ونکوور: 17:08

مونترال: 19:08

تهران: 03:38

Contact Us

À propos de Média Hodhod

About Hodhod Media

  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه

EN    FR

  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
پردرآمدترین فوتبالیست‌های ۲۰۲۶؛ رونالدو با اختلاف در صدر، مسی در تعقیب رکوردهای مالی
کاوه مدنی: منطق پیوند دادن سدهای ایران به موشک‌ها خطرناک است
ترامپ: احتمال حمله ایران با بمب کثیف به واشینگتن  را جدی می‌گیریم
شمارش معکوس رونالدو برای ثبت رکورد ۱۰۰۰ گل؛ فقط ۱۵ گل باقی مانده است
طالبان درهای زندگی را بست؛ زنان افغان راه‌های تازه‌ای برای مقاومت یافتند
نماینده دموکرات: هر خانواده آمریکایی باید ۱۷۰۰ دلار غرامت جنگ ایران دریافت کند
طرح مجلس برای حذف شرط اجتهاد وزیر اطلاعات و ایجاد دو سازمان جدید
اختلال در شبکه فوق‌محرمانه آژانس امنیت ملی آمریکا
قیمت طلا نزدیک به پایین‌ترین سطح بیش از یک سال اخیر تثبیت شد
دختران در برابر خشونت خانوادگی تنها مانده‌اند
سقوط هواپیمای نظامی روسیه در سیبری؛ گزارش‌ها از کشته شدن ۱۷ نفر حکایت دارد
قدردانی سوژه از انتشار مشکلات درمانشان در مونترال توسط رسانه هدهد کانادا
Facebook Twitter Telegram Instagram Youtube Linkedin آپارات
  • انتشار در: آگوست 4, 2026
  • دسته بندی: اخبار ایران, اخبار جهان

لوح‌های هخامنشی نشان می‌دهند ایران باستان سامانه‌ای شبیه کارت اعتباری داشته است

لوح‌های هخامنشی نشان می‌دهند که نظام اداری ایران باستان چگونه هزینه سفر و توزیع منابع را با دقت، بیش از ۲۵۰۰ سال پیش ثبت و مدیریت می‌کرد.

لینک کوتاه :

لوح‌های هخامنشی نشان می‌دهند ایران باستان سامانه‌ای شبیه کارت اعتباری داشته است
هایک هارتونیان
ناهید پاکروان

بازگشت بخشی از لوح‌های گلی هخامنشی به ایران، بار دیگر توجه پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ را به یکی از پیشرفته‌ترین نظام‌های اداری جهان باستان جلب کرده است. این اسناد که از تخت جمشید به دست آمده‌اند، تنها روایتگر امور حکومتی نیستند، بلکه نشان می‌دهند این امپراتوری بیش از ۲۵۰۰ سال پیش از سازوکاری بهره می‌برد که از نظر کارکرد به کارت یا ابزاری اعتباری در ساختار اداری هخامنشی شباهت داشت. هرچند این لوح‌های گلی را نمی‌توان کارت اعتباری به معنای مدرن کلمه دانست، اما شیوه استفاده از آن‌ها برای تأمین هزینه سفر و دریافت آذوقه بدون حمل پول نقد، تصویری شگفت‌انگیز از مدیریت اقتصادی آن دوران ارائه می‌دهد.

  • فناوری ایران باستان در شهرسازی اروپا

رونمایی از لوح‌های هخامنشی؛ پنجره‌ای به اقتصاد ایران باستان

موزه ملی ایران، هم‌زمان با روز جهانی موزه، بخشی از لوح‌های هخامنشی بازگردانده‌شده از ایالات متحده را برای نخستین بار در معرض دید عموم قرار داد. این نمایشگاه شامل ۱۶۰ لوح از میان ۳۵۰۶ لوحی است که سال گذشته، پس از سال‌ها نگهداری و مطالعه در دانشگاه شیکاگو، به ایران بازگشتند.

به گفته مسئولان موزه، بیشترِ لوح‌های بررسی‌شده به دوران حکومت «داریوش اول» در دوره هخامنشی تعلق دارند و اطلاعات ارزشمندی درباره اداره امپراتوری، نظام حسابداری، پرداخت جیره، مأموریت‌های دولتی و زندگی روزمره کارکنان ارائه می‌کنند. بسیاری از این لوح‌ها به زبان ایلامی و بخشی نیز به زبان آرامی نوشته شده‌اند و از مهم‌ترین منابع برای شناخت ساختار اقتصادی هخامنشیان به شمار می‌روند.

