دولت دونالد ترامپ در حالی همچنان از امکان دستیابی به توافق با ایران سخن میگوید که دو رسانهی آمریکایی از آمادگی نظامی آمریکا برای حمله به ایران خبر دادهاند؛ اقدامی که به نوشتهی اکسیوس و آتلانتیک، ممکن است حتی پیش از انتخابات میاندورهای کنگرهی آمریکا انجام شود.
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گزارش داده است که پنتاگون چند روز پیش از فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، خواسته آمادگیهای لازم برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران را تکمیل کند. با این حال، این دستور زمان مشخصی برای آغاز حملات تعیین نکرده و تصمیم نهایی دربارهی عملیات هنوز گرفته نشده است.
آتلانتیک نیز به نقل از دو مقام دولت آمریکا نوشته است که کاخ سفید از پنتاگون خواسته مجموعهای از گزینههای حمله را آماده کند که امکان اجرای آنها پیش از انتخابات میاندورهای در سوم نوامبر، ۱۲ آبان، وجود داشته باشد. یکی از سناریوهای مورد بررسی، انجام حملاتی محدود پیش از انتخابات و سپس اجرای عملیات گستردهتر پس از آن است.
آمادگی نظامی آمریکا برای حمله به ایران؛ اهداف احتمالی حمله
به نوشتهی اکسیوس، در صورت ازسرگیری عملیات گسترده، تاسیسات انرژی، زیرساختها و مراکز هستهای ایران از جمله اهداف احتمالی خواهند بود. منابع اسرائیلی احتمال انجام عملیات پیش از انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر، پنجم آبان، و انتخابات میاندورهای آمریکا را رد نکردهاند. هرچند یک مقام اسرائیلی گفته است احتمال حملهی گسترده پیش از انتخابات پایین است و پس از انتخابات آمریکا به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
اکسیوس همچنین گزارش داده است که ترامپ روز چهارشنبه برای دومین بار طی چند روز با «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، تلفنی گفتگو کرده است. این تماس پس از نشست نتانیاهو با تیم امنیت ملی اسرائیل دربارهی ایران انجام شد.
به گفتهی منابع این رسانه، در صورت آغاز دوبارهی جنگ، احتمال دارد آمریکا و اسرائیل عملیات را با هماهنگی یکدیگر و با مشارکت ارتش اسرائیل اجرا کنند.
ملاحظات انتخاباتی ترامپ
به نوشتهی آتلانتیک، در دولت آمریکا دربارهی زمان، دامنه و پیامدهای حملهی احتمالی اختلافنظر وجود دارد. ترامپ به دستیاران خود گفته است که مایل به حملهی دوباره به ایران است. اما شماری از مشاوران او معتقدند زمان مناسب برای اقدام نظامی پس از انتخابات میاندورهای خواهد بود.
این نشریه میگوید یکی از انگیزههای بررسی عملیات پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا، تمایل ترامپ به ارائهی نشانهای از پیشرفت در جنگ با ایران و فراهم کردن زمینه برای کاهش قیمت بنزین در آمریکاست. با این حال، حتی حامیان حملات محدود نیز اذعان دارند که چنین عملیاتی احتمالا به تنهایی نمیتواند ایران را به پذیرش توافق، بازگشت تردد عادی در تنگه هرمز یا کاهش قیمت بنزین تا روز رأیگیری وادار کند.
آنها در عوض استدلال میکنند که یک اقدام نظامی تازه میتواند به ترامپ امکان دهد با تکیه بر نمایش قدرت نظامی آمریکا، آن را به عنوان نوعی پیروزی معرفی کند. همچنین از این طریق موقعیت جمهوریخواهان را در آستانهی انتخابات تقویت کند.
