پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره، موازنه قدرت در واشنگتن را تغییر می‌دهد؛ تغییری که می‌تواند دولت دونالد ترامپ را با موج تازه‌ای از نظارت، تحقیقات و فشارهای سیاسی روبه‌رو کند.
به گزارش رسانه هدهد کانادا به نقل از سی‌تی‌وی نیوز، دموکرات‌ها با در اختیار گرفتن مجلس نمایندگان و سنا، ابزارهای تازه‌ای برای نظارت بر دولت جمهوری‌خواه ترامپ به دست می‌آورند. با این حال، محدودیت‌های قانونی و سیاسی همچنان مانع مهمی در مسیر تلاش آن‌ها برای لغو تعرفه‌های ترامپ و پایان دادن به جنگ ایران خواهد بود.
آیا دموکرات‌ها می‌توانند تعرفه‌های ترامپ را لغو کنند؟
پس از آنکه دموکرات‌ها در ماه ژانویه کنترل مجلس نمایندگان و سنا را در دست بگیرند، می‌توانند طرح‌هایی را برای محدود کردن یا لغو تعرفه‌های تجاری ترامپ ارائه کنند. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا همچنان از اختیار وتو برخوردار است. کنگره تنها زمانی می‌تواند وتوی رئیس‌جمهور را بی‌اثر کند که دو سوم اعضای هر دو مجلس به طرح موردنظر رأی مثبت دهند.
به دست آوردن چنین اکثریت فوق‌العاده‌ای، حمایت قابل توجهی از سوی جمهوری‌خواهان را ضروری می‌کند؛ موضوعی که کار دموکرات‌ها را دشوار خواهد کرد.
یک مانع بزرگ در برابر اختیارات دموکرات‌ها در کنگره آمریکا
اگرچه دموکرات‌ها اکثریت هر دو مجلس را به دست آورده‌اند، اما تعداد کرسی‌های آن‌ها برای بی‌اثر کردن وتوی ترامپ کافی نیست. برای عبور از وتوی رئیس‌جمهور، به ۲۹۰ رأی در مجلس نمایندگان و ۶۷ رأی در سنا نیاز است. دموکرات‌ها همچنین برای عبور از تلاش‌های احتمالی جمهوری‌خواهان جهت طولانی کردن روند بررسی و تصویب طرح‌ها، موسوم به «فیلیباستر»، به دست‌کم ۶۰ رأی در سنا نیاز خواهند داشت.
ترامپ روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز تأکید کرد که قصد دارد از اختیار وتو برای جلوگیری از تصویب طرح‌ها و اختیارات دموکرات‌ها در کنگره آمریکا استفاده کند و آن‌ها را به مذاکره با دولتش وادار سازد.
ترامپ گفت: «آن‌ها طرح‌هایی غیرمنطقی برای من می‌فرستند و من آن‌ها را وتو خواهم کرد. بعد از چند ماه وتو کردن، بیرون می‌آیند و می‌گویند: چطور می‌توانیم این کارها را پیش ببریم؟ و آن وقت با هم همکاری خواهیم کرد.»
آیا دموکرات‌ها می‌توانند به جنگ ایران پایان دهند؟
دموکرات‌ها برای وادار کردن دولت ترامپ به پایان دادن به جنگ ایران نیز با همان موانع قانونی روبه‌رو هستند. برای بی‌اثر کردن وتوی احتمالی رئیس‌جمهور، همچنان به رأی دو سوم اعضای هر دو مجلس و حمایت قابل توجه جمهوری‌خواهان نیاز خواهد بود.
از سوی دیگر، نمایندگان و سناتورهای تازه‌انتخاب‌شده تا سوم ژانویه کار خود را آغاز نمی‌کنند. این فاصله زمانی ممکن است به ترامپ فرصت دهد تا در دو ماه آینده، پیش از تغییر ترکیب کنگره، سیاست‌های خود را بدون محدودیت‌های ناشی از اکثریت جدید پیش ببرد.
پس از آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، دموکرات‌ها می‌توانند از اختیارات قانون‌گذاری خود برای جلوگیری از اختصاص بودجه‌های تازه به جنگ استفاده کنند.
با این حال، این اقدام نیز برای عبور از کارشکنی احتمالی جمهوری‌خواهان در سنا یا مقابله با وتوی رئیس‌جمهور، به حمایت دست‌کم بخشی از جمهوری‌خواهان نیاز خواهد داشت.
انتصاب‌های ترامپ؛ اهرم فشار تازه دموکرات‌ها
یکی از مهم‌ترین اختیارات تازه دموکرات‌ها در کنگره آمریکا، امکان جلوگیری از تأیید یا به تأخیر انداختن انتصاب‌های ترامپ در سمت‌های مهم دولتی خواهد بود.
