در حالی که حملات حوثیها به عربستان و تنشها میان تهران و واشینگتن افزایش یافته، مقامات ایران مدعی شده است آمریکا در حال آمادهسازی برای ازسرگیری حملات هوایی به ایران است. همزمان، «دونالد ترامپ» از بررسی گزینههایی از جمله تشدید فشار اقتصادی و دستیابی به توافق با تهران خبر داده و وزارت خارجه آمریکا نیز دربارهی احتمال تشدید ناگهانی تنشها در خاورمیانه هشدار داده است.
هشدار تهران و خطونشان ترامپ دربارهی گزینههای روی میز
در آستانهی نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، نشانههای افزایش تنش بیشتر شده است. دونالد ترامپ روز یکشنبه سفر آخر هفته خود به اقامتگاه ریاستجمهوری کمپ دیوید را بدون ارائهی توضیح رسمی کوتاه کرد. همزمان، وزارت خارجهی آمریکا هشدار امنیتی جدیدی برای شهروندان این کشور در سراسر خاورمیانه صادر کرد.
ترامپ در گفتگو با خبرنگار فاکسنیوز، ضمن ذکر این موضوع که گزینههای مختلف را همچنان روی میز نگه داشته، گفت «در آیندهی نه چندان دور اتفاقات بسیار بزرگی رخ خواهد داد.» او افزود گزینههایی که در حال بررسی آنهاست شامل «نابود کردن ایران، رها کردن آن برای فروپاشی اقتصادی یا دستیابی به یک توافق» است.
در پی احتمال از سرگیری حملات آمریکا به ایران، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا هشدار داد که تمامی مراکز استقراری و منافع آمریکا در منطقه، بدون هیچگونه محدودیت یا ملاحظهای، هدف حملات مستمر، مؤثر و دردناک قرار خواهند گرفت.»
رهبران ایران همچنین هشدار دادهاند که بخشی از اقدامات تلافیجویانه ممکن است نیروهای دریایی آمریکا در اقیانوس هند را نیز هدف قرار دهد. آنها برخی رهبران کشورهای خلیج فارس را نیز به «دورویی» متهم کرده و مدعی شدهاند که این کشورها با حملات آمریکا موافقت کردهاند.
حملات موشکی حوثیها به تاسیسات نفتی عربستان و گسترش دامنهی درگیریها
به نظر میرسد این خطونشانهای تند پس از حملات حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن به ریاض، پایتخت عربستان سعودی، شدت گرفته است. روز شنبه، نخستین باری بود که تاسیسات نفتی آرامکو در پایتخت عربستان از زمان نقض آتشبس میان ریاض و حوثیها در ماه جون، زیر چنین حملات سنگین و مداومی قرار میگرفت.
اگرچه ریاض تاکید کرد که موشکها را رهگیری و منهدم کرده، اما تصاویر منتشرشده از محل، دود غلیظی را نشان میدهد که از تأسیسات آرامکو به آسمان بلند میشود. بندر «ینبع» که از نقاط حیاتی صادرات نفت عربستان به شمار میرود نیز هدف حمله قرار گرفته است.
آمریکا، حوثیها را نیروی نیابتی ایران میداند. همچنین معتقد است حملات آنها به ریاض بدون چراغ سبز تهران امکانپذیر نیست؛ ادعایی که ایران آن را رد میکند.
رد درخواست ریاض توسط ترامپ و بحران در تنگههای استراتژیک
ترامپ هفتهی گذشته با رد درخواست «محمد بنسلمان»، ولیعهد عربستان، برای کمک نظامی مستقیم آمریکا، تردیدهای جدی دربارهی میزان تعهد واشنیگتن به متحدانش در خاورمیانه ایجاد کرد.
عربستان پس از آن خواستار کمک آمریکا شد که حوثیها به طور ناگهانی بنادر راهبردی در سواحل غربی یمن را تصرف کردند. مناطقی که مشرف به دریای سرخ هستند. همچنین کنترل تنگهی بابالمندب را در اختیار حوثیها قرار میدهند. این تنگه مسیر باریک عبور کشتیهای تجاری از دریای سرخ به سمت آسیا است.
در سوی دیگر شبهجزیرهی عربستان، تنگه هرمز میان ایران و عمان عملا به روی تردد کشتیهای غربی بسته شده و فشار بر منابع انرژی اروپا روزبهروز افزایش یافته است؛ موضوعی که کشورهایی مانند فرانسه را به اتخاذ تدابیر اضطراری برای جلوگیری از کمبود سوخت واداشته است.
واشینگتن نمیخواهد وارد جنگ با حوثیها شود
حوثیها برای جلوگیری از ورود آمریکا به جنگ خود با عربستان، به مقامهای آمریکایی تعهد داده بودند که تنها کشتیهای مرتبط با عربستان را در دریای سرخ هدف قرار دهند. به نظر میرسد ترامپ این تعهد را برای حفاظت از منافع حیاتی آمریکا کافی دانسته و بر اساس آن، نیازی به مداخلهی نظامی مستقیم واشینگتن ندیده است.
