نخستین اجلاس پرزرقوبرق با هدف سرمایهگذاری در پروژههای کلان کانادا، تورنتو را به مدت دو روز به کانون رفتوآمد قدرتمندترین چهرههای مالی جهان تبدیل کرد. در این گردهمایی بزرگ، حدود ۲۵۰ مدیرعامل، چهره ارشد اقتصادی، سرمایهگذار و مقام دولتی کانادایی حضور داشتند. این مهمانان پرنفوذ، سکان هدایت شرکتها و صندوقهایی را در دست دارند که مجموع داراییهای تحت مدیریت آنها به ۱۲۰ تریلیون دلار میرسد.
البته این عدد سرسامآور به معنای ورود مستقیم ۱۲۰ تریلیون دلار پول نقد به اقتصاد کانادا نیست. با این حال، دولت «مارک کارنی» تلاش کرد نهایت استفاده را از این فرصت طلایی ببرد و هدف اصلی، معرفی پروژههای کلان و طرحهای زیرساختی برای جذب سرمایههای خارجی به کانادا بود. علاوه بر این، دولت قصد داشت تصویر منفی و کهنهای را اصلاح کند که سالها کانادا را بازاری با بروکراسی کند و اجرای دشوار پروژهها نشان میداد.
کارنی قدرتمندترین سرمایهگذاران جهان را به کانادا کشاند؛ هدف چیست؟
وقتی چهرههایی مثل «لری فینک» (سکاندار بلکراک) و «جان گری» (مرد شماره یک بلکاستون) کنار هم مینشینند، یعنی نبض پول جهان در آن نقطه میزند. «مارک روآن» (مدیرعامل آپولو) و «جوزف بی» (مدیرعامل مشترک KKR) هم درست در همین قاب حضور داشتند؛ در کنار مدیران ارشد صندوقهای ثروت ملی از نروژ و قطر گرفته تا کویت، امارات و سنگاپور. مارک کارنی صحنهای طراحی کرد تا سنگینترین سرمایهگذاران کره زمین را بیواسطه رودرروی شرکتها، مدیران و پروژههای کانادا بنشاند.
اما در لابهلای این رفتوآمدها، یک تیتر دهانپرکن همهجا را پر کرد: «۱۲۰ تریلیون دلار». با دیدن این عدد، خیلیها گمان کردند پای چکهایی نجومی برای نجات اقتصاد کانادا در میان است. واقعیت اما فرسنگها با این تصور فاصله دارد؛ این کوه پول نه به خاک کانادا وارد شده و نه مهمانان همایش تعهدی دادهاند که چنین رقمی را در پروژههای این کشور هزینه کنند.
اصل ماجرا را میشود با یک معیار ساده فهمید: وزن مالی آدمهایی که در این سالن جمع شده بودند. روزنامه «گلوب اند میل» گزارش داده که حدود ۲۵۰ مدیر ارشد مالی، سرمایهگذار و مقام سیاسی در اجلاس حضور داشتند؛ افرادی که نهادهای زیر نظرشان در مجموع حدود ۱۲۰ تریلیون دلار دارایی را مدیریت میکنند.
تورنتو برای دو روز میزبان تصمیمگیرندگانی بود که روی بخش بزرگی از سرمایه جهان نفوذ دارند؛ همان سرمایه عظیمی که مارک کارنی تلاش کرد دستکم بخشی از مسیرش را به سمت پروژهها و اقتصاد کانادا تغییر دهد.
چرا کانادا دست به برگزاری چنین اجلاس بزرگی زد؟
دولت کارنی خواب بزرگی برای اقتصاد دیده است: فعال کردن و جذب ۱ تریلیون دلار سرمایه جدید ظرف پنج سال آینده. این اجلاس کلیدیترین مهره این بازی بود که برای سرمایهگذاری کلان با همکاری مشترک دو غول بازنشستگی در کانادا، یعنی «هیئت سرمایهگذاری طرح بازنشستگی کانادا» و «هیئت سرمایهگذاری بخش عمومی» برگزار شد.
کانادا در وضعیتی دست به این نمایش بزرگ زد که همزمان با دو چالش اساسی دستوپنجه نرم میکند: اولی رکود مزمن در سرمایهگذاری کسبوکارها و دومی سایه سنگین نااطمینانی بر سر روابط اقتصادی با آمریکا.
خبرگزاری رویترز گزارش داد بیش از ۱۶۰ طرح مختلف در بخشهای انرژی، معادن، ترابری و فناوری روی میز گذاشته شد. برخی از این پروژهها فقط روی کاغذ بودند و برخی دیگر تا آستانه کلنگزنی پیش رفته بودند. هدف گردهمایی این بود که مدیران پروژهها بتوانند بیواسطه پای میز مذاکره با صاحبان پول بنشینند.
