تصمیم دولت «دونالد ترامپ» برای اعمال ممنوعیت بر واردات برخی نوشیدنیهای حاوی الکل تولیدشده در کانادا، حالا نگرانیهایی را در داخل آمریکا ایجاد کرده است.
محدودیتهای جدید از ۲۹ سپتامبر اجرایی شدهاند و طیف گستردهای از آبجو، شراب و نوشیدنیهای الکلی بستهبندیشده کانادا را از ورود به آمریکا منع میکنند. این اقدام پس از ماهها افزایش تنشهای تجاری میان دو کشور صورت گرفته است.
اکنون ائتلافی متشکل از رستورانها، بارها، خردهفروشان، تولیدکنندگان نوشیدنیهای الکلی و دیگر فعالان این صنعت هشدار میدهد که این محدودیتها میتواند مشکلات تازهای برای صنعت مهماننوازی آمریکا ایجاد کند؛ آن هم در آستانهی فصل تعطیلات که بسیاری از کسبوکارها مشغول برنامهریزی و تأمین کالا هستند.
البته به نظر میرسد تأثیر فوری این تصمیم بیشتر در بخشهای خاصی متمرکز باشد و لزوماً به سراسر آمریکا سرایت نکند. با این حال، این اختلاف تجاری نشان میدهد که چگونه یک اقدام مرزی علیه تولیدکنندگان خارجی میتواند بهسرعت به منوهای رستورانها، موجودی انبارها و زنجیرهی تأمین داخل آمریکا برسد.
ممنوعیت الکل کانادا کامل نیست
محدودیت جدید آمریکا به معنای ممنوعیت ورود تمام نوشیدنیهای الکلی تولیدشده در کانادا نیست.
طبق فرمانی که ترامپ در ۸ سپتامبر صادر کرد، واردات برخی نوشیدنیهای الکلی کانادایی از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۲۹ سپتامبر به وقت شرق آمریکا ممنوع شده است.
این مقررات انواع مختلفی از آبجو، شراب، سیدر، ویسکی، رام، جین، ودکا، برندی، لیکور و دیگر نوشیدنیها را در بر میگیرد. با این حال، در بسیاری از موارد، محدودیت مشخصاً شامل محصولاتی میشود که برای مصرف مستقیم در بطری، قوطی، جعبه، بشکه یا ظروف مشابه بستهبندی شدهاند.
محصولاتی که پیش از مهلت تعیینشده وارد آمریکا شده بودند، اما هنوز برای مصرف نهایی ترخیص نشده بودند نیز مشمول شرایط متفاوتی هستند و بهجای ممنوعیت کامل، ممکن است همچنان مشمول تعرفهی اضافی ۵۰ درصدی باشند.
این تفاوت بسیار مهم است؛ زیرا اقدام آمریکا از یک تعرفهی معمولی گستردهتر است، اما در عین حال به معنای محاصرهی کامل و بدون استثنای الکل کانادا نیست.
گزارشها نشان میدهند بسیاری از محمولههای فلهای و بستهبندینشده همچنان میتوانند وارد آمریکا شوند. بنابراین، شرکتهایی که امکان انتقال محصول به آمریکا و بستهبندی آن در داخل این کشور را دارند، ممکن است بتوانند خود را با مقررات جدید تطبیق دهند.
در مقابل، تولیدکنندگان کوچکتری که تمام مراحل تولید، بطریکردن و بستهبندی را در کارخانههای کانادایی خود انجام میدهند، انعطاف بسیار کمتری دارند.
رستورانهای آمریکا از «آسیب جانبی» میترسند
مهمترین هشدار تاکنون از سوی ائتلافی موسوم به Toasts Not Tariffs مطرح شده است؛ ائتلافی که ۵۹ سازمان ملی و ایالتی فعال در زنجیرهی تأمین نوشیدنیهای الکلی آمریکا را نمایندگی میکند.
