ونکوور: 00:06

مونترال: 02:06

تهران: 10:36

Contact Us

À propos de Média Hodhod

About Hodhod Media

  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه

EN    FR

  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
  • اخبار
    • اخبار کانادا
      • اخبار سیاسی کانادا
      • اخبار اقتصادی کانادا
      • اخبار حوادث کانادا
      • اخبار مسکن کانادا
      • اخبار ورزشی کانادا
      • اخبار سلامت کانادا
    • اخبار ایران
    • اخبار جهان
    • اخبار علم و تکنولوژی
    • اخبار صنعت خودرو
    • اخبار ادب و هنر
  • هدهد هاب
    • گزارش تصویری
    • ویدیو خبر
    • اینفوگرافیک
  • درباره کانادا
    • تحصیل در کانادا
    • جاذبه‌های گردشگری کانادا
    • اخبار مهاجرت
    • اشتغال در کانادا
    • مهاجرت به کانادا
    • محیط زیست کانادا
    • زندگی در کانادا
    • رویدادهای کانادا
  • استان‌های کانادا
    • استان آلبرتا
    • استان انتاریو
    • استان بریتیش کلمبیا
    • استان ساسکاچوان
    • استان کبک
    • استان منیتوبا
    • استان نوا اسکوشیا
    • استان نورت‌وست تریتوریز
    • استان نوناووت
    • استان نیوبرانزویک
    • استان نیوفاندلند و لابرادور
    • استان یوکان
    • جزیره پرنس ادوارد
  • هدهد لایف
    • اخبار ادب و هنر
    • روانشناسی
    • غذا و نوشیدنی
    • سفر به دور دنیا
    • تناسب اندام
    • سبک زندگی
    • مد، فشن و زیبایی
  • ماهنامه
طومار برکناری سفیر آمریکا در کانادا نزدیک به ۳۰۰ هزار امضا جمع کرد
رئیس فیفا درگذشت حمید علیدوستی و حسن حبیبی را تسلیت گفت
مرگ بازیکن فوتبال آرژانتین پس از ضربه به سر هنگام دفع توپ
داگ فورد خواستار همکاری اقتصادی کبک و انتاریو در برابر فشارهای آمریکا شد
قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان نهایی شد
برنامه واشینگتن برای دو برابر کردن تولید نفت
چرا آمریکا از همراهی با قطعنامه منع خشونت علیه زنان خودداری کرد؟
آیا ممنوعیت تلفن همراه در مدارس فرانسه، جرقه اعتراضات دانش‌آموزی را زد؟
ترامپ، پوتین و شی جین‌پینگ در پی شکل‌دهی به نظم جهانی
حمله ایران به پایگاه آمریکا در کویت
خانواده‌ها زیر بار هزینه‌های ضروری؛ تحصیل، پوشاک و لوازم خانه با شتابی بیشتر از تورم گران شدند
زنجیری که با طلاق هم پاره نشد؛ کودک‌همسری و خلأ قانون، زندگی لیلا گلی را به مسلخ کشاند
Facebook Twitter Telegram Instagram Youtube Linkedin آپارات
  • انتشار در: اکتبر 8, 2026
  • دسته بندی: اخبار جهان

«روز قیامت» در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶؛ بازخوانی یک پیش‌بینی علمی قدیمی

قرار بود ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ روز قیامت جمعیتی باشد؛ پیش‌بینی جنجالی سال ۱۹۶۰ درباره انفجار جمعیت جهان که با کاهش نرخ زاد‌وولد، محقق نشد.

لینک کوتاه :

«روز قیامت» در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶؛ بازخوانی یک پیش‌بینی علمی قدیمی
هایک هارتونیان
ناهید پاکروان

در سال ۱۹۶۰، مجله‌ی «ساینس» مقاله‌ای با عنوانی غیرمعمول منتشر کرد: «روز قیامت جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶»! نویسندگان مقاله با استفاده از یک مدل ریاضی پیش‌بینی کرده بودند که رشد جمعیت جهان در نهایت به نقطه‌ای می‌رسد که ادامه‌ی آن از نظر ریاضی امکان‌پذیر نیست.

اکنون با نزدیک‌شدن به ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، روشن است که این پیش‌بینی محقق نخواهد شد. نرخ زاد‌وولد جهانی امروز کمی کمتر از نصف سطح آن در سال ۱۹۶۰ است و جمعیت جهان از حدود سال ۱۹۹۳ به بعد، به ‌تدریج از مسیری که مدل پیش‌بینی کرده بود فاصله گرفت.

