تنها یک هفته پس از سومین موج تنش در حوالی تنگه هرمز و همزمان با گمانهزنیها در رابطه با شکست مذاکرات ایران و آمریکا، ایالات متحده اعلام کرد که در پایان هفته گذشته مواضع نظامی ایران را هدف قرار داده است؛ در مقابل، تهران نیز از حمله تلافیجویانه به یک پایگاه آمریکایی خبر داد.
رد آتشبار سنتکام و پاسخ موشکی ایران
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد در پاسخ به «اقدامات تهاجمی ایران»، از جمله سرنگونی یک پهپاد آمریکایی بر فراز آبهای بینالمللی، حملاتی را در قالب «دفاع» از خود انجام داده است. در سوی دیگر، سپاه اعلام کرد یک پایگاه هوایی را که نیروهای آمریکایی از آن برای حمله به ایران استفاده کرده بودند، هدف قرار داده است.
سنتکام همچنین اظهار داشت که دو موشک بالستیک ایران به مقصد نیروهای آمریکایی در کویت رهگیری شده و «هیچ پرسنل آمریکایی آسیب ندیده است». پیش از این نیز کویت اعلام کرده بود که نیروهایش با موشکها و پهپادهای متخاصم مقابله کردهاند.
سیگنالهای متناقض و شکست مذاکرات ایران و آمریکا
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، بامداد دوشنبه در پیامی در شبکهی اجتماعی «تروث سوشال» از منتقدانش خواست «آرامش خود را حفظ کنند و منتظر بمانند»؛ چرا که به گفتهی او، «در نهایت همه چیز به خوبی پیش خواهد رفت». او مدعی شد «ایران واقعا خواهان توافق است. همچنین این توافق برای ایالات متحده بسیار خوب خواهد بود.»
این درگیریهای تازه پس از آن رخ داد که مذاکرات ایران و آمریکا برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ چندماهه، در پایان هفته با شکست مواجه شد. رسانههای آمریکایی گزارش دادند که ترامپ خواستار تغییراتی در مفاد این توافق شده است. به گزارش شبکهی سیبیاس، شریک خبری بیبیسی در آمریکا، این تغییرات مربوط به آبراه تنگهی هرمز و خروج اورانیوم با غنای بالا از ایران است. کاخ سفید هنوز واکنشی به درخواستها برای اظهارنظر در این باره نشان نداده است.
روز دوشنبه، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد آمریکا مدام مواضع خود را تغییر میدهد. همچنین خواستههای جدید یا متناقضی را مطرح میکند که این امر طبیعتا باعث طولانی شدن مذاکرات میشود. مذاکرهکنندهی ارشد ایران نیز روز یکشنبه تاکید کرده بود که تهران تا زمانی که حقوق ایران به طور کامل تامین نشود، با هیچ توافقی موافقت نخواهد کرد.
از قشم و سیریک تا آژیر خطر در کویت
ارتش آمریکا اعلام کرد که در روزهای شنبه و یکشنبه حملات متعددی را علیه رادارهای ایران و سایتهای فرماندهی و کنترل پهپادها در شهر «گورک» (نزدیک به سواحل جنوبی ایران) و جزیرهی قشم در تنگه هرمز انجام داده است. سنتکام در پیامی در شبکه ایکس نوشت که جنگندههای آمریکایی پدافند هوایی، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد ارتش ایران را که تهدیدی آشکار برای کشتیهای عبوری از آبهای منطقه بودند، منهدم کردند. طبق این گزارش، هیچ نیروی آمریکایی در این حملات آسیب ندیده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران حملات آمریکا به جزیرهی قشم را نقض آتشبس دانست. سپاه پاسداران نیز اعلام کرد پایگاهی را هدف قرار داده که آمریکا از آن برای حمله به یک دکل مخابراتی در جزیرهی «سیریک» (در فاصلهی ۶۵ کیلومتری سواحل جنوبی ایران) استفاده کرده بود. به گزارش خبرگزاری فارس و به نقل از مقامات سپاه، ارتش ایران هشدار داده است که در صورت تکرار تجاوزات آمریکا، پاسخ بعدی کاملا متفاوت خواهد بود.
