دیدار سهجانبه رؤسای جمهور آمریکا، روسیه و چین در شنژن، با تأکید بر مسئولیت مشترک قدرتهای بزرگ در حفظ امنیت جهانی آغاز شد؛ نشستی که در بحبوحه جنگ اوکراین و نگرانیها از شکلگیری دوباره حوزههای نفوذ قدرتهای جهانی، توجهی فراتر از اجلاس منطقهای APEC به خود جلب کرده است.
«دونالد ترامپ»، «ولادیمیر پوتین» و «شی جینپینگ»، رؤسای جمهور آمریکا، روسیه و چین، روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر در ویلای «کیلین» شهر شنژن چین پای میز مذاکره نشستند. این دیدار در حاشیه مجمع همکاریهای اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (APEC) برگزار میشود، اما اهمیت آن به اندازهای است که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، عملاً بر خود اجلاس سایه انداخته است.
پس از سخنان ابتدایی سه رهبر، خبرنگاران اتاق نشست را ترک کردند تا مذاکرات اصلی پشت درهای بسته آغاز شود.
نگرانی از توافق سه قدرت درباره آینده جنگ اوکراین
یکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده درباره این نشست، احتمال احیای الگوی «دیپلماسی ابرقدرتها» و توافق سه قدرت بر سر مسائل بینالمللی بدون مشارکت کشورهای ذینفع است.
اگرچه دستور کار مشخصی برای مذاکرات اعلام نشده و پکن هدف آن را گفتوگو درباره «صلح جهانی» عنوان کرده است، برخی ناظران بیم دارند که سه کشور در پی ترسیم دوباره حوزههای نفوذ خود باشند؛ بهویژه از طریق تصمیمگیری درباره آینده اوکراین بدون در نظر گرفتن مواضع کییف و کشورهای اروپایی.
این نگرانی در شرایطی مطرح میشود که روسیه در همان روز برگزاری نشست، حملهای با حدود ۹۸ پهپاد تهاجمی به اوکراین انجام داد.
پوتین: منافع مشترک سه قدرت در حل مناقشه اوکراین
ولادیمیر پوتین در سخنان آغازین خود، بر مسئولیت مشترک آمریکا، چین و روسیه در حفظ صلح و امنیت بینالمللی تأکید کرد.
او با اشاره به نقش این سه کشور بهعنوان «پیروزان جنگ جهانی دوم» گفت که آنها باید از نظام حقوق بینالملل حفاظت کنند و برای تقویت آن تلاش داشته باشند.
رئیسجمهور روسیه همچنین مدعی شد که سه کشور در حلوفصل مناقشات منطقهای، از جمله جنگ اوکراین، «منافع مشترک متعددی» دارند.
پوتین گفت: «اطمینان دارم که روسیه، چین و ایالات متحده میتوانند سهمی معنادار در تقویت امنیت و ثبات جهانی ایفا کنند؛ مشروط بر اینکه همکاریهایی سازنده و مبتنی بر مشارکت داشته باشیم که ریشه در احترام متقابل، برابری و توازن منافع داشته باشد.»
پیشنهاد ترامپ برای کاهش تسلیحات هستهای با همکاری سه قدرت
دونالد ترامپ نیز یکی از محورهای مهم همکاری احتمالی سه کشور را کاهش تسلیحات هستهای دانست و گفت آمریکا، روسیه و چین بهعنوان سه قدرت بزرگ هستهای جهان، موقعیت ویژهای برای مذاکره درباره کاهش شمار این سلاحها دارند.
او این نشست را فرصتی برای یافتن راهکارهای تازه در مواجهه با مسائل مهم بینالمللی توصیف کرد و گفت: «کنار گذاشتن این سلاحها بسیار دشوار است»؛ موضوعی که به گفته او اهمیت همکاری سه کشور در زمینه خلع سلاح هستهای را بیشتر میکند.
ترامپ همچنین با تاریخی خواندن این دیدار گفت سه رئیسجمهور موضوعات زیادی برای گفتوگو دارند و مسئولیت ویژهای در قبال مسائلی بر عهده آنهاست که نهتنها بر شهروندان کشورهایشان، بلکه بر کل جهان تأثیر میگذارد.
او از رهبران پیشین به دلیل خودداری از گفتوگو با کشورهایی که با آنها اختلافنظر داشتند، انتقاد کرد و گفت: «نگرش ما کاملاً برعکس است. با رویکرد قدیمیِ امتناع از گفتوگو درباره مشکلات، هرگز هیچ مشکلی حل نشده است.»
تأکید شی بر همکاری چین و آمریکا در حوزه هوش مصنوعی
شی جینپینگ در آغاز نشست سهجانبه، همکاری سه کشور را برای مقابله با چالشهای جهانی ضروری دانست و گفت چین، آمریکا و روسیه برای حفظ صلح و ثبات بینالمللی و کمک به پیشرفت بشریت همکاری خواهند کرد.
رئیسجمهور چین پیش از این نیز در دیدار دوجانبه با ترامپ، بر ضرورت گسترش همکاری پکن و واشینگتن در حوزه هوش مصنوعی تأکید کرده بود. او هدف از این همکاری را اطمینان از باقی ماندن این فناوری در کنترل انسان عنوان کرد.
منبع: یورونیوز