این مجموعه نخستین بار در دهه ۱۹۳۰ میلادی، طی کاوش‌های باستان‌شناسی در تخت جمشید، کشف و برای مطالعه به مؤسسه مطالعات تمدن‌های باستانی دانشگاه شیکاگو منتقل شد. تاکنون پنج محموله از این آثار تاریخی به ایران بازگردانده شده‌اند و همچنان هزاران لوح دیگر در حال مطالعه هستند.

لوح‌های گلی چگونه مانند پول نقد در دوران هخامنشی عمل می‌کردند؟

جذاب‌ترین نکته درباره این لوح‌ها، اطلاعاتی است که از شیوه تأمین هزینه سفر مأموران حکومتی در اختیار پژوهشگران قرار داده‌اند. برخلاف تصور رایج، مقامات و فرستادگان حکومت هخامنشی همیشه مجبور نبودند مقدار زیادی سکه یا کالا با خود حمل کنند.

بر اساس پژوهش‌های مؤسسه مطالعات تمدن‌های باستانی دانشگاه شیکاگو، مأموران هنگام سفر، اسناد یا لوح‌های مهرشده‌ای همراه داشتند که نشان می‌داد از سوی حکومت مأموریت رسمی دارند. این اسناد به آن‌ها اجازه می‌داد در ایستگاه‌های مختلف مسیر، جیره غذایی، علوفه برای چهارپایان، آذوقه یا دیگر ملزومات موردنیاز خود را دریافت کنند.

پس از ارائه این اعتبارنامه، مسئولان محلی اطلاعات مربوط به اقلام تحویل‌شده را ثبت می‌کردند تا هزینه‌ها در حساب‌های مرکزی تخت جمشید ثبت و تسویه شوند. به همین دلیل، برخی پژوهشگران این سازوکار را نمونه‌ای ابتدایی از نظام اعتبار یا حواله می‌دانند؛ سیستمی که بدون جابه‌جایی مستقیم پول، امکان دریافت کالا و خدمات را فراهم می‌کرد.

البته کارشناسان تأکید می‌کنند به‌کارگیری واژه کارت برای توصیف این سازوکار اعتباری در دوره هخامنشی، صرفاً تشبیهی برای درک بهتر عملکرد این نظام است. این لوح‌ها نه کارت بودند و نه ابزار پرداخت الکترونیکی، بلکه اسناد اداری مهرشده‌ای محسوب می‌شدند که نقش اعتبارنامه رسمی را ایفا می‌کردند.

اقتصادی منظم و شفاف در قلب امپراتوری هخامنشی

اهمیت لوح‌های باقی‌مانده از دوره هخامنشی تنها به موضوع سفر محدود نمی‌شود. این اسناد نشان می‌دهند که امپراتوری هخامنشی از نظام اداری و مالی بسیار منظم و دقیقی برخوردار بوده است؛ نظامی که ثبت جزئیات در آن اهمیت بالایی داشت.

در متن این لوح‌ها، اطلاعاتی درباره پرداخت جیره کارکنان، تخصص‌های مختلف شغلی، مأموریت‌های اداری، حمل‌ونقل کالا، نگهداری دام‌ها و توزیع منابع دیده می‌شود. همین جزئیات باعث شده است پژوهشگران بتوانند تصویری نسبتاً کامل از نحوه اداره یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان باستان ترسیم کنند.

مدیر موزه ملی ایران نیز در مراسم رونمایی از این آثار تأکید کرد که این اسناد برای شناخت ساختار اداری و اقتصادی هخامنشیان اهمیت ویژه‌ای دارند و تصویری دقیق از زندگی روزمره مردم، کارگران و مسئولان آن دوره ارائه می‌کنند.

وجود چنین نظام ثبت و حسابداری دقیقی نشان می‌دهد که اداره سرزمینی پهناور، از مصر و آناتولی گرفته تا آسیای مرکزی و بخش‌هایی از هند، بدون سازوکارهای منظم مالی و اداری امکان‌پذیر نبوده است.

بازگشت لوح‌های ۲۵۰۰ ساله؛ روایتی تازه از مدیریت هخامنشی

لوح‌های هخامنشی تنها اشیای باستانی ارزشمند یا آثار موزه‌ای نیستند؛ آن‌ها اسناد اقتصادی، اداری و اجتماعی یک امپراتوری پهناور به شمار می‌روند که جزئیاتی کم‌نظیر از شیوه اداره کشور در بیش از ۲۵۰۰ سال پیش را ثبت کرده‌اند. هر لوح بخشی از شبکه‌ای گسترده از اطلاعات را در خود جای داده است؛ از پرداخت جیره و ثبت هزینه‌ها گرفته تا مأموریت‌های اداری، حمل‌ونقل کالا، تأمین آذوقه و مدیریت نیروی کار. مجموعه این داده‌ها نشان می‌دهد که حکومت هخامنشی برای اداره قلمرویی که از شمال آفریقا تا آسیای مرکزی امتداد داشت، به نظامی منظم و دقیق از ثبت اطلاعات و حسابداری متکی بوده است.