همزمان با سالن اصلی، حدود ۸۰ جلسه فشرده و کاری در سراسر مرکز شهر تورنتو به راه افتاد. به گزارش گلوب اند میل، بسیاری از مدیران بینالمللی تقریباً هر نیم ساعت با یک شریک بالقوه کانادایی جلسه داشتند.
«جان گراهام»، مدیرعامل هیئت سرمایهگذاری طرح بازنشستگی کانادا و یکی از مجریان این برنامه، نکته جالبی را فاش کرد. او گفت چند سرمایهگذار نامدار بینالمللی اعتراف کردند که برای نخستین بار در عمرشان پا به خاک کانادا گذاشتهاند. این اعتراف نشان میدهد که ظرفیت اقتصادی کانادا تا چه اندازه از نگاه سرمایهگذاران دنیا دور مانده بود.
دستاورد واقعی این اجلاس برای سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری در کانادا
دولت فدرال در پایان اجلاس اعلام کرد که مجموع قراردادها و تعهدات شکلگرفته به نزدیک ۵۰۰ میلیارد دلار میرسد. اما پشت این عدد بزرگ، جزئیات مهمی پنهان است.
تمام این ۵۰۰ میلیارد دلار، سرمایه خارجی تازهای نیست که فوراً وارد پروژههای کانادا شود. بخش بزرگی از آن را وامها و اعتبارهای بانکی تشکیل میدهد. بخش دیگری هم شامل تعهدات چندساله نهادهای مالی و سرمایهگذاران داخلی است.
از مجموع این رقم، حدود ۱۰۰ میلیارد دلار به سرمایهگذاران نهادی، شرکتهای بیمه و صندوقهای بازنشستگی مربوط میشود.
یکی از مهمترین توافقها، راهاندازی «صندوق میپل» توسط هیئت سرمایهگذاری طرح بازنشستگی کانادا و شرکت بروکفیلد بود. این دو مجموعه توافق کردند طی پنج سال، تا سقف ۵۰ میلیارد دلار سرمایه سهامی به پروژههای بزرگ زیرساختی و همچنین صنایع راهبردی کانادا اختصاص دهند.
در کنار آن، هیئت سرمایهگذاری بازنشستگی بخش عمومی اعلام کرد سرمایهگذاری خود در کانادا را ۲۵ میلیارد دلار افزایش میدهد. صندوق بازنشستگی معلمان انتاریو نیز متعهد شد تا پایان سال ۲۰۲۷، ۱۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری اضافی انجام دهد.
شرکت بیمه سانلایف هم وعده داده طی پنج سال، ۵ میلیارد دلار برای توسعه پروژههای حیاتی و ارتقای بخش زیرساختی به اقتصاد کانادا اختصاص دهد.
با این حال، بخش اصلی رقم ۵۰۰ میلیارد دلاری به بانکهای داخلی برمیگردد. دولت میگوید پنج بانک بزرگ کانادا در مجموع حدود ۳۲۵ میلیارد دلار تسهیلات و اعتبار برای شرکتها و پروژههای زیرساختی در نظر گرفتهاند.
همچنین، بانک تیدی (TD) بهتنهایی برنامهای برای تأمین ۱۵۰ میلیارد دلار اعتبار طی پنج سال ارائه کرده است.
پروژه عظیم هوش مصنوعی کانادا؛ ستاره درخشان اجلاس
شاخصترین و داغترین پروژهای که در این اجلاس رونمایی شد، به توسعه زیرساخت هوش مصنوعی شرکت «بل کانادا» در استان ساسکاچوان اختصاص داشت.
شرکت بل با همراهی دولت محلی ساسکاچوان، تصمیم گرفت طرح ساخت یک هاب عظیم هوش مصنوعی را با ظرفیت نهایی ۱.۲ گیگاوات به اجرا بگذارد. دولت فدرال ارزش برآورد شده این طرح را ۵۲.۵ میلیارد دلار اعلام کرد و وعده داد با اجرای آن بیش از ۴۵۰۰ فرصت شغلی در مراحل ساختوساز، اداره، نگهداری و خدمات شکل بگیرد.
رویترز پیش از پایان این اجلاس خبر داد که این طرح بخشی از استراتژی کلان برای سرمایهگذاری در برنامههای بلندمدت کانادا است؛ کشوری که میخواهد منابع فراوان برق و زمینهای گستردهاش را به بهشتی برای مراکز داده و سیستمهای هوش مصنوعی بدل کند. علاوه بر این، بستهای از طرحهای راهاندازی مراکز داده، استخراج معادن نیکل، پردازش کوانتومی و خطوط حملونقل نیز به مهمانان خارجی عرضه شد.
کارنی چه تخفیف ویژهای به سرمایهگذاران پیشنهاد داد؟
دولت فدرال همزمان با این اجلاس، یک مشوق مالیاتی بزرگ برای سرمایهگذاران معرفی کرد. این طرح به شرکتها اجازه میدهد تا هزینه بخش گستردهای از سرمایهگذاریهای تازه را سریعتر از مالیات خود کم کنند.
