ذخایر کلیدی تسلیحاتی آمریکا به شدت کاهش یافته است و در صورت ادامهٔ حملات علیه ایران با سرعت فعلی، این ذخایر تحت فشاری به مراتب شدیدتر قرار خواهند گرفت؛ بهویژه پس از آنکه «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه بار دیگر تأکید کرد که آتشبس در این مناقشه به پایان رسیده است.
سایهٔ بحران بر توان نظامی آمریکا در شرق آسیا
کارشناسان در گفتگو با سیانان اعلام کردند که وضعیت تسلیحات موجود میتواند توان گستردهٔ نظامی آمریکا را برای مقابله در جنگهای احتمالی آینده با چین یا حتی کره شمالی تحت تأثیر قرار دهد.
«مارک کانسیان»، سرهنگ بازنشستهٔ تفنگداران دریایی و تحلیلگر دفاعی در اندیشکدهٔ مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، در این باره گفت: «اگر جنگ با همان سرعت پنج روز گذشته ادامه پیدا کند، ذخایر راهبردی تسلیحاتی آمریکا به اندازهای کاهش مییابد که سطح جدید و بالاتری از ریسک در منطقهٔ هند-اقیانوس آرام ایجاد خواهد شد.»
جزئیات تخلیهٔ ذخایر انبار تسلیحاتی ارتش آمریکا در عملیات «خشم حماسی»
به گفتهٔ تحلیلگران و گزارشهای پیشین سیانان، در مرحلهٔ اولیهٔ مناقشهٔ ایران که عملیات «خشم حماسی» نامیده شد، ارتش آمریکا هزاران موشک کلیدی را که برای حملات دقیق دوربرد و دفاع در برابر حملات هوایی و موشکی دشمن کاربرد دارند، شلیک کرده است. «مایکل اوهانلون»، مدیر پژوهشهای سیاست خارجی در اندیشکدهٔ مؤسسهٔ «بروکینگز»، اظهار داشت که بدون شک حجم ذخایر کلیدی تسلیحاتی آمریکا کمتر از حد مطلوب ماست.
بر اساس تحلیل اندیشکدهٔ CSIS، تا زمان توقف درگیریهای همهجانبه میان آمریکا و ایران در ماه آوریل، پنتاگون دستکم نصف موشکهای رهگیر بالستیک «تاد»، نزدیک به نیمی از موشکهای رهگیر دفاع هوایی «پاتریوت» و حدود ۳۰ درصد از موشکهای کروز زمینی «تاماهاوک» خود را شلیک کرده بود. سیانان پیش از این صحت این تحلیل را از طریق سه منبع آگاه از آمارهای داخلی وزارت دفاع آمریکا تأیید کرده بود.
برقراری آتشبس فرصتی برای بازسازی ذخایر آمریکا ایجاد کرد، چرا که حملات متقابل و کمشدت در ماههای بعد، نیازمند موشکهای کمتری از سوی ایالات متحده بود.
کندی روند بازسازی و چالشهای مالی پنتاگون
با این حال، «کانسیان» اشاره میکند که سرعت جایگزینی موشکهای کلیدی بسیار پایین است. طبق برنامههای تحویلی سال مالی جاری، پنتاگون ماهانه تقریباً ۱۵ موشک تاماهاوک و ۲۰ موشک پاتریوت جدید دریافت میکند. همچنین هیچ محمولهٔ موشک تادی برای تحویل در سال ۲۰۲۶ پیشبینی نشده است. اندیشکدهٔ CSIS تخمین میزند که بازسازی این انبارها به سطح پیش از جنگ ایران، سه سال یا بیشتر زمان خواهد برد.
«الین مککاسکر»، پژوهشگر ارشد مؤسسهٔ «انترپرایز» آمریکا که پیش از این به عنوان معاون و سرپرست حسابرسی پنتاگون فعالیت میکرد، به سیانان گفت: «بازهٔ زمانی بازسازی توان و مهمات نظامی آمریکا در بیشتر موارد بر حسب سال سنجیده میشود که برای اکثر آنها بین دو تا پنج سال خواهد بود.»
«جان فراری»، کارشناس خریدهای دفاعی و سرلشکر بازنشستهٔ ارتش که او نیز با مؤسسهٔ انترپرایز آمریکا همکاری دارد، خاطرنشان کرد که از زمان آغاز جنگ، کنگره حتی یک دلار هم برای جایگزینی موشکها اختصاص نداده و روند معمول و کند زمان صلح ادامه دارد.