تأیید بسیاری از نامزدهای دولت در سنا به رأی اکثریت نیاز دارد. این انتصاب‌ها شامل اعضای کابینه، سفیران، رؤسای سازمان‌های دولتی و قضات فدرال، از جمله قضات دیوان عالی آمریکا می‌شود.
سناتورهای دموکرات می‌توانند از این اختیار به‌عنوان اهرمی برای گرفتن امتیاز و وادار کردن دولت ترامپ به پذیرش مصالحه استفاده کنند.
نمونه‌ای از چنین اقدامی در دوره دوم ریاست‌جمهوری باراک اوباما رخ داد؛ زمانی که سنای تحت کنترل جمهوری‌خواهان از تأیید نامزد پیشنهادی او برای عضویت در دیوان عالی جلوگیری کرد.
تحقیقات کنگره؛ خانواده ترامپ و جنگ ایران زیر ذره‌بین می‌روند؟
با در اختیار گرفتن کنترل کنگره، دموکرات‌ها ریاست کمیته‌های مختلف آن را نیز بر عهده خواهند گرفت. این تغییر به آن‌ها امکان می‌دهد بدون نیاز به تأیید کاخ سفید، از ابزارهای نظارتی کنگره استفاده کنند.
کمیته‌های کنگره می‌توانند:
- تحقیقات رسمی درباره عملکرد دولت آغاز کنند
- اسناد و مدارک مطالبه کنند
- شاهدان را با احضاریه به جلسات فرا بخوانند
- جلسات استماع عمومی برگزار کنند
از جمله موضوعاتی که ممکن است هدف تحقیقات قرار گیرند، می‌توان به فعالیت‌های تجاری خانواده ترامپ، جنگ ایران، منابع مالی پروژه ساخت سالن رقص کاخ سفید و نحوه رسیدگی دولت ترامپ به پرونده جفری اپستین اشاره کرد.
چنین تحقیقاتی می‌تواند تخلفات احتمالی را آشکار کند و فشار سیاسی و نظارتی بر دولت ترامپ را افزایش دهد.
با این حال، اگر دموکرات‌ها به شواهدی از فعالیت‌های مجرمانه احتمالی دست پیدا کنند، تصمیم‌گیری درباره پیگرد قانونی همچنان بر عهده وزارت دادگستری آمریکا خواهد بود؛ نهادی که تحت کنترل دولت ترامپ است. همچنین ممکن است مقام‌های دولت از همکاری با تحقیقات کنگره خودداری کنند؛ موضوعی که می‌تواند به منازعات حقوقی طولانی‌مدت منجر شود.
استیضاح ترامپ برای سومین بار؛ گزینه‌ای روی میز؟
دموکرات‌ها پیش از این نیز سابقه تلاش برای برکناری ترامپ از طریق استیضاح را دارند. پس از آنکه این حزب در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۱۸ کنترل مجلس نمایندگان را در نخستین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ به دست گرفت، دو بار روند استیضاح او را دنبال کرد:
- استیضاح نخست در سال ۲۰۱۹: به اتهام سوءاستفاده از قدرت و کارشکنی در فعالیت‌های کنگره
- استیضاح دوم در سال ۲۰۲۱: به اتهام تحریک شورش در ارتباط با حمله ششم ژانویه ۲۰۲۱ به ساختمان کنگره آمریکا
در هر دو مورد، ترامپ در رأی‌گیری سنا از اتهامات مطرح‌شده تبرئه شد.
اکنون دموکرات‌های مجلس نمایندگان این امکان را دارند که برای سومین بار روند استیضاح ترامپ را آغاز کنند؛ هرچند رهبران این حزب تاکنون چنین اقدامی را در اولویت‌های اعلام‌شده خود قرار نداده‌اند.
البته استیضاح ترامپ به‌تنهایی به معنای برکناری رئیس‌جمهور نیست. برای محکومیت و برکناری رئیس‌جمهور در سنا، رأی موافق دو سوم سناتورهای حاضر لازم است؛ آستانه‌ای که دستیابی به آن بدون حمایت شماری از جمهوری‌خواهان بسیار دشوار خواهد بود.
در مجموع، پیروزی دموکرات‌ها ابزارهای نظارتی و قانون‌گذاری تازه‌ای در اختیار این حزب قرار می‌دهد؛ اما این تغییر به معنای پایان فوری سیاست‌های ترامپ نیست. از تعرفه‌های تجاری تا جنگ ایران و حتی احتمال استیضاح، مسیر پیش روی دموکرات‌ها همچنان با موانع جدی سیاسی و حقوقی همراه است.
منبع: سی‌تی‌وی
