با صعود ناگهانی تیمهای همگروه (جمهوری دموکراتیک کنگو، الجزایر و غنا)، سناریوی تلخ حذف زودهنگام تیم ملی ایران از مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ قطعی شد؛ اتفاقی ناگوار که تنها در فاصله دو دقیقه تا یک صعود تاریخی رقم خورد.
ایران پیش از این مسابقات، برای صعود به مرحله یکشانزدهم نهایی بهعنوان یکی از بهترین تیمهای سوم، نیاز داشت دستکم یکی از سه اتفاق رخ ندهد؛ یا جمهوری دموکراتیک کنگو ازبکستان را شکست ندهد، یا دیدار الجزایر و اتریش برنده داشته باشد و یا غنا کرواسی را ببرد.
اما کنگو با پیروزی ۳ بر ۱، چهار امتیازی شد و جای ایران را در جدول بهترین تیمهای سوم گرفت. چند ساعت بعد نیز در حالی که گل دقیقه ۹۴ «ریاض محرز» امید را به اردوی ایران بازگردانده بود، گل دقیقه ۹۶ «کالایژیچ»، تساوی ۳-۳ را رقم زد تا الجزایر نیز چهار امتیازی شود و آخرین سهمیه صعود را تصاحب کند. قبل این دو بازی هم کرواسی غنا را برد تا خودش دوم شود و تیم «کیروش» سوم.
دومینوی مشکلات تیم ملی ایران از ویزا تا اقامت در کشور همسایه
کارشناسان معتقدند تداخل مسایل سیاسی مانند جنگ ایران و آمریکا، اولین علت برای حذف زودهنگام ایران از رقابتهای جام جهانی بود؛ چرا که ضربه بزرگی به تمرکز تیمی وارد کرد بهطوریکه از همان ابتدا شاهد مشکلات در رابطه با دادن ویزا به اعضای تیم ایران و حتی اقامتشان در خاک آمریکا بودیم.
آمریکا در تمام مدت این بازیها اعضای تیم ملی ایران را مجبور کرد در کشور مکزیک اقامت کنند و همین موضوع باعث شد ایران در مصاف با نیوزلند برنده نشود.
«امیر قلعهنویی»، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران، پس از بازی ایران و نیوزلند با گله از مظلومیت تیمش گفت: ما آنقدر که روی هوا بودیم روی زمین نبودیم! به ما فرصت ندادند که دو هفته زودتر بیاییم. گفتند بلافاصله بعد بازی باید اینجا را ترک کنید، در صورتی که مهمترین مسئله را برای بازی آینده یعنی ریکاوری را داریم، اما باید سوار هواپیما شویم و به «تیخوانا» مکزیک برگردیم. این موضوع ما را رنج میدهد. قرار بود دو شب قبل از بازی با نیوزیلند به لسآنجلس بیاییم که اجازه ندادند.
وی در نشست خبری قبل از بازی مقابل بلژیک در پاسخ به سوال خبرنگاری که از او درباره شکایت ایران به فیفا پرسید، گفت: ما گلایه کردیم و شکایت نکردیم.
سرمربی تیم ملی ایران پس از مسابقه ایران و مصر نیز در رابطه با نتیجه این بازی اظهار داشت: «خوشحالم همه از بازی با مصر لذت بردند. اگر دقت کرده باشید اکثر تماشاگران حاضر در ورزشگاه از طرف تیم مصر بودند اما به حدی از بازی ایران لذت بردند که خیلی از آنها ما را تشویق کردند. بازی خیلی خوبی بود».
گلهایی که آفساید شد
سرمربی تیم ملی ایران در خصوص نتایج و شرایط بازیهای ایران نیز بیان کرد: «این ۳ مسابقه چند نکته برای ما داشت. در هر ۳ بازی بهترین بازیکن زمین از تیم ایران بود و برای اولین بار در ادوار جام جهانی در مرحله گروهی نباختیم».
وی با اشاره به مردود شدن چند گل در طی این بازیها نیز تصریح کرد: تا الان فکر میکردم تیم مظلومی هستیم اما الان متوجه شدیم بدشانس هم هستیم. در مجموع باید به این بازیکنان افتخار کرد. رقیب امروز ما قبل از ورود به تورنمنت با برزیل و نیوزیلند با انگلیس بازی کرد اما ما با تیم جوانان تیخوانا! همه اینها عواملی بود که روی شرایط تکنیکی، تاکتیکی و بدنی ما تاثیر گذاشت.
