محبوبیت «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، ممکن است رو به کاهش باشد، اما یکی از حسهای فوقالعادهی سیاسی او و رویکرد جدیدش در تقابل با «زهران ممدانی»، شهردار نیویورک، همچون گذشته تیز و هوشیار است؛ انتخاب یک دشمن و تبدیل آن به نمادی از کل حزب دموکرات. حالا ممدانی وارد این صحنه شده است.
واکنش دونالد ترامپ به بازداشت احتمالی نتانیاهو در نیویورک
تنها چند روز طول کشید تا ترامپ روی پافشاری ممدانی بر وعدهی انتخاباتیاش دست بگذارد؛ وعدهای مبنی بر بازداشت «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، در صورت ورودش به نیویورک. این در حالی است که دیوان کیفری بینالمللی برای نتانیاهو حکم جلب صادر کرده است.
ترامپ روز دوشنبه در شبکهی اجتماعی تروث سوسیال، که بستر محبوب او برای آغاز جدالهای جدید سیاسی و فرهنگی است، با اشاره به امکان بازداشت بنیامین نتانیاهو در سفرش به نیویورک اعلام کرد: «بنیامین نتانیاهو به هیچ وجه، تحت هیچ شرایطی و در هیچ قالبی در خاک ایالات متحده آمریکا بازداشت نخواهد شد.»
واکنش رئیسجمهور آمریکا احتمال تقابل میان قدرت دولت فدرال و شهری را که زمانی خانهی او محسوب میشد، بالا برد. اما اهمیت واقعی این موضوع فراتر از اینهاست.
نتانیاهو؛ اهرم جدید ترامپ علیه دموکراتها
این اقدام نمونهای کلاسیک از عادت ترامپ در دست گذاشتن روی یک موضوع یا شخصیت برای شعلهور کردن یک جنجال سیاسی گستردهتر است. او نه تنها از متحدی مانند نتانیاهو دفاع میکرد (و شاید در پی ترمیم روابط پرتنش اخیر با او بود) بلکه زمینهسازی برای روایت انتخاباتی جدید خود در انتخابات میاندورهای را نیز انجام میداد؛ روایتی که حزب دموکرات را بیش از حد افراطی نشان میدهد.
با این حال، هم ترامپ و هم ممدانی ممکن است از این نزاع بر سر نتانیاهو استقبال کنند؛ نزاعی که پیامدهای داخلی عمیقتری نسبت به یک مناقشهی سیاست خارجی درباره تلفات غیرنظامیان در حملهی اسرائیل به غزه پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس دارد.
در واقع، مسألهی اصلی این نیست که آیا ممدانی میتواند طرح بازداشت بنیامین نتانیاهو در نیویورک را اجرا کند یا نه. این موضوع پیچیده است، زیرا آمریکا اساسنامهی رم (که کشورهای عضو را ملزم به اجرای احکام دیوان کیفری بینالمللی میکند) را تصویب نکرده است. همچنین واشینگتن در گذشته حتی به رهبران کشورهای دشمن، مانند ایران و کوبا، اجازهی حضور در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک را داده است. در عوض، این یکی از آن موقعیتهایی است که خودِ درگیری مهمتر از پیروزی در آن است.
همچنین این تقابل، تصویری از فاصله گرفتن سیاست آمریکا از حمایت تاریخی و تقریبا همهجانبه از اسرائیل ارائه میدهد و لحظهای است که تحول گستردهتر خودِ حزب دموکرات را به نمایش میگذارد.
نگاه جدید دموکراتها به اسرائیل
ممدانی جزو نسل جدیدی از دموکراتهاست که ادبیات تند ضداسرائیلی را در پیش گرفتهاند؛ ادبیاتی که جناح چپ و بدنهی لیبرال حزب را به وجد میآورد. امتناع او از کنار گذاشتن وعدهی انتخاباتیاش برای بازداشت بنیامین نتانیاهو در صورت حضورش در نیویورک نشان میدهد که ممدانی در حال حفظ و مدیریت سرمایهی سیاسی است که در طول رقابتهای انتخاباتی به دست آورده؛ سرمایهای که برای پیشبرد برنامههای تحولخواه او، آن هم در مسیر تبدیل شدنش از یک معترض حاشیهنشین به یک مقام اجرایی، حیاتی است.
