تحلیل «فارن افرز» درباره‌ی ادامه‌ی جنگ ایران و آمریکا حاکی از آن است که درگیری وارد مرحله‌ای شده که در آن پیروزی نظامی لزوما به پیروزی سیاسی منجر نمی‌شود. واشینگتن از برتری چشمگیر نظامی و اقتصادی برخوردار است. اما تهران همچنان توانایی بازسازی بخشی از ظرفیت‌های خود و ایجاد هزینه برای آمریکا و متحدانش را دارد؛ وضعیتی که می‌تواند جنگ را از یک رویارویی مستقیم به درگیری‌های مقطعی و یک جنگ فرسایشی تبدیل کند.
محاسبه‌ی متفاوت تهران و واشینگتن
«دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش‌تر گفته بود پایان جنگ میان ایران و آمریکا احتمالا پس از انتخابات نوامبر باشد. زیرا ایران دیگر توان ادامه‌ی مقاومت را ندارد. در تهران اما مقام‌ها همچنان بر توانایی کشور برای ادامه‌ی جنگ و وارد کردن هزینه به آمریکا و اسرائیل تاکید دارند.
فارن افرز معتقد است هیچ یک از این دو روایت به تنهایی تصویر کاملی از وضعیت جنگ فرسایشی میان ایران و آمریکا ارائه نمی‌کند. آمریکا می‌تواند توان نظامی ایران را فرسوده و فشار اقتصادی بر تهران را تشدید کند. اما نابودی کامل برنامه‌ی موشکی و هسته‌ای ایران یا متوقف کردن نفوذ منطقه‌ای این کشور با حملات نظامی امکان‌پذیر نیست.
در مقابل، ایران نیز توان بیرون راندن آمریکا از خاورمیانه را ندارد، اما می‌تواند پایگاه‌ها و متحدان واشینگتن را هدف قرار دهد و با ایجاد اختلال در مسیرهای انرژی و تجارت، هزینه‌ی حضور آمریکا در منطقه را افزایش دهد.
فشار نظامی به نتیجه‌ی مورد انتظار نرسید
فارن افرز یادآوری می‌کند که آمریکا در آغاز جنگ انتظار داشت درگیری کوتاه باشد. در حملات جون ۲۰۲۵، تاسیسات هسته‌ای و شماری از مراکز موشکی ایران هدف قرار گرفت و تعدادی از دانشمندان و فرماندهان نظامی کشته شدند. سقوط بشار اسد در سوریه نیز یکی از متحدان مهم تهران را از میان برد.
با این حال، ایران ساختار نظامی خود را بازسازی کرد و حملات تلافی‌جویانه علیه نیروها و تجهیزات آمریکا در خلیج فارس را آغاز کرد. تهران همچنین از توانایی خود برای ایجاد اختلال در رفت‌وآمد دریایی در تنگه هرمز استفاده کرد.
از نگاه فارن افرز، همین مساله این پرسش را ایجاد می‌کند که اگر حملات قبلی نتوانسته‌اند توان نظامی ایران را از بین ببرند، چرا دور بعدی حملات باید نتیجه‌ی متفاوتی داشته باشد.
فشار اقتصادی هم تضمین‌کننده‌ی پایان جنگ ایران و آمریکا نیست
واشینگتن همزمان با حملات نظامی، فشار اقتصادی بر ایران را افزایش داده و دسترسی تهران به بازارهای جهانی و صادرات نفت را محدود کرده است. با این حال، مسیرهای زمینی و دریای خزر بخشی از ظرفیت تجاری ایران را حفظ می‌کنند و چین و روسیه نیز به تهران کالا و تجهیزات نظامی می‌رسانند.
این نشریه برای نشان دادن توان ایران در تحمل فشار، به جنگ هشت‌ساله‌ی ایران و عراق اشاره می‌کند. جنگی که با وجود تلفات و خسارت‌های سنگین، به تسلیم سریع تهران منجر نشد.
البته آمریکا گزینه‌های شدیدتری مانند حمله به زیرساخت‌های انرژی، حمل‌ونقل و ارتباطات یا حتی اعزام نیروی زمینی را در اختیار دارد. اما چنین اقدامی می‌تواند تلفات آمریکا و قیمت انرژی را افزایش دهد. همچنین حملات ایران به زیرساخت‌های کشورهای خلیج فارس را به دنبال داشته باشد.
هرمز؛ اهرم مهم ایران
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین ابزارهای تهران برای افزایش هزینه‌ی جنگ است. ایران نشان داده که حتی بدون بستن کامل این آبراه می‌تواند با موشک و پهپاد رفت‌وآمد کشتی‌ها را مختل کند.
در مقابل، هدف آمریکا ممکن است از شکست کامل ایران به جلوگیری از بازسازی توان نظامی و هسته‌ای آن تغییر کند. در چنین شرایطی، هر بار که تهران توانایی‌های حساس خود را بازسازی کند یا سطح فعالیت هسته‌ای‌اش را افزایش دهد، واشینگتن می‌تواند حمله‌ی دیگری را آغاز کند.
نتیجه می‌تواند جنگی مقطعی باشد که در آن دوره‌های حمله با وقفه، مذاکره و آتش‌بس موقت جایگزین شوند و سپس دوباره درگیری از سر گرفته شود.
بی‌اعتمادی مانع توافق پایدار است
به نوشته‌ی فارن افرز، حتی اگر دو طرف به این نتیجه برسند که ادامه‌ی این جنگ فرسایشی میان ایران و آمریکا دستاورد چندانی ندارد، بی‌اعتمادی مانع اصلی توافق خواهد بود.
تهران نگران است که کنار گذاشتن توان موشکی و هسته‌ای یا کاهش اهرم‌هایی مانند هرمز، آن را در برابر فشارهای بعدی آمریکا آسیب‌پذیر کند. واشینگتن نیز بیم دارد که رفع تحریم‌ها منابع لازم برای بازسازی توان نظامی ایران را فراهم کند.
به همین دلیل، مذاکره می‌تواند در کنار جنگ ادامه پیدا کند. دو طرف ممکن است برای مدتی آتش‌بس کنند، وارد مذاکره شوند و در صورت شکست گفتگوها دوباره به حملات نظامی بازگردند.
کشورهای خلیج فارس در موقعیت دشواری قرار دارند
ادامه‌ی این جنگ فرسایشی تنها ایران و آمریکا را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. کشورهای عرب خلیج فارس نیز باید میان نیاز به حمایت امنیتی آمریکا و نگرانی از تبدیل شدن به هدف حملات ایران تعادل برقرار کنند.
فارن افرز پیش‌بینی می‌کند این کشورها در کنار حفظ روابط امنیتی با واشینگتن، روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود با تهران را نیز تقویت کنند و برای مقابله با پیامدهای جنگ، پدافند و زیرساخت‌های خود را مقاوم‌تر کنند.
در نهایت، تحلیل این نشریه به جای پیش‌بینی پیروزی یکی از طرفین، از شکل‌گیری بن‌بست ایم جنگ فرسایشی میان ایران و آمریکا سخن می‌گوید؛ وضعیتی که در آن آمریکا توان ادامه‌ی فشار را دارد و ایران نیز ابزارهای کافی برای تحمیل هزینه در اختیار دارد.
بر این اساس، پایان جنگ ممکن است نه با شکست یا پیروزی قاطع، بلکه پس از دوره‌ای طولانی از حملات محدود، آتش‌بس‌های موقت و مذاکراتی رقم بخورد که هر لحظه امکان شکست و بازگشت به درگیری در آن وجود دارد.
منبع: زومون
