در حالی که تورم نقطهبهنقطه کشور ۸۳.۵ درصد اعلام شده، بررسی جزئیات آمارهای مهرماه نشان میدهد فشار اصلی گرانی بر نیازهایی متمرکز شده که خانوارها امکان حذف آنها را ندارند. هزینه تحصیل، پوشاک و لوازم خانگی با سرعتی بهمراتب بیشتر از تورم عمومی افزایش یافته و بخش بیشتری از درآمد خانوادهها را میبلعد؛ وضعیتی که از کاهش مستمر قدرت خرید و دشوارتر شدن تأمین نیازهای اولیه زندگی حکایت دارد.
هزینههای ضروری با شتابی بیشتر از تورم عمومی افزایش یافتند
بر اساس آمار مهرماه بانک مرکزی، تورم ماهانه کل کشور به ۴.۶ درصد رسیده و برای سومین ماه متوالی افزایش یافته است. تورم نقطهبهنقطه نیز با ثبت رقم ۸۳.۵ درصد نشان میدهد خانوارها برای خرید سبد مشابهی از کالاها و خدمات نسبت به مهر سال گذشته، بهطور متوسط حدود ۱.۸ برابر هزینه میکنند.
با این حال، میانگین تورم تصویر کاملی از فشار اقتصادی بر خانوادهها ارائه نمیدهد. بررسی گروههای مختلف هزینهای نشان میدهد برخی اقلام و خدمات، بهویژه آنهایی که امکان حذف یا به تعویق انداختنشان محدود است، افزایش قیمت بسیار بیشتری را تجربه کردهاند.
تورم تحصیل؛ افزایش ۳۶.۱ درصدی هزینهها در مهر
گروه تحصیل با تورم ماهانه ۳۶.۱ درصدی، یکی از بالاترین افزایشها را در مهرماه ثبت کرده است. این رقم در مهر سال گذشته ۲۴.۴ درصد و در مهر ۱۴۰۳ معادل ۲۱.۷ درصد بود؛ روندی که از تشدید فشار هزینههای آموزشی در آغاز سال تحصیلی حکایت دارد.
شهریه مدارس و مهدکودکها، کلاسهای آموزشی و سایر خدمات مرتبط با تحصیل، بخش مهمی از مخارج خانوادهها در این ماه را تشکیل میدهند. افزایش قیمتها در این گروه به این معناست که خانوادهها برای تأمین هزینههای آموزشی فرزندان خود باید سهم بیشتری از درآمدشان را اختصاص دهند.
لوازم خانگی؛ افزایش ۱۵۵ درصدی هزینهها در یک سال
در بخش کالاهای بادوام، وضعیت حتی نگرانکنندهتر است. تورم نقطهبهنقطه گروه اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه در مهرماه به حدود ۱۵۵ درصد رسیده است؛ به این معنا که هزینه تهیه سبد مشابهی از این کالاها و خدمات نسبت به سال گذشته بیش از ۲.۵ برابر شده است.
این گروه علاوه بر وسایلی مانند یخچال و ماشین لباسشویی، مبلمان، ظروف، لوازم برقی کوچک و برخی خدمات تعمیر و نگهداری خانه را نیز دربرمیگیرد.
شتاب افزایش قیمتها در این بخش در طول سال جاری نیز ادامه داشته است. تورم نقطهبهنقطه لوازم و اثاث خانه که در پایان سال گذشته حدود ۷۴ درصد بود، تا مهرماه به نزدیک ۱۵۵ درصد رسیده است.
پوشاک و کفش نیز از تورم ۱۰۰ درصدی عبور کردند
بازار پوشاک و کفش هم از موج افزایش قیمتها در امان نمانده است. تورم نقطهبهنقطه این گروه در مهرماه از ۱۰۸ درصد فراتر رفته و قیمتهای آن تنها در یک ماه ۱۱ درصد افزایش یافته است.
این روند در آستانه فصل پاییز و زمستان، هزینه تهیه لباس و کفش مورد نیاز اعضای خانواده را بیشتر کرده است؛ هزینهای که بهویژه برای خانوادههای دارای فرزند و کسانی که ناچار به خرید پوشاک متناسب با تغییر فصل هستند، اهمیت بیشتری دارد.
فاصله تورم عمومی با هزینه واقعی زندگی خانوارها
مقایسه این ارقام نشان میدهد تورم برای همه بخشهای سبد مصرفی خانوار یکسان نیست. در حالی که تورم نقطهبهنقطه کل کشور ۸۳.۵ درصد گزارش شده، افزایش قیمت در گروههایی مانند لوازم خانگی و پوشاک بهمراتب بیشتر بوده است.
البته این شاخصها میانگین تغییر قیمت مجموعهای از کالاها و خدمات را نشان میدهند و به معنای افزایش یکسان قیمت تمام اقلام نیستند. با این حال، ترکیب افزایش شدید هزینههای تحصیل، پوشاک و لوازم خانه نشان میدهد فشار تورمی به مخارجی رسیده که بسیاری از خانوادهها امکان چشمپوشی از آنها را ندارند.
در چنین شرایطی، مسئله فقط گرانتر شدن کالاهای مصرفی نیست؛ بلکه افزایش هزینه تأمین نیازهای آموزشی و ضروری زندگی است که میتواند بخش بیشتری از درآمد خانوار را به خود اختصاص دهد و قدرت خرید آن را محدودتر کند.
منبع: زومان