دیدگاههای ممدانی دربارهی اسرائیل به نوعی به باور مشترک میان بسیاری از دموکراتهای جوان و پیشرو تبدیل شده است؛ کسانی که معتقدند نتانیاهو دست به نسلکشی دهها هزار غیرنظامی فلسطینی زده است. ممدانی در همان مصاحبهی پادکستی با نیویورک تایمز که در آن گفت در حال مشورت با مشاوران حقوقی خود دربارهی نتانیاهو است، اشاره کرد که «نخستوزیر اسرائیل جایش در لاهه است. او یک جنایتکار جنگی است که توسط دیوان کیفری بینالمللی متهم شده»، موضعی که به گفتهی او بسیاری از مردم به آن باور دارند.
اسرائیل اتهامات مربوط به نسلکشی را به شدت رد میکند و میگوید پس از حملهی تروریستی حماس به غیرنظامیان اسرائیلی، در قالب دفاع مشروع عمل کرده است. اسرائیل تلفات فلسطینیها را ناشی از اقدام حماس در پنهان کردن اهداف نظامی در مناطق مسکونی میداند. دولتهای بایدن و ترامپ نیز هر دو استدلال کردهاند که اقدامات اسرائیل مصداق نسلکشی نیست.
با این حال، برخی دموکراتهای کلیدی اکنون استدلالی ضداسرائیلی را مطرح میکنند که از غزه فراتر رفته و به مسألهی اصلی انتخابات میاندورهای (هزینههای زندگی طبقهی متوسط) مرتبط میشود. «عبدال السید»، نامزد دموکرات سنای میشیگان، به سیانان گفت: «میخواهم مالیاتهایی که میپردازم صرف مدارس، بهداشت و سرمایهگذاری در میشیگان شود، نه اینکه برای کشتن مردم فلسطین در خارج از کشور هزینه شود.»
منافع مشترک دونالد ترامپ و زهران ممدانی
درگیری احتمالی بر سر نتانیاهو میتواند فصل جدیدی در روابط دونالد ترامپ و شهردار نیویورک یعنی زهران ممدانی باشد. این دو سال گذشته در دیداری در دفتر بیضی کاخ سفید روابط نسبتا دوستانهای داشتند. ترامپ در ژانویه گفته بود: «با او خیلی خوب کنار میآیم. جلسات و گفتگوهای خوبی داشتیم.»
شهردار نیویورک در ماه فوریه دوباره در دفتر بیضی حاضر شد و با آوردن ابزارهای بصری، تلاش کرد این انبوهساز سابق املاک را برای سرمایهگذاری عظیم فدرال در بخش مسکن نیویورک متقاعد کند.
دونالد ترامپ بهعنوان رئیسجمهور آمریکا و رقیب نوظهورش زهران ممدانی، با وجود تفاوتهای چشمگیر در سن، ایدئولوژی و شخصیت، ویژگیهای کلیدی مشترکی دارند. هر دو تلاش میکنند با سیاستهای پوپولیستی بدنهی طرفداران خود را راضی نگه دارند و از مهارتهای ارتباطی سیاسی بسیار بالایی برخوردارند.
درگیر شدن با ترامپ به نفع ممدانی است، زیرا بر نفوذ او به عنوان یک چهرهی برجستهی ملی تاکید میکند. در مقابل، رئیسجمهور آمریکا نیز همیشه به دنبال یافتن سوژه و فرصتی تازه است.
تلاش ترامپ برای تقابل با ممدانی بر سر نتانیاهو، در مقایسه با لحن کلی پستهای او در تروث سوسیال نسبتا ملایم بود. اما این رویداد این احتمال را مطرح میکند که نقش پررنگ نیویورک در چرخش حزب دموکرات علیه اسرائیل، ممکن است به زودی به پروندهای در استدلال کاخ سفید تبدیل شود مبنی بر اینکه حزب دموکرات برای بسیاری از آمریکاییها بیش از حد افراطی شده است.