تلاش کاخ سفید برای تقویت تولیدات تسلیحاتی و پشتیبانی از آمریکا
در هفتههای اخیر، کاخ سفید رسماً از قانونگذاران درخواست بودجهٔ تکمیلی برای پوشش هزینههای جنگ ایران (و برخی برنامههای غیرمرتبط) کرده است، اما این لایحه مسیر سختی را در کنگره پیش رو دارد.
یکی از مقامات پنتاگون به سیانان گفت که این وزارتخانه «متعهد به گسترش سریع پایگاه صنعتی دفاعی» است تا توان عملیاتی و نظامی آمریکا در پشتیبانی از نبردها حفظ شود. ترامپ در ماه ژوئن با استناد به قانون تولید دفاعی، بوروکراسیهای اداری را حذف کرد تا به تولید موشک سرعت ببخشد. وزارت دفاع نیز قراردادهایی را با تولیدکنندگان برای گسترش خطوط تولید آنها امضا کرده است.
این مقام پنتاگون افزود: «وزارت دفاع به شکلی تهاجمی در حال پیگیری و ادغام بهترین نوآوریهای آمریکایی در هر کجا که باشد است تا تولید انبوه را محقق کند و تابآوری را در سراسر زنجیرههای تأمین افزایش دهد.» با این حال کانسیان معتقد است «استفاده از قانون تولید دفاعی کمککننده است، اما تأثیر آن محدود خواهد بود» و افزایش ظرفیت تولید زمان میبرد.
توافقنامههای صدور مجوز که به کشورهای دیگر مانند آلمان و اوکراین اجازه میدهد موشکهای رهگیر پاتریوت را در داخل کشور خود تولید کنند نیز میتواند در بحبوحهٔ افزایش تقاضای جهانی، فشار را بر خطوط تولید آمریکا کاهش دهد. ترامپ روز پنجشنبه در حاشیهٔ نشست سران ناتو در ترکیه، اعطای این مجوز به اوکراین را اعلام کرد. اما این توافقنامهها بسیار کند پیش میروند؛ ژاپن برای ساخت کارخانهٔ پاتریوت خود به سه سال زمان نیاز داشت و آلمان با وجود شروع کار روی خط تولید خود در سال ۲۰۲۲، هنوز موفق به تولید یک موشک پاتریوت نشده است.
بر اساس تحلیل CSIS، وضعیت سایر ذخایر موشکی مانند موشکهای ضربتی دقیق (PrSM) و موشکهای هوا به زمین مشترک (JASSM) سریعتر بهبود مییابد و باید تا اواسط یا اواخر سال ۲۰۲۷ به سطح پیش از جنگ برسد.
نگرانی از تضعیف بازدارندگی در بلندمدت
کانسیان هشدار داد که سناریوی درگیری با چین، تنها خطر احتمالی نیست که پنتاگون در صورت ادامهٔ مصرف بالای موشکهای کلیدی با آن روبهرو خواهد شد. تحلیلگران بر این باورند که برنامههای جنگی با کره شمالی نیز به حجم قابلتوجهی از موشکهای آمریکایی نیاز دارد؛ هم برای هدف قرار دادن مواضع دشمن و هم برای دفاع از نیروهای آمریکایی و شهر سئول در برابر حملات گستردهٔ پیشبینیشده از سوی نیروهای «پیونگیانگ».
«شان پارنل»، سخنگوی ارشد پنتاگون، با تأکید بر حفظ توان قدرتمند نظامی آمریکا در بیانیهای گفت: «ارتش آمریکا قدرتمندترین ارتش جهان است و هر آنچه را که برای عملیات در زمان و مکان انتخابی رئیسجمهور مورد نیاز باشد، در اختیار دارد.» او افزود: «ما چندین عملیات موفق را در حوزههای مختلف عملیاتی اجرا کردهایم و در عین حال اطمینان حاصل کردهایم که ذخایر و تسلیحات ارتش آمریکا از توانمندیهای عمیقی برای حفاظت از مردم و منافع ما برخوردار است.»
با این حال، اوهانلون از مؤسسهٔ بروکینگز میگوید هنوز نشانهای از تضعیف توان بازدارندهٔ نظامی آمریکا در برابر تهدیدات چین یا کره شمالی دیده نمیشود. با این حال، این کارشناس هشدار داد که در یک نقطه، این بازدارندگی میتواند تضعیف شود. اوهانلون گفت: «مشخص کردن آن نقطه دشوار و حتی غیرقابلاندازهگیری است، زیرا تا حد زیادی به روانشناسی طرف مقابل بستگی دارد.»
منبع: سیانان