اعضای این ائتلاف شامل تولیدکنندگان نوشیدنیهای الکلی، شرابسازان، واردکنندگان، توزیعکنندگان، خردهفروشان، رستورانها، بارها و کارکنان صنعت مهماننوازی هستند.
این گروه همزمان با آغاز محدودیتهای کانادا هشدار داد که رستورانها و بارهای آمریکایی بیش از گذشته درگیر اختلاف تجاری دو کشور شدهاند و این محدودیتها میتواند در آستانهی فصل تعطیلات، اثرات خود را در سراسر صنعت مهماننوازی نشان دهد.
البته این هشدار به معنای آن نیست که تمام رستورانهای آمریکا در آستانهی کمبود الکل قرار دارند. نگرانی اصلی، اختلال در زنجیرهی تأمین، تغییر سفارشها و جایگزینکردن محصولاتی است که ممکن است دیگر بهراحتی در دسترس نباشند.
چرا فروش نوشیدنیهای الکلی برای رستورانها مهم است؟
برای بسیاری از رستورانهای بزرگ و کامل، بخش نوشیدنی تنها یک فعالیت جانبی نیست.
ائتلاف Toasts Not Tariffs در گزارشی که در ماه آوریل به نمایندهی تجاری آمریکا ارائه کرده بود، اعلام کرد که فروش نوشیدنیهای الکلی حدود ۲۱ درصد از درآمد رستورانهای فولسرویس را تشکیل میدهد.
بنابراین، اختلال در واردات شراب یا نوشیدنیهای الکلی، حتی اگر تنها یک بخش محدود از منوی رستوران را تحت تأثیر قرار دهد، میتواند از نظر مالی اهمیت داشته باشد.
یک رستوران ممکن است منوی خود را بر اساس برند یا نوع خاصی از ویسکی تنظیم کرده باشد یا کوکتلهایی داشته باشد که به یک محصول مشخص وابسته هستند. جایگزینکردن این محصولات نیز ممکن است به تغییر منو، مذاکرهی مجدد با تأمینکنندگان و حتی تغییر قیمتها نیاز داشته باشد.
با این حال، هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد ممنوعیت الکل کانادا تهدیدی برای میلیونها شغل آمریکایی است. نگرانی صنعت بیشتر به این دلیل است که حتی اختلالی نسبتاً کوچک میتواند در شبکهی گستردهی واردکنندگان، توزیعکنندگان و رستورانها گسترش پیدا کند.
آمریکا پیش از این هم از اقدامات کانادا آسیب دیده بود
محدودیت جدید آمریکا در خلأ ایجاد نشده است.
استانهای کانادا از مارس ۲۰۲۵، در واکنش به اقدامات تجاری آمریکا، فروش برخی شرابها و نوشیدنیهای الکلی آمریکایی را از قفسهی فروشگاههای دولتی خود حذف کردند.
از آنجا که دولتهای استانی و نهادهای کنترل الکل نقش مهمی در توزیع این محصولات در کانادا دارند، این تصمیم دسترسی تولیدکنندگان آمریکایی به یکی از بازارهای مهم صادراتی خود را بهشدت کاهش داد.
دولت ترامپ این اقدامات را تبعیضآمیز دانسته و آنها را یکی از دلایل اعمال تعرفهها و محدودیتهای جدید علیه الکل کانادا عنوان کرده است.
در مقابل، کانادا اقدامات خود را واکنشی به تعرفهها و سیاستهای تجاری آمریکا میداند.
بر اساس آمار ارائهشده از سوی ائتلاف Toasts Not Tariffs، صادرات نوشیدنیهای الکلی تقطیری آمریکا به کانادا پس از حذف محصولات از قفسهها، ۷۰ درصد کاهش یافته و از ۲۳۲ میلیون دلار به ۷۲ میلیون دلار رسیده است.
صادرات شراب آمریکا نیز طبق همین گزارش، ۸۷ درصد کاهش داشته و از ۴۵۶ میلیون دلار به ۶۰ میلیون دلار رسیده است.
