیرانی، در مقایسه با این هدف در مرتبهی دوم قرار دارند.
او با اشاره به حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ گفت: «تأسیسات هستهای و تأسیسات غنیسازی آنها نابود شدهاند و ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که نتوانند این تأسیسات و ظرفیت هستهای خود را بازسازی کنند.»
ونس افزود: «هدف اصلی همین است و هر اتفاق دیگری، از مرعوب کردن کشتیرانی توسط آنها تا پاسخ ما به آن، در واقع موضوعی فرعی در چارچوب هدف بسیار بزرگتر جلوگیری از دستیابی آنها به سلاح هستهای است.»
او تأکید کرد که اگر تهران میخواهد ثابت کند قصد ساخت سلاح هستهای ندارد، باید در ظرفیت غنیسازی خود تغییر قابلتوجهی ایجاد کند.
ونس گفت: «اگر سلاح هستهای نمیخواهید، پس چرا به سوخت غنیشده تا سطح ۶۰ درصد نیاز دارید؟ و اگر میخواهید تعهد خود را به عدم تولید سلاح هستهای نشان دهید، سوخت با غنای بالا تولید نکنید. این یک شرط اولیهی بسیار اساسی است.»
او ادامه داد: «من که دانشمند هستهای نیستم، اما این را میدانم که برای تولید انرژی به اورانیوم با غنای ۶۰ درصد نیازی ندارید. این اورانیوم در آستانهی غنای لازم برای تولید سلاح هستهای است و به هیچ کار دیگری هم نمیآید.»
ونس: مذاکرات ایران و آمریکا به اقدام نیاز دارد
ونس که تأیید کرد در مذاکرات با ایران نقش دارد، گفت آمریکا از ابتدا برای توافقی آماده بوده که بر اساس آن تهران متعهد شود برنامهی هستهای خود را بازسازی نکند و برای اجرای این تعهد نیز اقدامات عملی انجام دهد.
او گفت: «ما از همان ابتدا آمادهی دستیابی به توافقی بودهایم که در آن ایرانیها متعهد شوند برنامهی هستهای خود را بازسازی نکنند و برای تحقق این تعهد، گامهای واقعی بردارند. اما توافق به همراهی هر دو طرف نیاز دارد و قرار نیست در برابر حرف، عمل بدهیم.»
او افزود که تاکنون نشانهای از تعهد بلندمدت ایران برای کاهش یا تغییر ظرفیت غنیسازی این کشور مشاهده نکرده است.
واکنش ونس در میانه مذاکرات ایران و آمریکا به فرفورد
در بخش دیگری از این گفتوگو، جیدی ونس دربارهی گزارشها مبنی بر احتمال حملهی پهپادی ایران به پایگاه فرفورد نیز اظهار نظر کرد، اما از ارائهی جزئیات دربارهی اطلاعات محرمانه خودداری کرد. او گفت: «من دربارهی اطلاعات محرمانه صحبت نخواهم کرد. هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
ونس در ادامه افزود: «کاملاً آگاهیم که ایرانیها تلاش میکنند به تأسیسات و تجهیزات آمریکا در سراسر جهان حمله کنند. ما هم در بخش نظامی و هم در بخش اطلاعاتی نیروهای فوقالعاده توانمندی داریم. تا اینجا هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
منبع: یورونیوز