سود خالص شرکت مخابرات ایران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ بیش از ۹۴ برابر شده، اما بخش عمده این جهش نه از محل توسعه کسبوکار، بلکه از فروش املاک مازاد و داراییهای شبکه به دست آمده است. در همین حال، افزایش تعرفه اینترنت ثابت از ۲۳ آبان آغاز شده و مخابرات انتظار دارد این تغییر ماهانه ۱۸۱ میلیارد تومان به درآمدش اضافه کند؛ رقمی که در مقایسه با درآمد حاصل از فروش داراییها، تأثیر محدودی بر سودآوری شرکت خواهد داشت.
فروش داراییها؛ عامل اصلی جهش سود مخابرات ایران
بررسی صورتهای مالی جداگانه و حسابرسینشده شرکت مخابرات ایران نشان میدهد سود خالص این شرکت در ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳ هزار و ۹۲۸ میلیارد تومان رسیده است؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه سال قبل تنها ۴۱.۶ میلیارد تومان بود. به این ترتیب، سود خالص شرکت ۹۳۴۶ درصد افزایش یافته است.
با این حال، منشأ اصلی این تغییر چشمگیر، عملکرد عملیاتی شبکه مخابرات نبوده است. سود حاصل از فروش داراییهای غیرجاری شرکت از ۱.۹ همت در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۶.۶ همت در ششماهه نخست امسال رسیده است.
بر اساس گزارش تفسیری مدیریت، بخش عمده این واگذاریها به املاک مازاد و کابلهای شبکه مربوط میشود. همچنین بخشی از داراییهای واگذارشده در ازای تسویه بدهیهای شرکت منتقل شده و در نتیجه، تمام ارزش این واگذاریها به شکل وجه نقد وارد حساب مخابرات نشده است.
اهمیت این درآمدهای غیرتکرارشونده زمانی روشنتر میشود که اثر فروش داراییها را از محاسبات کنار بگذاریم. بر اساس ارقام گزارششده، مخابرات بدون این درآمدها بهجای ثبت ۳ هزار و ۹۲۸ میلیارد تومان سود خالص، حدود ۲ هزار و ۷۰۴ میلیارد تومان زیان نشان میداد.
البته عملکرد فعالیتهای اصلی شرکت نیز بهبود یافته است. سود عملیاتی مخابرات در این دوره از ۱۰۲ میلیارد تومان به ۷۱۶ میلیارد تومان رسیده، اما این افزایش برای توضیح جهش سود خالص شرکت کافی نیست.
اینترنت و خطوط انتقال؛ منابع اصلی درآمد اخابر
درآمد شرکت مخابرات ایران از ابتدای سال تا پایان مهر ۱۴۰۵ به حدود ۲۳.۵ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با درآمد ۱۰ هزار میلیارد تومانی دوره مشابه سال قبل، رشد ۱۳۴ درصدی را نشان میدهد.
بیشترین سهم از این درآمد به بخش «خطوط انتقال» اختصاص دارد. مخابرات از این محل، یعنی فراهمکردن بستر انتقال ترافیک روی شبکه خود، ۹ هزار و ۸۰ میلیارد تومان درآمد کسب کرده که معادل ۳۹ درصد کل درآمد هفتماهه شرکت است. این رقم حتی از درآمد همین بخش در کل سال ۱۴۰۴ نیز بیشتر بوده است.
در جایگاه دوم، خدمات داده یا «دیتا» قرار دارد که فروش اینترنت را نیز شامل میشود. درآمد این بخش در هفت ماه نخست سال به ۷ هزار و ۶۴۵ میلیارد تومان رسیده و ۳۳ درصد از کل درآمد شرکت را تشکیل داده است.
خدمات تلفن ثابت نیز همچنان سهم قابلتوجهی در درآمد مخابرات دارد. این شرکت از محل ردیفی که آن را «حداقل هزینه ماهانه تلفن ثابت» مینامد، حدود ۵ هزار و ۳۹۴ میلیارد تومان درآمد داشته است؛ معادل ۲۳ درصد کل درآمد. در مقابل، درآمد حاصل از مکالمات تلفن ثابت تنها یکهزار و ۲۵۵ میلیارد تومان، حدود ۵ درصد درآمد شرکت، بوده است.
مخابرات ایران، با نماد بورسی «اخابر»، بزرگترین اپراتور تلفن ثابت کشور و سهامدار عمده همراه اول است. این شرکت به گفته مدیرعامل آن، با بیش از ۱۱ هزار مرکز به حدود ۲۷ میلیون مشترک تلفن ثابت خدمات ارائه میکند.
افزایش تعرفه اینترنت؛ ماهانه ۱۸۱ میلیارد تومان درآمد بیشتر
در کنار تغییرات صورتهای مالی، افزایش تعرفه اینترنت ثابت نیز میتواند منبع درآمد تازهای برای مخابرات باشد.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده از سوی این شرکت در سامانه کدال، تعرفه اینترنت ثابت مخابرات از شنبه ۲۳ آبان افزایش یافته است. مخابرات برآورد کرده که اجرای نرخهای جدید، در هر ماه کامل حدود ۱۸۱ میلیارد تومان به درآمد بستههای مشمول افزایش تعرفه اضافه کند.
اگر این تعرفهها از زمان اعلامشده بهطور کامل اجرا شوند و میزان خرید بستههای اینترنتی مشترکان نیز تغییر نکند، درآمد اضافه شرکت تا پایان اسفند به حدود ۷۷۰ میلیارد تومان خواهد رسید.
این تغییر برای مشترکان به معنای افزایش هزینه اینترنت است، اما از منظر سهامداران اخابر میتواند یک منبع درآمدی تازه محسوب شود. با این حال، افزایش درآمد لزوماً به همان میزان سود ایجاد نمیکند.
افزایش تعرفه اینترنت چقدر به سود مخابرات کمک میکند؟
برای برآورد اثر واقعی افزایش تعرفهها بر سود مخابرات، باید نسبت سود عملیاتی به درآمد شرکت را در نظر گرفت.
در نیمه نخست سال، از هر ۱۰۰ تومان درآمد مخابرات حدود ۳.۴ تومان به سود عملیاتی تبدیل شده است. اگر همین نسبت برای درآمدهای جدید نیز برقرار بماند، افزایش تعرفه اینترنت ماهانه حدود ۶ میلیارد تومان و تا پایان اسفند حدود ۲۶ میلیارد تومان به سود عملیاتی شرکت اضافه خواهد کرد.
این میزان افزایش ماهانه معادل حدود ۵ درصد میانگین سود عملیاتی ماهانه مخابرات در نیمه نخست سال است. در عین حال، مجموع ۲۶ میلیارد تومان سود عملیاتی اضافه تا پایان اسفند، کمتر از نیم درصد سود ۶ هزار و ۶۳۳ میلیارد تومانی حاصل از فروش داراییها در ششماهه نخست سال است.
مخابرات ایران در روزی که بازار بورس با افت و فشار فروش مواجه بود، با صف خرید روبهرو شد؛ اتفاقی که انتشار اطلاعیه افزایش تعرفه اینترنت میتواند یکی از عوامل مؤثر بر آن باشد.
با این حال، مقایسه منابع درآمدی شرکت نشان میدهد که افزایش تعرفه اینترنت، هرچند به بهبود درآمد و سودآوری اخابر کمک میکند، در مقیاس فعلی جایگزین درآمد حاصل از واگذاری داراییها نیست. بنابراین، جهش کمسابقه سود خالص مخابرات را نمیتوان بهتنهایی نشانه افزایش متناسب سودآوری فعالیت اصلی این شرکت دانست.
منبع: زومان