اثر متفاوت ممنوعیت الکل بر برندهای کانادا
یکی از نکات مهم مقررات جدید، موضوع نحوهی بستهبندی محصولات است.
محدودیتها در بسیاری از موارد به نوشیدنیهایی مربوط میشود که در ظروف آمادهی مصرف بستهبندی شدهاند. در مقابل، گزارشها نشان میدهند برخی محصولات فلهای و بستهبندینشده همچنان میتوانند وارد آمریکا شوند.
این موضوع باعث میشود شرکتهای بزرگ و چندملیتی که در آمریکا کارخانه یا زیرساخت بستهبندی دارند، گزینههای بیشتری برای ادامهی فعالیت داشته باشند.
برای مثال، برخی برندهای بزرگ ویسکی کانادایی ممکن است بتوانند محصول را بهصورت فله وارد آمریکا کرده و مراحل بستهبندی را در این کشور انجام دهند.
اما یک کارخانهی تقطیر خانوادگی کوچک که تنها چند هزار جعبه محصول تولید میکند، چنین امکاناتی را در اختیار ندارد و نمیتواند بهسرعت زیرساخت جدیدی در آمریکا ایجاد کند.
بنابراین، تأثیر این محدودیتها میتواند از یک تولیدکنندهی کانادایی تا تولیدکنندهی دیگر تفاوت زیادی داشته باشد.
تولیدکنندگان کوچک کانادایی بیشتر در معرض خطرند
وابستگی صنعت نوشیدنیهای الکلی کانادا به بازار آمریکا قابل توجه است.
انجمن Spirits Canada اعلام کرده که کانادا در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۴۸.۶ میلیون دلار نوشیدنی الکلی تقطیری به آمریکا صادر کرده که حدود ۹۳ درصد ارزش کل صادرات این محصولات از کانادا را تشکیل میدهد.
این انجمن همچنین تخمین میزند حدود ۴۸ درصد تولید نوشیدنیهای الکلی تقطیری کانادا به تقاضای بازار آمریکا وابسته باشد.
برای برخی تولیدکنندگان کوچک، از دست دادن بازار آمریکا میتواند بسیار جدی باشد.
برای نمونه، رویترز گزارش داده است که کارخانهی تقطیر Glenora در نوا اسکوشیا معمولاً حدود یکسوم فروش خود را از بازارهای آمریکا، از جمله نیویورک، کالیفرنیا و ایلینوی، به دست میآورد.
برخی تولیدکنندگان کوچک دیگر نیز گفتهاند که محصولات خود را در کانادا بطری میکنند و به همین دلیل نمیتوانند مانند شرکتهای بزرگ از امکان ارسال محمولههای فلهای استفاده کنند.
«خرید کالای کانادایی» بهسادگی مشکل را حل نمیکند
ممکن است به نظر برسد تولیدکنندگان کانادایی میتوانند با افزایش فروش در داخل کشور، کاهش صادرات به آمریکا را جبران کنند؛ اما بازار الکل کانادا نیز کاملاً یکپارچه نیست.
قوانین و سیستم توزیع نوشیدنیهای الکلی در استانهای مختلف کانادا با یکدیگر تفاوت دارند. به همین دلیل، یک تولیدکننده ممکن است برای ورود به بازار یک استان دیگر با مقررات و روند متفاوتی روبهرو شود.
در ماه ژوئیه، ۹ استان کانادا توافقی را برای آسانتر شدن فروش مستقیم نوشیدنیهای الکلی میان استانها امضا کردند.
با این حال، این توافق هنوز یک بازار ملی کاملاً یکپارچه ایجاد نکرده است. استانها همچنان قوانین متفاوتی دربارهی مجوزها، مالیات، احراز سن، تحویل کالا و رعایت مقررات دارند.
