تنش میان کانادا و ایالات متحده دیگر فقط بر سر تعرفه، خودرو، فولاد و تجارت نیست؛ حالا نام یکی از مهمترین دریاچههای آمریکای شمالی (دریاچه انتاریو) و حتی تأمین برق میلیونها آمریکایی نیز وارد این رویارویی شده است.
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور ایالات متحده، صبح سهشنبه در اقدامی غیرمنتظره اعلام کرد دولت آمریکا «بهطور جدی» در حال بررسی تغییر نام «دریاچه انتاریو» به «دریاچه آمریکا» است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که ایالات متحده این تغییر نام را بررسی میکند. زیرا دیگر انتظار ندارد تجارت زیادی با استان انتاریو داشته باشد.
این اظهارنظر، تنها یک پیشنهاد جغرافیایی یا نمادین نیست. زمان انتشار آن نشان میدهد که ترامپ تلاش دارد فشار سیاسی و روانی بر کانادا و بهویژه دولت انتاریو را افزایش دهد. این موضع درست در شرایطی مطرح شده که مذاکرات تجاری میان واشنگتن و اتاوا به بنبست رسیده است. همچنین دولت آمریکا تعرفههای سنگینی بر حدود ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی اعمال کرده است.
ترامپ پیش از این نیز به رهبران کانادا هشدار داده بود که اگر با سیاستهای واشنگتن «همراستا» نشوند، با پیامدهای شدیدتری روبهرو خواهند شد.
واکنش داگ فورد به تغییر نام دریاچه انتاریو
«داگ فورد»، نخستوزیر انتاریو، در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کرد کانادا باید برای استفاده از تمام ابزارهای فشار اقتصادی خود آماده باشد. یکی از مهمترین این ابزارها، صادرات برق انتاریو به آمریکا است.
فورد تأکید کرد که انتاریو برق مورد نیاز حدود یک میلیون و پانصد هزار خانه و کسبوکار آمریکایی را تأمین میکند. همچنین در این رابطه افزود: «همهچیز روی میز است. هر کاری لازم باشد انجام میدهم.»
پیام فورد روشن است؛ اگر دولت ترامپ فشار اقتصادی بر کانادا را افزایش دهد، انتاریو نیز ممکن است از اهرم انرژی برای پاسخ دادن استفاده کند.
شبکه برق انتاریو به بخشهایی از ایالتهای نیویورک، میشیگان و مینهسوتا متصل است. درنتیجه هرگونه محدودیت در صادرات برق انتاریو به آمریکا میتواند به افزایش هزینه انرژی و ایجاد مشکلات جدی برای مصرفکنندگان آمریکایی منجر شود.
فورد پیش از این نیز در جریان درگیریهای تجاری با دولت ترامپ از ابزار برق استفاده کرده بود و بر صادرات برق انتاریو به برخی ایالتهای آمریکا عوارض اضافی وضع کرده بود. این بار اما لحن نخستوزیر انتاریو شدیدتر شده است.
موضوع فقط صادرات برق انتاریو به آمریکا نیست!
فورد همچنین اعلام کرده که در صورت ادامه فشارهای آمریکا، صادرات مواد معدنی حیاتی کانادا نیز میتواند بخشی از اقدامات تلافیجویانه باشد.
این موضوع برای ایالات متحده اهمیت زیادی دارد. زیرا مواد معدنی حیاتی در صنایع پیشرفته، تولید تجهیزات الکترونیکی، صنایع دفاعی، فناوریهای انرژی و زنجیره تأمین صنعتی آمریکا نقش مهمی دارند.
در نتیجه، دولت انتاریو عملاً این پیام را به واشنگتن میدهد که اگر آمریکا بخواهد صنایع کانادایی را تحت فشار قرار دهد، کانادا نیز ابزارهایی در اختیار دارد که میتواند هزینه این سیاست را برای اقتصاد آمریکا افزایش دهد.
