«زهران ممدانی»، شهردار نیویورک، اعلام کرد در حال بررسی این موضوع است که آیا دولت او میتواند حکم بازداشت رسمی «بنیامین نتانیاهو» را در صورت سفر به این شهر صادر کند یا خیر؛ انتظار میرود نخستوزیر اسرائیل در ماه سپتامبر برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کند.
رایزنی زهران ممدانی و سودای دادگاه لاهه برای محاکمه نتانیاهو
اظهارات زهران ممدانی در پادکست روز شنبه «The Interview» روزنامه نیویورک تایمز که نشاندهنده تقابل علنی او و سیاستهای بنیامین نتانیاهو است، بازتابدهنده موضعگیریهایی بود که او پاییز گذشته در جریان مبارزات انتخاباتی موفقیتآمیز خود برای تصدی کرسی شهرداری مطرح کرده بود.
ممدانی با اشاره به دادگاه لاهه هلند که مقر دیوان کیفری بینالمللی است، گفت: «من معتقدم جای نخستوزیر نتانیاهو در لاهه است.» این دادگاه در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت نتانیاهو را به اتهام جنایات جنگی در غزه صادر کرد. او افزود: «او یک جنایتکار جنگی است که از سوی دیوان کیفری بینالمللی متهم شده است و خواهید دید که بسیاری از مردم، آن هم صرفاً به خاطر پیامدهای اقداماتی که او در طول این سالهای متمادی به بار آورده است، به این دیدگاه باور دارند.»
تقابل با واشینگتن؛ دیوار بلند فدرال در برابر شهرداری
زهران ممدانی گفت هنوز برایش روشن نیست که آیا اختیارات قانونی لازم برای صدور دستور به اداره پلیس نیویورک (NYPD) تحت نظارت خود جهت بازداشت یک رهبر خارجی را دارد یا خیر و تأکید کرد که در این باره جهت پیگیری وضعیت بنیامین نتانیاهو در حال «رایزنی فعال» با اداره حقوقی شهر است. ممدانی افزود: «در چارچوب اختیاراتی که قانون شهر نیویورک به من میدهد عمل خواهیم کرد، اما برای تحقق این منظور، دست به قانونگذاری جدیدی نخواهیم زد.»
حکمی که دیوان کیفری بینالمللی برای بازداشت نتانیاهو و دیگر رهبران اسرائیل صادر کرده، آنها را به جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه، از جمله «استفاده از گرسنگی به عنوان روشی جنگی، و همچنین قتل، آزار و اذیت و سایر اقدامات غیرانسانی» متهم میکند.
ممدانی در جریان کارزار انتخاباتی خود برای شهرداری، اقدامات نظامی اسرائیل در غزه را «نسلکشی» و نتانیاهو را «جنایتکار جنگی» توصیف کرده بود. او در ماه سپتامبر به نیویورک تایمز گفته بود که مسئله بازداشت غیابی بنیامین نتانیاهو را در صورت پا گذاشتن او به این شهر، از طریق پلیس نیویورک پیگیری و دستور آن را صادر خواهد کرد. او همچنین حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل را یک «جنایت جنگی هولناک» خوانده و محکوم کرده بود.
گزارش آن زمان تایمز به نقل از کارشناسان حقوقی اشاره کرده بود که بازداشت نتانیاهو برای ممدانی «از نظر عملی غیرممکن» خواهد بود و میتواند او را در تقابل مستقیم با دولت فدرال ایالات متحده قرار دهد.
واکنش تند واشینگتن به مواضع ممدانی و اتهامزنیهای متقابل نتانیاهو
آمریکا عضو دیوان کیفری بینالمللی نیست و صلاحیت آن را به رسمیت نمیشناسد. همچنین «دونالد ترامپ» در فوریه ۲۰۲۵، در اوایل دوره ریاستجمهوری خود، دستور اعمال تحریمهای اقتصادی علیه این دادگاه را صادر کرد و مدعی شد این دادگاه صلاحیت رسیدگی به پروندههای مربوط به آمریکا یا اسرائیل را ندارد.
«مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه ترامپ نیز پس از آن متعهد شد که این دادگاه را «منحل» کند و آن را متهم کرد که «نه با گلوله یا موشک، بلکه با اتکا به اهرمِ بهاصطلاح حقوق بینالملل، در حال جنگ با کشور ماست.»