در نتیجه، تولیدکنندهای که ناگهان مشتری آمریکایی خود را از دست میدهد، نمیتواند لزوماً بهسرعت همان میزان فروش را در داخل کانادا جایگزین کند.
اثر محدود ممنوعیت الکل کانادا بر اقتصاد آمریکا
در مقایسه با حجم عظیم تجارت میان کانادا و آمریکا، ارزش کالاهای مشمول محدودیتهای جدید نسبتاً محدود است.
بر اساس برآورد American Action Forum، ممنوعیتهای وارداتی اعلامشده در ۸ سپتامبر، بر اساس آمار تجارت سال ۲۰۲۵، حدود ۹۶۷ میلیون دلار از کالاهای کانادایی را شامل میشود که حدود ۸۷ درصد آن مربوط به نوشیدنیهای الکلی است.
در مقابل، ارزش کل تجارت کالا میان کانادا و آمریکا در سال ۲۰۲۵ از ۷۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته بود.
بنابراین، در مقیاس اقتصاد دو کشور، این محدودیت سهم کوچکی از تجارت را تحت تأثیر قرار میدهد.
اما این مقایسه نباید مشکلات شرکتهایی را که مستقیماً درگیر هستند، پنهان کند. یک محدودیت یکمیلیارددلاری ممکن است در سطح اقتصاد ملی کوچک به نظر برسد، اما برای یک تولیدکننده یا واردکنندهی خاص میتواند بسیار قابل توجه باشد.
اختلاف بر سر الکل بخشی از یک مناقشه تجاری بزرگتر است
اختلاف بر سر نوشیدنیهای الکلی تنها یکی از بخشهای تنش گستردهتر تجاری میان کانادا و آمریکاست.
دولت آمریکا میگوید محدودیتهای جدید واکنشی به آن چیزی است که واشنگتن رفتار تبعیضآمیز کانادا علیه تجارت آمریکا میداند.
در مقابل، دولت کانادا اقدامات خود را دفاعی و واکنشی به تعرفههای آمریکا توصیف کرده است.
این اختلاف در کنار موضوعاتی مانند فولاد، خودرو، محصولات لبنی و قراردادهای دولتی قرار گرفته و هنوز مشخص نیست چه زمانی به نتیجه خواهد رسید.
مقامهای دو کشور همچنان دربارهی روابط تجاری گفتوگو میکنند، اما چشمانداز روشنی دربارهی زمان پایان محدودیتهای جدید وجود ندارد.
رستورانها نگران ادامه تنش تجاری کانادا و آمریکا تا تعطیلات
زمان اجرای این محدودیتها نیز اهمیت زیادی دارد.
ماههای سپتامبر و اکتبر معمولاً زمان مهمی برای برنامهریزی رستورانها جهت منوهای تعطیلات، رویدادهای خصوصی، جشنهای پایان سال و خریدهای فصلی است.
به همین دلیل، عدم اطمینان دربارهی دسترسی به محصولات کانادایی میتواند حتی پیش از تمام شدن موجودی فعلی فروشگاهها و رستورانها، بر تصمیمهای خرید تأثیر بگذارد.
در حال حاضر، شواهدی وجود ندارد که نشان دهد رستورانهای آمریکا با کمبود گستردهی الکل یا یک بحران سراسری مواجه شدهاند.
نگرانی فوریتر، کاهش تنوع برخی محصولات کانادایی، اختلال در سفارشها، افزایش کارهای لجستیکی و احتمال تغییر منو یا قیمت برخی نوشیدنیها است.
در نهایت، شدت تأثیر این تصمیم تا حد زیادی به مدت زمان اجرای آن بستگی دارد. اگر اختلاف تجاری کوتاهمدت باشد، کسبوکارها ممکن است با استفاده از موجودی فعلی و جایگزینکردن برخی محصولات، آن را مدیریت کنند. اما اگر محدودیتها برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، زنجیرههای تأمین و حتی عادتهای مصرفکنندگان میتواند بهتدریج تغییر کند.
منبع: اماسان