«پچیاممال»، زنی از ایالت تامیل نادوی هند، پس از آنکه تنها ۱۵ روز بعد از ازدواج همسرش را از دست داد، تصمیمی گرفت که مسیر زندگیاش را برای نزدیک به چهار دهه تغییر داد. او که در آن زمان باردار بود، برای فرار از ناامنی و فراهم کردن آیندهای امن برای دخترش، موهایش را تراشید، لباس مردانه پوشید و نام «موتو» را انتخاب کرد؛ از آن پس، زندگی او با یک هویت اجتماعی مردانه آغاز شد و ۳۷ سال ادامه یافت.
تصمیم پچیاممال شاید در نگاه اول شبیه داستانی غیرقابلباور به نظر برسد، اما روایت او بیش از هر چیز، تصویری از شرایط اجتماعی و فشارهایی است که برخی زنان در نقاط مختلف جهان با آن روبهرو میشوند؛ فشارهایی که برای یک زن بیوه در بخشهایی از هند نیز میتوانند زندگی روزمره و امکان اشتغال را دشوار کنند. داستان او در سال ۲۰۲۲ برای نخستین بار توجه رسانههای هند را جلب کرد و در سالهای بعد نیز بار دیگر، با انتشار گفتوگوها و جزئیات تازه، در شبکههای اجتماعی و رسانهها بازتاب گستردهای یافت.
آنچه این روایت را از بسیاری از خبرهای عجیب متمایز میکند، انگیزه اصلی این زن است؛ او بارها تأکید کرده است که هدفش تغییر جنسیت یا انتخاب سبک زندگی متفاوت نبوده، بلکه تنها میخواسته بتواند بدون ترس از آزار و مزاحمت کار کند و دخترش را در محیطی امن بزرگ کند.
وقتی یک زن برای امنیت خود، نام و ظاهرش را تغییر میدهد
پچیاممال ۱۵ روز پس از ازدواج، همسر خود را بر اثر سکته قلبی از دست داد؛ اتفاقی که او را در شمار زنان جوانی قرار داد که پس از بیوه شدن، در برخی مناطق هند ناچارند بهتنهایی مسئولیت تأمین زندگی خانواده را بر عهده بگیرند. او در حالی که باردار بود، مسئولیت تأمین هزینههای زندگی را بهتنهایی بر عهده گرفت.
او پس از تولد دخترش، به مشاغلی مانند کارگری و فعالیت در صنایع کوچک روی آورد؛ اما اشتغال و رفتوآمد روزانه بهعنوان یک زن تنها، او را در معرض مزاحمتهای مداوم قرار داد.
به گفته پچیاممال، تجربه آزار از سوی یک راننده کامیون، علت اصلی تصمیم او برای تغییر ظاهر بود. او برای حفظ امنیت، موهای خود را کوتاه کرد، پوشش مردانه برگزید و نام موتو را انتخاب کرد.
با این تغییر هویت، او در جامعه بهعنوان مردی به نام موتو شناخته شد؛ اقدامی که امکان زندگی و کار با یک هویت اجتماعی مردانه را برایش فراهم کرد تا بدون جلب توجه و مواجهه با خطرات محیطی، فرصتهای شغلی پیدا کند، بهراحتی رفتوآمد داشته باشد و دخترش را بزرگ کند.
زندگی با هویت مردانه چه دشواریهایی داشت؟
اگرچه زندگی پچیاممال پس از این تصمیم تغییر کرد و او با یک هویت ظاهری مردانه بخشی از مشکلات امنیتی خود را کاهش داد، اما این انتخاب به معنای آغاز یک زندگی آسان نبود.
او برای حفظ این هویت، ناچار بود در تمام جنبههای زندگی روزمره مراقب رفتار، پوشش و حتی عادتهای خود باشد تا کسی به هویت واقعیاش شک نکند. برخی گزارشها حاکی از آن است که او حتی برای طبیعیتر جلوه دادن ظاهر خود، عادتهایی را در پیش گرفت که بیشتر با مردان آن منطقه شناخته میشد.
این وضعیت تنها به محیط کار محدود نبود. او باید در برخورد با همسایهها، دوستان، مشتریان و افراد غریبه نیز نقش تازه خود را حفظ میکرد؛ نقشی که سالها ادامه یافت و به بخشی از هویت اجتماعی او تبدیل شد.
با وجود این فشارها، پچیاممال میگوید این انتخاب به او امکان داد تا درآمد ثابتی داشته باشد و دخترش را بدون نگرانی از بسیاری از خطرهایی که پیشتر تجربه کرده بود، بزرگ کند.
فراتر از یک روایت عجیب؛ نگاهی به فشارهای اجتماعی بر زنان تنها
پچیاممال بارها در گفتوگو با رسانههای هندی تأکید کرده است که تصمیمش ارتباطی با هویت جنسیتی نداشته است. او میگوید پس از مرگ همسرش، بهعنوان یک زن جوان و بیوه، هنگام کار و رفتوآمد بارها با مزاحمتهای خیابانی و پیشنهادهای ناخواسته روبهرو شد. به گفته او، همین تجربهها باعث شد به این نتیجه برسد که اگر جامعه او را یک مرد بداند، امنیت بیشتری خواهد داشت و راحتتر میتواند کار کند و دخترش را بزرگ کند.
امنیت تنها دلیل این تصمیم نبود. استقلال اقتصادی نیز نقش مهمی در انتخاب او داشت. پچیاممال معتقد بود با ظاهر مردانه، شانس بیشتری برای یافتن کار و فعالیت در مشاغلی خواهد داشت که معمولاً در اختیار مردان بود. به باور او، این تغییر هویت اجتماعی راهی برای بقا و تأمین معاش خانواده بود، نه انتخابی از روی تمایل شخصی.