فشار بر بودجهی پنتاگون و کاهش ذخایر مهمات در پی درگیری با ایران نیز از عوامل دیگری است که آمریکا را از گسترش دامنهی جنگ بازداشته است. کارزارهای متعدد بمباران تاکنون نتوانستهاند حملات حوثیها به عربستان را متوقف کنند. درنتیجه پیشروی سریع این گروه به سمت سواحل دریای سرخ، نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان را غافلگیر کرده است.
با این حال، ترامپ با نادیده گرفتن این تهدیدات امنیتی، به فاکسنیوز گفت: «آمریکا در تماس مداوم با حوثیها است. آنها موافقت کردهاند که وارد جنگ با آمریکا نشوند.»
دولت حوثیها اعلام کرد بین ۱۰ تا ۱۸ سپتامبر، ۳۱۸ کشتی از تنگه عبور کردهاند.
در تحولی دیگر، وزارت امور خارجه فرانسه روز یکشنبه اعلام کرد که در پی تعطیلی مرکز زبان فرانسوی وابسته به سفارت این کشور در تهران توسط مقامات ایرانی، سفیر ایران را احضار خواهد کرد. قوه قضائیه ایران این مرکز را به انجام «اقدامات غیرقانونی و ناقض کنوانسیونهای دیپلماتیک» متهم کرده است. وزارت امور خارجه فرانسه نیز در پاسخ، این اقدام را «حملهای جدید به حضور فرهنگی فرانسه در ایران» خواند. همچنین آن را «غیرقابل توجیه و غیرقابل قبول» دانست.
دیدار ترامپ با سران کشورهای خلیج فارس و احتمال گفتگو با پزشکیان
قرار است ترامپ در جریان حضور خود در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، با سران شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس دیدار کند. نشستی که احتمالا بر محور ایران، یمن، غزه و آیندهی تضمینهای امنیتی آمریکا خواهد بود.
ترامپ همچنین گفته است با دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در نیویورک موافق است. دیداری که احتمالا با مخالفت ایران مواجه خواهد شد. زیرا تهران از مذاکرهی مستقیم با واشینگتن خودداری کرده و عمدتا از طریق میانجیها ارتباط برقرار میکند.
پزشکیان یکی از دهها رهبر جهان است که در مجمع عمومی سخنرانی خواهد کرد. نشستی که انتظار میرود حاشیهی آن تحت تأثیر بحران خاورمیانه، تصمیمات ترامپ و احتمال از سرگیری حملات آمریکا به ایران قرار گیرد.
هشدار امنیتی جدید آمریکا همزمان با افزایش حملات حوثیها به عربستان
نخستین نشانهی احتمالی از تغییر رویکرد کاخ سفید در مورد احتمال از سرگیری حملات آمریکا به ایران، هشدار امنیتی وزارت خارجه این کشور در روز شنبه بود. این وزارتخانه به شهروندان آمریکایی در سراسر منطقه هشدار داد که «محیط امنیتی همچنان پیچیده است. همچنین احتمال تشدید پیشبینینشدهی تنشها وجود دارد. شهروندان آمریکایی در خاورمیانه باید هوشیاری بیشتری داشته باشند.»
«حزام الاسد»، از اعضای دفتر سیاسی حوثیها، اعلام کرد که حملات به ریاض پاسخی به «صدها حملهی هوایی عربستان علیه مردم یمن» بوده است.
با وجود پیروزیهای حوثیها در هفتهی گذشته، نیروهای متحد دولت یمن که از سوی سازمان ملل به رسمیت شناخته میشود، مدعی شدهاند که در نقاط مختلف کشور در حال عقب راندن حوثیها هستند و تنها در روز شنبه ۷۵ نیروی حوثی کشته شدهاند.
ایران شروط خود برای صلح با آمریکا را تکرار کرد
در همین حال، محمدباقر قالیباف، مذاکرهکنندهی ارشد ایران، روز یکشنبه در مجلس تاکید کرد که ایران علاقهای به وارد شدن به یک جنگ بیپایان با آمریکا ندارد. اما محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، در گفتگو با الجزیره تاکید کرد که هفت شرط پیشین ایران برای صلح، از جمله رفع محاصره بنادر نفتی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و لغو تحریمهای صادرات نفت، همچنان به قوت خود باقی است.
رضایی همچنین با ابراز خشم از دولتمردان خلیج فارس گفت که از آنها برای حضور در نشست صلاله در عمان دعوت شده بود تا طرح مشترک عمان و ایران برای ایجاد مسیر جدید و مجاز کشتیرانی در تنگه هرمز را تصویب کنند، اما عربستان از حضور در این نشست خودداری کرد. او گفت: «ما آنها را به نشست صلاله دعوت کردیم. اما آنها در پاسخ، در آلمان نشست محرمانهای با فرماندهی مرکزی آمریکا و اسرائیل برگزار کردند.»
منبع: دگاردین