بازسازی ائتلاف ترامپ با کارت اسرائیل
زهران ممدانی میتواند برای دونالد ترامپ و ائتلاف سیاسی او به نمادی از کل حزب دموکرات در آستانهی انتخابات میاندورهای تبدیل شود؛ همانطور که پیشتر چهرههایی مانند «الکساندریا اوکاسیو-کورتز» یا «برنی سندرز» را به عنوان نمونههای افراطی معرفی کرده بود.
دموکراتها با توجه به کاهش اعتماد عمومی به مدیریت اقتصادی ترامپ، فرصت قابل توجهی در انتخابات نوامبر دارند. اما اگر ترامپ بتواند شکافهای ایدئولوژیک و فرهنگی ایجاد کند، ممکن است بتواند مانع جذب رایدهندگان طبقهی کارگر سفیدپوست شود که در انتخابات ۲۰۲۴ از او حمایت کردند. او دو سال پیش با برجسته کردن موضوعاتی مانند مهاجرت، ورزشکاران ترنسجندر و جرم و جنایت، دموکراتها را از واقعیتهای جامعه دور نشان داده بود و اکنون اسرائیل میتواند موضوع بعدی باشد.
وارد کردن مسألهی اسرائیل به این کمپین به ترامپ کمک میکند تا شور و شوق را در میان محافظهکاران مذهبی که حامی اسرائیل هستند، جمهوریخواهان سنتی که ممکن است از پیامهای او دلسرد شده باشند، و رایدهندگان مرددی که با سیاستهای خارجی سنتی آمریکا راحتترند، زنده کند.
شکاف عمیق دموکراتها بر سر جنگ غزه
در همین حال، دموکراتها نیز با شکاف عمیقی بر سر اسرائیل مواجهاند. برخی چهرههای میانهرو هشدار میدهند که بخشی از انتقادات تند علیه نتانیاهو ممکن است به یهودستیزی تعبیر شود. ترامپ حتی ممکن است احساس کند میتواند برخی از رایدهندگان یهودی را که به طور سنتی به دموکراتها رای میدادند، به سمت خود جلب کند.
دموکراتهای مرکزگرا نگرانند که حزبشان در حال به خطر انداختن یک متحد حیاتی است. «جان فترمن»، سناتور دموکرات پنسیلوانیا، هفتهی گذشته به سیانان گفت: «به آدمهایی که در انتخابات مقدماتی انتخاب کردهایم نگاه کنید؛ آنها فقط طرفدار فلسطین نیستند، بلکه به شدت و با سرسختی ضداسرائیل هستند.»
«هالی استیونز»، نمایندهی مجلس و رقیب السید در انتخابات مقدماتی دموکراتها، نمونهی بارزی از این شکاف است؛ او با وجود درک خشم بسیاری از رایدهندگان دموکرات از نتانیاهو، موضعی گرفته که در رقابت عمومی با یک کاندیدای جمهوریخواه مرسومتر و پذیرفتهتر است. استیونز در مناظرهای در اوایل این ماه گفت: «اسرائیل حق دارد در کنار مردم فلسطین و در غزه مسالمتآمیز زندگی کند. اما کاملا مشخص است که آقای نتانیاهو ما را امنتر نکرده، ما را به صلح نزدیکتر نساخته و یهودیان را در اینجا در آمریکا و سراسر جهان به خطر انداخته است.»
این اختلافات تنها به میشیگان محدود نیست. حمایت از اسرائیل حتی در میان ملیگراترین جناحهای حزب جمهوریخواه نیز در حال تضعیف است. این موضوع احتمالا به یکی از عوامل تعیینکننده در رقابتهای ریاستجمهوری ۲۰۲۸ تبدیل خواهد شد.
اما در حال حاضر، واضحترین شکافها بر سر جنگ غزه در داخل حزب دموکرات دیده میشود و ترامپ انگیزهی زیادی دارد که با برجسته کردن چهرهای مانند ممدانی، این شکافها را عمیقتر کند.
منبع: سیانان