بنیامین نتانیاهو که با کارزار سختی برای انتخاب مجدد در ماه اکتبر روبهروست، در یک مصاحبه رادیویی اخیر تهدیدهای زهران ممدانی درباره بازداشت خود را به طور کامل رد کرد و گفت نگران این موضوع نیست. نتانیاهو مدعی شد که ممدانی از حماس حمایت میکند؛ اتهامی که ممدانی آن را رد میکند. نتانیاهو به رادیو WABC نیویورک گفت: «او در کنار بازیگران تروریستی ایستاده است. به نظر من مشکل اینجاست که او درک نمیکند و برایش مهم نیست که کسانی که از یهودیان و اسرائیل متنفرند، در نهایت از آمریکا هم متنفرند.»
تهدید ممدانی «نمایش سیاسی» است
«دنی دانون»، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، ممدانی را که نخستین شهردار مسلمان نیویورک است، به کوتاهی در مقابله با یهودستیزی فزاینده در این شهر متهم کرد. در مقابل، ممدانی با اشاره به افزایش بودجه دفتری که برای مبارزه با جرایم ناشی از نفرت فعالیت میکند، به این اتهامات پاسخ داد.
دانون گفت: «بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به نیویورک خواهد آمد، با افتخار در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی خواهد کرد و در برابر جهان خواهد ایستاد تا حقیقت اسرائیل و حق تزلزلناپذیر آن برای دفاع از شهروندانش را بیان کند.»
«مایک والتز»، سفیر ترامپ در سازمان ملل نیز با اشاره به اینکه ایالات متحده عضو دیوان کیفری بینالمللی نیست، تهدید ممدانی را «صرفاً یک نمایش سیاسی» خواند و آن را رد کرد.
انتظار میرود رهبران کشورهای عضو سازمان ملل در ماه سپتامبر برای نشست سالانه این نهاد به نیویورک سفر کنند؛ رویدادی که احتمال بازداشت جنجالی بنیامین نتانیاهو را در مرکز دیپلماسی سازمان ملل واقع در نیویورک به یکی از بحثهای داغ تبدیل کرده است و او در سالهای گذشته نیز بارها در این رویداد شرکت کرده است.
زهران ممدانی در پادکست تایمز با اشاره به لزوم اجرای عدالت و پیگیری حقوقی اتهامات وارده بر بنیامین نتانیاهو گفت: «ما در اینجا درباره ارزیابی شخصی از بنیامین نتانیاهو صحبت نمیکنیم؛ بلکه درباره دیوان کیفری بینالمللی و این واقعیت صحبت میکنیم که آنها حکم بازداشت این نخستوزیر را صادر کردهاند. فکر میکنم مهم است که درباره وزن و اهمیت این اتهام صحبت کنیم و اینکه من نیز به عنوان شهردار نیویورک، از قوانین این شهر پیروی خواهم کرد.»
شکاف در حزب دموکرات؛ تغییر موازنه در حمایت از اسرائیل
اظهارات روز شنبه ممدانی در حالی مطرح شد که موضع او در قبال اسرائیل در داخل حزب دموکرات دیگر چندان در حاشیه قرار ندارد و در حال تبدیل شدن به جریانی فراگیرتر است.
روز چهارشنبه، نزدیک به نیمی از دموکراتهای مجلس نمایندگان آمریکا به قطع کمک نظامی ۳.۳ میلیارد دلاری به اسرائیل رأی دادند. اگرچه این میزان رأی برای تصویب طرح کافی نبود، اما نشاندهنده تزلزل در حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل است؛ چرخشی که در نظرسنجیهای عمومی نیز بازتاب یافته است.
ممدانی در پاسخ به سوال تایمز درباره وزن سیاسی که برای موضوع اسرائیل و حمایت آمریکا از آن قائل است، گفت که جنگ جاری در غزه به انگیزهای قوی برای رأیدهندگان در سراسر کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که در پیروزی قاطع نامزدهای مورد حمایت او در انتخابات مجلس نمایندگان نیویورک در ماه جون نیز مشهود بود.
او در پایان با اشاره به اینکه پیگیری پرونده بازداشت بنیامین نتانیاهو در خاک نیویورک یک اقدام اصولی است، گفت: «به سختی میتوان رویکردی شکستخوردهتر و بیحاصلتر از سیاست کشورمان در قبال غزه و فلسطین پیدا کرد.»
منبع: گاردین