ارتش کویت بامداد دوشنبه از مقابله با حملات موشکی و پهپادی متخاصم خبر داد و خبرگزاری رسمی این کشور (کونا) اعلام کرد که آژیرهای خطر در سراسر کشور به صدا درآمدهاند. وزارت امور خارجه کویت نیز با صدور بیانیهای حملات مکرر ایران را به شدت محکوم کرد و آن را «تنشزایی خطرناک و تجاوز مستقیم به خاک خود» دانست. این وزارتخانه افزود که «چنین حملاتی تلاشها برای کاهش تنش در منطقه را تضعیف میکند. همچنین کویت این حق را برای خود محفوظ میداند که هرگونه اقدام لازم را برای دفاع از خود به کار بندد».
تهران هفتهی گذشته نیز در پاسخ به حملات هوایی پیشین آمریکا، یک پایگاه هوایی را در کویت هدف قرار داده بود. آمریکا مدعی بود آن حملات را برای جلوگیری از مینگذاری قایقها و حملات موشکی ایران در مسیرهای کشتیرانی انجام داده است.
اگرچه از تاریخ ۸ آوریل آتشبسی میان طرفین برقرار شده و ترامپ بارها اشاره کرده که دو کشور به یک توافق دائمی نزدیک هستند، اما تاکنون هیچ توافق رسمی حاصل نشده است. ترامپ و مشاوران ارشدش روز جمعه برای تصمیمگیری نهایی دربارهی چارچوب تمدید آتشبس تشکیل جلسه دادند، اما این نشست بدون نتیجهی مشخصی پایان یافت. همچنین پس از آن گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد رئیسجمهور خواستار تغییر در متن توافق شده است.
گره کور توافق؛ از پرونده هستهای تا شرط آتشبس در لبنان
به گزارش سیبیاس نیوز، آخرین مفاد پیشنهادی شامل توقف ۶۰ روزهی درگیریها و بازگشایی تنگهی هرمز است؛ آبراهی که حدود یکپنجم محمولههای نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از آن عبور میکند. درنتیجه بسته شدن آن باعث جهش شدید قیمت جهانی نفت شده است.
این گزارش همچنین مدعی شد که توافق شامل چارچوبی برای بازگشایی مذاکرات دربارهی برنامهی هستهای ایران است؛ برنامهای که تهران همواره بر صلحآمیز بودن آن تاکید دارد. با این حال، «اسماعیل بقایی»، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، وجود چنین موضوعی را تکذیب کرد. او گفت هیچ مذاکرهای دربارهی جزئیات پرونده هستهای انجام نشده و در این مرحله، اولویت اصلی ایران پایان دادن به جنگ است.
بقایی افزود «پایان یافتن درگیریها در لبنان همچنان شرط اساسی برای هرگونه توافق است و واشنگتن و تهران هنوز به نتیجهی نهایی نرسیدهاند». «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران نیز روز دوشنبه در پیامی در شبکهی ایکس با تایید این موضع نوشت «آتشبس میان ایران و آمریکا بدون شک شامل تمام جبههها از جمله لبنان میشود. درنتیجه آمریکا و اسرائیل مسئول عواقب هرگونه نقض آن هستند.»
لبنان از تاریخ ۲ مارس به این جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران کشیده شد. گروه حزبالله لبنان که تحت حمایت ایران است، در تلافی حملهی اسرائیل که منجر به کشته شدن رهبر ایران شده بود، حملات موشکی را به اسرائیل آغاز کرد و اسرائیل نیز در پاسخ، عملیات هوایی گستردهای را در سراسر لبنان و حملهی زمینی به این کشور آغاز نمود.
منبع: بیبیسی