در همین حال، جنگ لفظی میان دونالد ترامپ و داگ فورد نیز به سطح بیسابقهای رسیده است.
ترامپ در پیامهای خود به شکل مستقیم فورد را هدف قرار داده و او را با برادر فقیدش راب فورد مقایسه کرده است. در مقابل، فورد نیز بارها ترامپ را به رفتار قلدرمآبانه متهم کرده و گفته است انتاریو در برابر تهدیدهای اقتصادی واشنگتن عقبنشینی نخواهد کرد.
اختلاف میان دو طرف اکنون دیگر محدود به تعرفههای گمرکی نیست و به موضوعاتی مانند انرژی، منابع طبیعی، صنعت، حاکمیت اقتصادی و حتی نمادهای جغرافیایی دو کشور کشیده شده است.
دولت فدرال کانادا موضع سختتری در برابر واشنگتن اتخاذ کرده است
«مارک کارنی»، نخستوزیر کانادا، تأکید کرده است که کشورش حاضر نیست در مذاکرات اقتصادی بهگونهای رفتار کند که گویی یک شرکت یا مجموعه وابسته به ایالات متحده است. دولت کانادا همچنین اعلام کرده که در برابر تعرفههای آمریکا اقدامات متقابل انجام خواهد داد.
در چنین فضایی، پیشنهاد ترامپ برای تغییر نام دریاچه انتاریو اهمیت نمادین ویژهای پیدا میکند. دریاچه انتاریو یکی از پنج دریاچه بزرگ آمریکای شمالی است. همچنین بخشی از مرز طبیعی میان کانادا و ایالات متحده را تشکیل میدهد.
حتی اگر دولت آمریکا تصمیم بگیرد در اسناد داخلی خود نام دیگری برای این دریاچه استفاده کند، چنین تصمیمی بهمعنای تغییر رسمی نام آن در کانادا یا در سطح بینالمللی نخواهد بود. با این حال، ترامپ پیش از این نیز از تغییر نام جغرافیایی بهعنوان بخشی از سیاست نمادین خود استفاده کرده بود و نام «خلیج مکزیک» را در اسناد دولت فدرال آمریکا به «خلیج آمریکا» تغییر داده بود.
روابط آمریکا و کانادا به کدام سو خواهد رفت؟
اکنون مطرح شدن نام «دریاچه آمریکا» به جای نام اصلی آن یعنی «دریاچه انتاریو» نشان میدهد که این سیاست وارد یکی از حساسترین بخشهای روابط کانادا و ایالات متحده شده است. در حال حاضر تصویر روابط دو کشور کاملاً متفاوت از گذشته است.
ترامپ از احتمال تغییر نام دریاچه انتاریو به «دریاچه آمریکا» سخن میگوید. فورد اعلام میکند تأمین برق حدود یک میلیون و پانصد هزار خانه و کسبوکار آمریکایی میتواند بخشی از اهرم فشار کانادا باشد. دولت کانادا نیز تأکید میکند که حاضر نیست تحت فشار اقتصادی واشنگتن شرایط نامطلوب را بپذیرد.
در مقابل، دولت آمریکا نیز تعرفههای سنگین را به ابزار اصلی فشار اقتصادی خود تبدیل کرده است. دو کشوری که برای دههها یکی از گستردهترین روابط اقتصادی، تجاری و امنیتی جهان را داشتهاند، اکنون درباره تعرفه، کارخانهها، انرژی، مواد معدنی، حاکمیت اقتصادی و حتی نام یک دریاچه با یکدیگر درگیر شدهاند.
اکنون سؤال اصلی دیگر این نیست که آیا ترامپ واقعاً میتواند نام دریاچه انتاریو را تغییر دهد یا خیر. سؤال مهمتر این است که جنگ اقتصادی و سیاسی میان کانادا و آمریکا تا کجا پیش خواهد رفت؟