شرایط زندگی زنان بیوه در برخی مناطق هند چگونه است؟
تصمیم پچیاممال را نمیتوان بدون در نظر گرفتن شرایط اجتماعی و اقتصادی زنانی درک کرد که پس از بیوه شدن، در برخی مناطق هند با مسئولیت تأمین زندگی خود و خانواده روبهرو میشوند. اگرچه این کشور در دهههای اخیر پیشرفتهایی در زمینه آموزش، اشتغال و حقوق زنان داشته است، اما شکاف میان شهرهای بزرگ و مناطق روستایی همچنان قابلتوجه است. در برخی روستاها و مناطق محروم، زنان بیوه همچنان با محدودیتهای اقتصادی، نگاههای سنتی و نوعی انگ اجتماعی روبهرو هستند؛ شرایطی که میتواند یافتن شغل، کسب درآمد مستقل و حتی رفتوآمد روزانه را برای آنها دشوارتر کند.
این مسئله تنها به تجربه شخصی پچیاممال محدود نمیشود. بر اساس آمار دفتر ثبت جرایم ملی هند (NCRB)، هر سال دهها هزار پرونده مرتبط با جرایم علیه زنان، از جمله آزار جنسی، تعقیب، خشونت خانگی و تعرض، در این کشور ثبت میشود. بااینحال، کارشناسان معتقدند آمار واقعی احتمالاً بیشتر از ارقام رسمی است، زیرا بسیاری از زنان به دلیل ترس از انگ اجتماعی، نگرانی از پیامدهای شکایت یا بیاعتمادی به روند رسیدگی، موارد آزار و خشونت را گزارش نمیکنند.
محدودیتهای اقتصادی زنان بیوه در مناطق روستایی هند
از سوی دیگر، نرخ مشارکت اقتصادی زنان در هند، بهویژه در مناطق روستایی، همچنان پایینتر از میانگین جهانی است. بسیاری از زنان زمانی که پس از بیوه شدن در مناطق روستایی هند با کاهش درآمد روبهرو میشوند، فرصتهای شغلی محدودی دارند و باید مسئولیت کامل تأمین هزینههای خانواده را بر عهده بگیرند؛ عواملی که میتوانند آنها را در موقعیتهای آسیبپذیرتری قرار دهند.
البته فعالان حقوق زنان تأکید میکنند که نباید تجربه پچیاممال را به همه زنان هند تعمیم داد. شرایط در ایالتهای مختلف این کشور یکسان نیست و شهرهایی مانند بمبئی، دهلی، چنای و بنگلور در سالهای اخیر شاهد افزایش حضور زنان در بازار کار، گسترش آموزش و اجرای برنامههای حمایتی بودهاند. بااینحال، در برخی مناطق روستایی، هنجارهای سنتی همچنان تأثیر قابلتوجهی بر فرصتهای شغلی، امنیت و استقلال زنان دارند.
شاید به همین دلیل است که داستان پچیاممال، بیش از آنکه روایتی عجیب درباره زندگی با هویت مردانه باشد، تصویری از فشارهای اجتماعی و اقتصادی است که گاهی افراد را به تصمیمهایی وادار میکند که در شرایط عادی هرگز به آنها فکر نمیکردند؛ تصمیمهایی که از نگاه بسیاری از ناظران، بیش از آنکه حاصل یک انتخاب شخصی باشند، نتیجه شرایط اجتماعی و محدودیتهای محیط پیرامون هستند.
دخترش چه زمانی از حقیقت باخبر شد؟
بر اساس گزارش رسانههای هندی، دختر پچیاممال از سالهای کودکی از واقعیت زندگی مادرش آگاه شد و در تمام این سالها از تصمیم او حمایت کرده است.
او در گفتوگوهای منتشرشده گفته است که مادرش برای حفظ امنیت خانواده و فراهم کردن آیندهای بهتر، سختیهای زیادی را تحمل کرده و همین موضوع باعث شده است احترام ویژهای برای تصمیم او قائل باشد.
این حمایت خانوادگی یکی از عواملی بود که به پچیاممال کمک کرد تا سالها بدون تغییر مسیر زندگی خود به کار ادامه دهد.
بقای یک مادر در قامت یک مرد؛ پایان یک داستان عجیب
پچیاممال پس از نزدیک به چهار دهه زندگی با نام موتو، اعلام کرده است که قصد ندارد زندگی روزمرهاش را تغییر دهد و همچنان با همان هویت اجتماعی و پوشش مردانه ادامه خواهد داد. به گفته او، این ظاهر جدید اکنون به بخشی از زندگی و تعاملات روزمرهاش تبدیل شده است. او باز هم تأکید میکند که این مسیر را نه از روی تمایل شخصی، بلکه بهعنوان تنها راه نجات برای تأمین امنیت خود و دخترش برگزیده است.
جوهر اصلی این روایت، تصویرگر مادری است که برای حفظ سلامت و آینده فرزندش، سالها تمام ابعاد زندگی خود را بازتعریف کرد. ماجرای پچیاممال ابعاد انسانی پیچیدهای دارد و بهخوبی نشان میدهد که تصمیمهای سخت افراد در مواجهه با شرایط ناامن اجتماعی، تا چه اندازه از سر ناچاری و عشق به خانواده شکل میگیرند.
منبع: تایمزآفایندیا