با این حال، مقاله‌ای که بیش از شش دهه پیش منتشر شد، همچنان نمونه‌ای قابل‌توجه از تاثیر یک مدل ریاضی بر بحث‌های علمی، رسانه‌ای و حتی سیاسی است.

  • سرعت پیر شدن جمعیت ایران به مرز هشدار رسید

مدلی برای رشد بی‌وقفه‌ی جمعیت جهان در سال ۲۰۲۶

این مقاله را «هاینتس فون فورستر»، استاد و پژوهشگر حوزه‌ی سیستم‌ها و ارتباطات، به همراه دو دانشجویش نوشت. آن‌ها معتقد بودند رشد جمعیت انسان با رشد جمعیت سایر گونه‌ها تفاوت دارد و حتی ممکن است از الگوی معمول رشد نمایی نیز فراتر برود. یعنی نه ‌تنها جمعیت افزایش یابد، بلکه سرعت این افزایش نیز بیشتر شود.

پژوهشگران برای بررسی این فرضیه، ۲۴ برآورد مختلف از جمعیت جهان را در دوره‌ای حدود دو هزار ساله بررسی کردند. از نظر آن‌ها، داده‌ها نشان می‌داد که جمعیت انسان در دوره‌های مختلف با سرعتی بیش از آنچه مدل‌های معمول پیش‌بینی می‌کردند افزایش یافته است.

آن‌ها سپس این روند را به آینده تعمیم دادند. نتیجه مدل نشان می‌داد که اگر روند موجود ادامه پیدا کند، جمعیت جهان در سال ۲۰۲۶ از نظر ریاضی به عددی نزدیک به بی‌نهایت خواهد رسید. وضعیتی که در دنیای واقعی به معنای رسیدن رشد جمعیت به نقطه‌ای غیرقابل‌ادامه است.

نویسندگان برای توصیف پیامد این روند نوشتند: «نبیره‌های ما از گرسنگی نمی‌میرند؛ زیر فشار جمعیت له خواهند شد.»

چرا پیش‌بینی روز قیامت ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ جدی گرفته شد؟

در دهه‌ی ۱۹۶۰، نگرانی درباره‌ی رشد سریع جمعیت جهان بسیار گسترده بود. احتمال کمبود غذا و منابع و پیامدهای اقتصادی و سیاسی افزایش جمعیت، توجه بسیاری از دانشمندان را به خود جلب کرده بود.

فون فورستر و همکارانش در عین حال دیدگاهی متفاوت درباره‌ی انسان داشتند. آن‌ها استدلال می‌کردند که انسان‌ها می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، گروه تشکیل دهند و برای حل مشکلات همکاری کنند. از این منظر، افزایش جمعیت می‌توانست به همکاری و نوآوری بیشتر منجر شود. درنتیجه همین مساله امکان حمایت از جمعیت بزرگ‌تر را فراهم کند.

با وجود این، مقاله هشدار می‌داد که برای جلوگیری از رسیدن به نقطه بحرانی، نرخ زاد‌ و ولد باید کاهش پیدا کند. نویسندگان پیشنهاد کردند نرخ تولد در جهان به نصف برسد. درنهایت مقاله به ‌سرعت مورد توجه قرار گرفت. «تایم» و «نیویورک تایمز» درباره‌ی آن نوشتند و موضوع «روز قیامت ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶» حتی به مجموعه‌ی کمیک «پوگو» نیز راه یافت.

از کتاب‌های درسی تا سیاست‌گذاری

بحث درباره‌ی این مدل تنها به رسانه‌ها محدود نماند. «ساینس» بعدها نامه‌هایی از ریاضی‌دانان و جمعیت‌شناسان منتشر کرد که به‌شدت از مقاله انتقاد می‌کردند. برخی منتقدان آن را «مضحک» یا «آشکارا بی‌معنی» می‌دانستند. فون فورستر و همکارانش نیز در پاسخ، از محاسبات خود دفاع کردند.

با وجود این اختلاف‌نظرها، معادله «روز قیامت ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶» از دهه ۱۹۶۰ تا دهه ۱۹۸۰ بارها در کتاب‌های درسی ژنتیک، بوم‌شناسی و جمعیت‌شناسی مورد استفاده قرار گرفت. این ایده حتی به بحث‌های سیاسی نیز راه پیدا کرد. در سال ۱۹۶۳، یک نماینده‌ی صنعت مواد شیمیایی در یکی از کمیته‌های پارلمان کانادا با استناد به نگرانی درباره‌ی رشد جمعیت، استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی برای افزایش تولید غذا را ضروری دانست.