بر اساس اعلام دفتر نخستوزیر، دامنه این تخفیف بسیار وسیع است. کابلهای فیبر نوری، محدودههای معدنی، خطوط انتقال نفت و گاز، نرمافزار و پروژههای تحقیق و توسعه در این فهرست قرار دارند.
تجهیزات رایانهای، هواپیما، وسایل نقلیه، خطوط راهآهن، پلها و جادهها نیز شامل همین مشوق مالیاتی میشوند.
محاسبات دولت نشان میدهد این طرح میتواند نرخ نهایی مالیات بر سرمایهگذاری جدید شرکتها را از حدود ۱۳ درصد به ۶.۴ درصد کاهش دهد.
با این حال، سرمایهگذارانی که با گلوب اند میل گفتوگو کردند، تأکید داشتند که کاهش مالیات فقط بخشی از ماجراست. از نظر آنها، این امتیاز میتواند سرمایهگذاری را جذابتر کند، اما بهتنهایی برای به حرکت درآوردن میلیاردها دلار سرمایه بینالمللی کافی نیست.
استقبال محتاطانه سرمایهگذاران و یک شرط سرنوشتساز
مهمترین نکته گزارش گلوب اند میل این است که آزمون واقعی کانادا تازه بعد از پایان اجلاس شروع میشود.
مدیران مالی به مقامهای اتاوا گفتند که تغییر رویکرد کانادا و تلاش جدیتر برای جذب سرمایه، نشانه مثبتی است. اما تصمیم نهایی آنها به یک چیز بستگی دارد: آیا کانادا واقعاً میتواند پروژهها را به مرحله اجرا برساند یا نه؟
سرمایهگذاران برای وارد کردن پول خود به این بازار، چهار عامل را زیر نظر دارند: تعداد پروژههای آماده در زمینههای زیرساختی و کیفیت اجرای آنها در خاک کانادا، سرعت صدور مجوزها، ثبات قوانین و سرعت تصمیمگیری دولت و مدیران.
«شمرا ویکرامانایاکه»، مدیرعامل گروه مالی استرالیایی مککواری، به گلوب اند میل گفت سرمایهگذاری در کانادا سالها از کندی برنامهریزی و فرایندهای طولانی صدور مجوز ضربه خورده است. به گفته او، دولت حالا تمرکز بیشتری روی کوتاهکردن این مسیر و برطرفکردن موانع اداری گذاشته است.
رویترز نیز پیش از اجلاس به همین مشکل اشاره کرده بود. یک مقام دولتی گفته بود نهاییشدن بسیاری از توافقهای بزرگ ممکن است بین ۱۲ تا ۱۸ ماه زمان ببرد.
به همین دلیل، موفقیت اجلاس تورنتو را نمیتوان فقط با ارقام بزرگ دارایی مهمانان یا حجم تعهدات مالی سنجید. معیار اصلی این است که طی ماههای آینده چند مورد از این ۱۶۰ پروژه واقعاً تأمین مالی شوند، مجوز بگیرند و وارد مرحله ساخت شوند.
سایه سنگین خشم عمومی بر مانور اقتصادی کارنی؛
بیرون از محل برگزاری اجلاس، فضای متفاوتی جریان داشت. گروههایی از رهبران بومی، فعالان کارگری، حامیان محیطزیست، مدافعان مسکن و تشکلهای مدنی علیه بخشی از سیاستهای اقتصادی دولت تجمع کردند.
معترضان به توسعه پروژههای سوخت فسیلی، طرحهای نظامی، خصوصیسازی داراییهای عمومی و نحوه مشارکت جوامع بومی در تصمیمگیری درباره پروژههای بزرگ اعتراض داشتند. صدها نفر نیز در خیابانهای تورنتو راهپیمایی کردند تا مخالفت خود را نشان دهند.
در مقابل، دولت کارنی میگوید اقتصاد کانادا برای رشد، افزایش بهرهوری و کاهش وابستگی اقتصادی به سرمایه خصوصی بیشتری نیاز دارد. اتاوا قصد دارد با تکیه بر منابع نفت و گاز، ذخایر فلزات حیاتی، ظرفیتهای فناوری و دسترسی به بازارهای جهانی، سرمایه بیشتری جذب کند.
برای کارنی، کشاندن غولهای مالی جهان به تورنتو یک مانور اقتصادی بزرگ و پرسروصدا بود. با این حال، سرمایهگذاران هم پیامی کاملاً صریح روی میز گذاشتند.
در پایان این اجلاس بزرگ برای سرمایهگذاری، حالا دیگر همهچیز به سیستم اداری کانادا بستگی دارد. باید دید دستگاههای دولتی با چه سرعتی میتوانند این وعدهها را به پروژههای واقعی تبدیل کنند و در عمل، چه مقدار از این سرمایهها وارد چرخه اقتصادی کشور خواهد شد.
منبع: گلوباندمیل