بازگشت لوح‌های متعلق به دوره هخامنشی، که شمار آن‌ها به هزاران مورد می‌رسد، فرصت تازه‌ای برای پژوهشگران فراهم کرده است تا با مطالعه، ترجمه و رمزگشایی اسناد بیشتری، تصویر کامل‌تری از ساختار حکمرانی، اقتصاد، مالیات، تجارت، نیروی کار و حتی زندگی روزمره مردم در آن دوره به دست آورند. بسیاری از این لوح‌ها هنوز به‌طور کامل بررسی نشده‌اند و انتظار می‌رود پژوهش‌های آینده، زوایای ناشناخته دیگری از این تمدن را آشکار کنند.

از لوح‌های اداری تا سیستم مالی باستانی

در سال‌های اخیر، برخی پژوهشگران دانشگاه شیکاگو با اشاره به شیوه استفاده از اسناد مهرشده برای دریافت آذوقه و خدمات در مسیر سفرهای حکومتی، این سازوکار را نمونه‌ای ابتدایی از یک نظام اعتبار توصیف کرده‌اند؛ تشبیهی که باعث شده است از واژه کارت برای توضیح این سازوکار اعتباری دوره هخامنشی و از عنوانی مانند کارت اعتباری باستانی استفاده شود. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند این مقایسه صرفاً برای درک بهتر عملکرد سیستم است و نباید آن را با کارت‌های بانکی یا کارت‌های اعتباری امروزی یکسان دانست.

آنچه این کشف را برجسته می‌کند، نه ادعای وجود کارت یا ابزار اعتباری مدرن در ایران هخامنشی، بلکه اثبات سطح بالای سازمان‌دهی اداری و مالی در یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان است. این لوح‌ها نشان می‌دهند که مفاهیمی مانند ثبت دقیق تراکنش‌ها، کنترل هزینه‌ها، اعتبارنامه‌های رسمی و نظارت بر توزیع منابع، قرن‌ها پیش از شکل‌گیری نظام‌های بانکی مدرن نیز در قالبی متناسب با فناوری و نیازهای آن دوران وجود داشته‌اند.

به همین دلیل، ارزش واقعی این مجموعه فراتر از اهمیت باستان‌شناسی آن است. لوح‌های به‌جامانده از دوره هخامنشی پنجره‌ای به تاریخ اقتصاد و مدیریت در ایران باستان می‌گشایند و یادآور می‌شوند که بسیاری از اصول بنیادین حکمرانی، حسابداری و مدیریت منابع، ریشه‌ای بسیار کهن‌تر از آنچه تصور می‌کنیم دارند؛ اسنادی که هنوز هم پس از گذشت بیش از دو هزار سال، می‌توانند نگاه ما را به تاریخ تمدن و تحول نظام‌های اقتصادی تغییر دهند.

منابع: تهران‌تایمز, انگلیش‌نیوز

  • برچسب ها: ویژه

نویسنده

تصویر محمدرضا کریمی
محمدرضا کریمی
محمدرضا هستم، مترجم و نویسنده هدهد کانادا؛ هدفم ارائه بهترین خبرها به شماست.