در سال ۱۹۷۱ نیز در یکی از پرونده‌های مربوط به سقط جنین در دیوان عالی آمریکا، نگرانی درباره‌ی رشد جمعیت و مقاله فون فورستر مورد استناد قرار گرفت.

جایی که واقعیت از مدل فاصله گرفت

با وجود آنکه پیش‌بینی مدل برای مدتی با روند واقعی جمعیت جهان همخوانی داشت، این وضعیت در حدود سال ۱۹۹۳ تغییر کرد. از آن زمان، جمعیت واقعی جهان به‌تدریج از اعداد پیش‌بینی‌شده عقب افتاد.

عامل مهم این تغییر، کاهش نرخ زاد‌وولد بود. برخلاف فرض مدل درباره‌ی ادامه‌ی رشد شتاب‌گیرنده‌ی جمعیت، نرخ باروری در جهان کاهش یافت. به‌گونه‌ای که امروز نرخ زاد‌وولد جهانی کمی کمتر از نصف میزان آن در سال ۱۹۶۰ است.

این تحول از جهتی جالب است. زیرا کاهش نرخ تولد همان راهکاری بود که نویسندگان مقاله برای جلوگیری از رسیدن به نقطه‌ی بحرانی پیشنهاد کرده بودند.

پیش‌بینی‌ای که به یک نمونه‌ی تاریخی تبدیل شد

۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، تاریخی که مقاله برای رسیدن جمعیت به نقطه بحرانی تعیین کرده بود، اکنون نزدیک است؛ اما نشانه‌ای از وقوع سناریوی پیش‌بینی‌شده وجود ندارد.

با این حال، ارزش تاریخی مقاله صرفا در درست یا غلط بودن پیش‌بینی آن خلاصه نمی‌شود. این پژوهش نشان می‌دهد چگونه یک مدل ریاضی می‌تواند، در صورت همراه‌شدن با یک عنوان و نتیجه‌گیری بسیار نمایشی، توجه گسترده‌ای ایجاد کند و حتی وارد کتاب‌های درسی و مباحث سیاست‌گذاری شود.

هاینتس فون فورستر در بخشی از زندگی خود سابقه‌ی اجرای شعبده روی صحنه نیز داشت؛ نکته‌ای که در روایت مربوط به این مقاله به آن توجه شده است. ترکیب داده‌های علمی، معادلات ریاضی و عنوانی مانند «روز قیامت» باعث شد این پژوهش بسیار فراتر از یک مقاله‌ی دانشگاهی معمولی دیده شود.

پیش‌بینی سال ۱۹۶۰ در نهایت محقق نشد، اما نگرانی اصلی پشت آن واقعی بود: جمعیت جهان در آن دوره با سرعت زیادی افزایش می‌یافت و آینده‌ی منابع و غذا موضوعی جدی بود. آنچه مدل نتوانست پیش‌بینی کند، تغییر رفتار جمعیتی انسان‌ها و کاهش گسترده نرخ زاد‌وولد در دهه‌های بعد بود.

بنابراین، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ نه «روز قیامت»، بلکه تاریخی است که بیش از هر چیز یادآور محدودیت پیش‌بینی‌های بلندمدت درباره‌ی رفتار پیچیده‌ی جمعیت انسانی خواهد بود.