ترامپ نیز در روزهای اخیر در چند گردهمایی انتخاباتی گفته است جنگ با ایران به زودی پایان خواهد یافت. درنتیجه قیمت نفت به شدت کاهش خواهد یافت. او همچنین گفته است که به زودی باید دربارهی ایران تصمیم بگیرد و تنها مساله این است که این تصمیم از «راه آسان» گرفته شود یا «راه دشوار»، بدون آنکه دربارهی ماهیت تصمیم یا زمان آن توضیح بیشتری بدهد.
هشدار دربارهی واکنش ایران و پیامدهای اقتصادی
در مقابل، مقامهای آمریکایی نسبت به هزینههای احتمالی تشدید جنگ هشدار دادهاند. آتلانتیک مینویسد حملهی دوباره میتواند دهها هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه و متحدان واشینگتن در کشورهای خلیج فارس را در معرض حملات تلافیجویانه قرار دهد. همچنین فشار بیشتری بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا وارد کند.
همچنین این نگرانی وجود دارد که تشدید درگیری، برخلاف هدف اعلامشده برای کاهش قیمت انرژی، موجب افزایش دوبارهی قیمت نفت شود.
در اسرائیل نیز نگرانیهایی دربارهی واکنش تهران وجود دارد. منابع اسرائیلی احتمال دادهاند ایران در صورت حملهی تازه صدها موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کند. دو مقام اسرائیلی همچنین با اشاره به ارزیابی خود از وضعیت رهبر ایران گفتهاند ایران ممکن است برای جلوگیری از غافلگیر شدن در حملهای دیگر، دست به اقدام نظامی پیشدستانه بزند.
سخنگوی ارتش ایران نیز روز چهارشنبه گفت: «اگر لازم باشد، در آینده دست به عملیاتهای پیشدستانه خواهیم زد تا دشمن را از هرگونه تجاوز و تعرض بازداریم.» اکسیوس هشدار داده است که تشدید تنش یا حتی اعلام وضعیت اضطراری در آستانهی انتخابات اسرائیل میتواند بر رقابتهای انتخاباتی این کشور نیز اثر بگذارد.
مذاکرات همچنان بینتیجه است
گزارشها دربارهی آمادگی نظامی آمریکا برای حمله به ایران در شرایطی منتشر شدهاند که مذاکرات تهران و واشینگتن برای دستیابی به توافق و پایان جنگ هنوز به نتیجه نرسیده است. بر اساس گزارشهای متعدد، میانجیهای قطری همچنان منتظر پاسخ ایران به پیشنهاد متقابل آمریکا هستند. پیشنهادی که شامل درخواست امتیازهای عمده در برنامهی هستهای ایران است.
همزمان، واشینگتن فشار اقتصادی بر ایران را نیز ادامه داده است. دولت آمریکا از اواخر آگوست برنامهای موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» را برای افزایش فشار بر ایران دنبال میکند و محاصرهی دریایی بنادر ایران نیز ادامه دارد.
آتلانتیک به نقل از دو مقام دولت آمریکا نوشته است که کاخ سفید، ایران را در ضعیفترین وضعیت خود از زمان آغاز جنگ ارزیابی میکند و معتقد است اقتصاد کشور متزلزل شده، تورم به شدت افزایش یافته و ساختار رهبری جمهوری اسلامی با آشفتگی مواجه است.
در مقابل، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز چهارشنبه با بیان اینکه ایران درگیر یک «جنگ تمامعیار در ابعاد کامل» است، گفت تهران در کنار ادامهی مذاکرات، برنامهی «مقاومت و تابآوری» را دنبال میکند و در برابر فشارهای آمریکا مقاومت خواهد کرد.
یک مقام کاخ سفید نیز به اکسیوس گفته است ترامپ همچنان «تمام گزینهها» را در اختیار دارد. همچنین واشینگتن، با توجه به ادعای دولت آمریکا دربارهی کنترل تنگه هرمز و وضعیت اقتصادی ایران، خود را در موقعیت قدرتمندی میبیند.
منبع: رادیوفردا