تبلیغات

آخرین مطالب

Loading...
پردرآمدترین فوتبالیست‌های ۲۰۲۶؛ رونالدو با اختلاف در صدر، مسی در تعقیب رکوردهای مالی
کاوه مدنی: منطق پیوند دادن سدهای ایران به موشک‌ها خطرناک است
ترامپ: احتمال حمله ایران با بمب کثیف به واشینگتن  را جدی می‌گیریم
شمارش معکوس رونالدو برای ثبت رکورد ۱۰۰۰ گل؛ فقط ۱۵ گل باقی مانده است
طالبان درهای زندگی را بست؛ زنان افغان راه‌های تازه‌ای برای مقاومت یافتند
نماینده دموکرات: هر خانواده آمریکایی باید ۱۷۰۰ دلار غرامت جنگ ایران دریافت کند
طرح مجلس برای حذف شرط اجتهاد وزیر اطلاعات و ایجاد دو سازمان جدید
اختلال در شبکه فوق‌محرمانه آژانس امنیت ملی آمریکا
قیمت طلا نزدیک به پایین‌ترین سطح بیش از یک سال اخیر تثبیت شد
دختران در برابر خشونت خانوادگی تنها مانده‌اند
سقوط هواپیمای نظامی روسیه در سیبری؛ گزارش‌ها از کشته شدن ۱۷ نفر حکایت دارد
قدردانی سوژه از انتشار مشکلات درمانشان در مونترال توسط رسانه هدهد کانادا
سه قایقران کانادایی پس از طی ۸ هزار کیلومتر، سفر خود را در ونکوور به پایان رساندند
واکنش کاوه مدنی به ادعای نیویورک تایمز درباره ارتباط سدها و سایت‌های موشکی ایران: کمتر مزخرف بگوییم
«در غزه» جایزه بهترین مستند جشنواره سینمانیا مونترال را گرفت
«رئیس رئیس‌ها»؛ سلطان مواد مخدر مکزیک پس از ۳۷ سال زندان درگذشت
جهان در آستانه سالی پرآشوب؛ ۱۰ پیش‌بینی اکونومیست برای ۲۰۲۷
قتل سپیده رئیسی؛ چرا زنان در روابط خشونت‌آمیز امکان خروج امن ندارند؟
تقابل ترامپ و دموکرات‌ها بر سر بحران کنترل ترافیک هوایی آمریکا
مادر رونالدو از شکست پرتغال مقابل دانمارک خوشحال شد
مرگ دلخراش سه عضو یک خانواده در آتش‌سوزی برلینگتون انتاریو
سرباز آمریکایی از پنتاگون به‌دلیل ضعف حفاظت از نیروها در حمله ایران شکایت کرد
جریمه سنگین متا در ایتالیا به‌دلیل استفاده از عکس‌های کاربران فیس‌بوک

مطالب دیگر

ترامپ: احتمال حمله ایران با بمب کثیف به واشینگتن  را جدی می‌گیریم
اخبار ایران, اخبار جهان, اخبار سیاسی
ترامپ: احتمال حمله ایران با بمب کثیف به واشینگتن  را جدی می‌گیریم
18 نوامبر , 2026
واکنش کاوه مدنی به ادعای نیویورک تایمز درباره ارتباط سدها و سایت‌های موشکی ایران: کمتر مزخرف بگوییم
اخبار ایران, اخبار جهان
واکنش کاوه مدنی به ادعای نیویورک تایمز درباره ارتباط سدها و سایت‌های موشکی ایران: کمتر مزخرف بگوییم
17 نوامبر , 2026
سرباز آمریکایی از پنتاگون به‌دلیل ضعف حفاظت از نیروها در حمله ایران شکایت کرد
اخبار ایران, اخبار جهان, اخبار سیاسی
سرباز آمریکایی از پنتاگون به‌دلیل ضعف حفاظت از نیروها در حمله ایران شکایت کرد
17 نوامبر , 2026
بحرین از رهگیری حملات ایران خبر داد؛ قطر تهران را محکوم کرد
اخبار ایران, اخبار جهان, اخبار سیاسی
بحرین از رهگیری حملات ایران خبر داد؛ قطر تهران را محکوم کرد
17 نوامبر , 2026

با فارسی زبانان کانادا همراه شوید.

برای دریافت آخرین اخبار در خبر نامه هد هد ثبت نام کنید.

درباره هدهد

هُدهُد، رسانه مستقل کانادایی است و بصورت غیرانتفاعی به ثبت رسیده است. این رسانه به زبان های فارسی، انگلیسی و فرانسه منتشر می‌شود و عضو «سازمان حرفه ای ژورنالیست های کبک» و انجمن روزنامه‌نگاران کانادایی است.

ما را در صفحات اجتماعی دنبال کنید.

Facebook Twitter Telegram Instagram Youtube Soundcloud Pinterest Flickr بلاگر Linkedin آپارات

دسترسی سریع

  • ارتباط با ما
  • درباره رسانه هُدهُد
  • About Hodhod Media
  • À propos de Média Hodhod

Contact Us

Phone :
+1-514-812-1744

Address :

2020 Trans Canada Highway, Suite 107, Montreal H9P2N4

Email :
chairman@hodhod.ca

© 2026 حق تمامی مطالب و تصاویر منتشر شده در وب سایت و سایر شبکه های اجتماعی رسانه هُدهُد برای شرکت Média Hodhod محفوظ است و بازنشر هر یک بدون اجازه رسمی، طبق قوانین دولت فدرال کانادا پیگیری قانونی دارد.

نرخ ارز

Designed by webkhas.com

نرخ ارز