منبع: زومیت

  • برچسب ها: ویژه

نویسنده

تصویر آذر راست‌منش
آذر راست‌منش

تبلیغات

آخرین مطالب

Loading...
طومار برکناری سفیر آمریکا در کانادا نزدیک به ۳۰۰ هزار امضا جمع کرد
رئیس فیفا درگذشت حمید علیدوستی و حسن حبیبی را تسلیت گفت
مرگ بازیکن فوتبال آرژانتین پس از ضربه به سر هنگام دفع توپ
داگ فورد خواستار همکاری اقتصادی کبک و انتاریو در برابر فشارهای آمریکا شد
قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان نهایی شد
برنامه واشینگتن برای دو برابر کردن تولید نفت
چرا آمریکا از همراهی با قطعنامه منع خشونت علیه زنان خودداری کرد؟
آیا ممنوعیت تلفن همراه در مدارس فرانسه، جرقه اعتراضات دانش‌آموزی را زد؟
ترامپ، پوتین و شی جین‌پینگ در پی شکل‌دهی به نظم جهانی
حمله ایران به پایگاه آمریکا در کویت
خانواده‌ها زیر بار هزینه‌های ضروری؛ تحصیل، پوشاک و لوازم خانه با شتابی بیشتر از تورم گران شدند
زنجیری که با طلاق هم پاره نشد؛ کودک‌همسری و خلأ قانون، زندگی لیلا گلی را به مسلخ کشاند
سود میلیاردی مخابرات از کجا آمد؟ پای فروش املاک در میان است
پردرآمدترین فوتبالیست‌های ۲۰۲۶؛ رونالدو با اختلاف در صدر، مسی در تعقیب رکوردهای مالی
کاوه مدنی: منطق پیوند دادن سدهای ایران به موشک‌ها خطرناک است
ترامپ: احتمال حمله ایران با بمب کثیف به واشینگتن  را جدی می‌گیریم
شمارش معکوس رونالدو برای ثبت رکورد ۱۰۰۰ گل؛ فقط ۱۵ گل باقی مانده است
طالبان درهای زندگی را بست؛ زنان افغان راه‌های تازه‌ای برای مقاومت یافتند
نماینده دموکرات: هر خانواده آمریکایی باید ۱۷۰۰ دلار غرامت جنگ ایران دریافت کند
طرح مجلس برای حذف شرط اجتهاد وزیر اطلاعات و ایجاد دو سازمان جدید
اختلال در شبکه فوق‌محرمانه آژانس امنیت ملی آمریکا
قیمت طلا نزدیک به پایین‌ترین سطح بیش از یک سال اخیر تثبیت شد
دختران در برابر خشونت خانوادگی تنها مانده‌اند

مطالب دیگر

رئیس فیفا درگذشت حمید علیدوستی و حسن حبیبی را تسلیت گفت
اخبار ایران, اخبار جهان, اخبار ورزشی
رئیس فیفا درگذشت حمید علیدوستی و حسن حبیبی را تسلیت گفت
19 نوامبر , 2026
مرگ بازیکن فوتبال آرژانتین پس از ضربه به سر هنگام دفع توپ
اخبار جهان, اخبار حوادث, اخبار ورزشی
مرگ بازیکن فوتبال آرژانتین پس از ضربه به سر هنگام دفع توپ
19 نوامبر , 2026
داگ فورد خواستار همکاری اقتصادی کبک و انتاریو در برابر فشارهای آمریکا شد
اخبار جهان, اخبار سیاسی, اخبار کانادا
داگ فورد خواستار همکاری اقتصادی کبک و انتاریو در برابر فشارهای آمریکا شد
19 نوامبر , 2026
برنامه واشینگتن برای دو برابر کردن تولید نفت
اخبار جهان, اخبار سیاسی
برنامه واشینگتن برای دو برابر کردن تولید نفت
19 نوامبر , 2026

با فارسی زبانان کانادا همراه شوید.

برای دریافت آخرین اخبار در خبر نامه هد هد ثبت نام کنید.

درباره هدهد

هُدهُد، رسانه مستقل کانادایی است و بصورت غیرانتفاعی به ثبت رسیده است. این رسانه به زبان های فارسی، انگلیسی و فرانسه منتشر می‌شود و عضو «سازمان حرفه ای ژورنالیست های کبک» و انجمن روزنامه‌نگاران کانادایی است.

ما را در صفحات اجتماعی دنبال کنید.

Facebook Twitter Telegram Instagram Youtube Soundcloud Pinterest Flickr بلاگر Linkedin آپارات

دسترسی سریع

  • ارتباط با ما
  • درباره رسانه هُدهُد
  • About Hodhod Media
  • À propos de Média Hodhod

Contact Us

Phone :
+1-514-812-1744

Address :

2020 Trans Canada Highway, Suite 107, Montreal H9P2N4

Email :
chairman@hodhod.ca

© 2026 حق تمامی مطالب و تصاویر منتشر شده در وب سایت و سایر شبکه های اجتماعی رسانه هُدهُد برای شرکت Média Hodhod محفوظ است و بازنشر هر یک بدون اجازه رسمی، طبق قوانین دولت فدرال کانادا پیگیری قانونی دارد.

نرخ ارز

Designed by webkhas.com

نرخ ارز