ایران بزرگترین قربانی «VAR» در جام جهانی
تکنولوژی «VAR» در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ بیشترین ضربه را در میان ۴۸ تیم شرکتکننده به ایران زده چون ۳ گل شاگردان قلعهنویی را مردود اعلام کرد! ایران با این آمار بالاتر از آلمان رکورددار بیشترین گل مردودی توسط VAR در جام جهانی ۲۰۲۶ لقب گرفت.
اولین گلی که VAR آن را مردود اعلام کرد، گل «علی نعمتی» روی ارسال «رامین رضاییان» بود که با تایید این گل ایران میتوانست برنده بازی شود. دومین گل مردودی در بازی با بلژیک بود که گل زیبای «طارمی» به شیاطین سرخ مردود اعلام شد تا این گل ۳ امتیازی هم لغو شود. آخرین و دردناکترین گل مردودی توسط VAR برای ایران گل «شجاع خلیلزاده» در دقیقه ۹۰+۳ مقابل مصر بود که صعود ایران را به عنوان تیم دوم قطعی میکرد.
این تصمیمات داوری، به عنوان دومین علت فنی در حذف تیم ایران از این دوره جام جهانی یاد میشود؛ چرا که بر اساس آمار فیفا، ایران با مردود شدن ۳ گل ۳ امتیازی در مجموع با ۹ امتیاز بیشترین ضرر را کرده است.
آلمان هم در بازی با ساحل عاج دو گلش پس از بازبینی VAR مردود شد و در رده دوم ایستاد. بقیه تیمهای قربانی VAR در جام جهانی تنها یک گلشان توسط VAR مردود شده است.
ایران بازنده واقعی جدال الجزایر و اتریش!
در بازی اتریش و الجزایر، وقتی نتیجه ۲ بر ۲ شد، هر دو تیم عملاً به خواستهشان رسیده بودند. اتریش با این نتیجه به عنوان تیم دوم صعود میکرد و الجزایر هم یکی از بهترین تیمهای سوم میشد. طبیعی بود که ریسک کمتر شود و هر دو تیم بیشتر مراقب باشند تا چیزی را از دست ندهند.
اما داستان از جایی تغییر کرد که ریاض محرز در دقیقه ۹۰+۳ گل سوم الجزایر را زد. در نگاه اول، الجزایر برنده شده بود. اما واقعیت چیز دیگری بود. این گل، مسیر صعود الجزایر را تغییر میداد. دیگر خبری از رویارویی با سوئیس نبود و این تیم باید در مرحله بعد مقابل اسپانیا قرار میگرفت؛ شاید سختترین قرعه ممکن. الجزایر در واقع گلی زده بود که میتوانست حکم حذفش در بازی بعدی را امضا کند.
در سمت مقابل، اتریش دیگر چیزی برای از دست دادن نداشت. این تیم با شکست، از جام جهانی کنار میرفت. بنابراین دو دقیقه پایانی را با تمام توان به دروازه الجزایر حمله کرد و اینجاست که یکی از عجیبترین تناقضهای تاریخ جام جهانی شکل گرفت. الجزایر میدانست اگر گل مساوی را دریافت کند، دوباره به رتبه سوم برمیگردد و به جای اسپانیا، با سوئیس روبهرو خواهد شد؛ حریفی که روی کاغذ شانس بسیار بیشتری برای عبور از آن وجود دارد. از آن سو، اتریش فقط با زدن گل میتوانست زنده بماند.
نتیجه، همان چیزی شد که کمتر کسی انتظارش را داشت. «ساسا کالایدزیچ» در دقیقه ۹۰+۶ گل تساوی را زد؛ گلی که هم اتریش را از حذف نجات داد و هم مسیر صعود الجزایر را به قرعهای مطلوبتر تغییر داد.
واکنش تند ابراهیموویچ به حذف ایران؛ «شما رؤیای یک ملت را دزدیدید»
رسمی شدن خبر حذف رسمی تیم ملی فوتبال ایران از مرحله گروهی مسابقات جام جهانی، بازتاب بسیار گسترده و پرحاشیهای در رسانههای ورزشی جهان داشته است. آخرین امید ایران، عدم تساوی الجزایر و اتریش در بازی پایانی گروه بود؛ دیداری که تا دقیقه ۹۰+۳ با نتیجه ۲–۲ دنبال میشد.
«زلاتان ابراهیموویچ»، اسطوره فوتبال سوئد که در استودیوی شبکه «فاکس اسپورتس» حضور داشت، درباره این بازی گفت: «اوضاع در فوتبال خیلی سریع تغییر میکند. نمیدانم باید برای ایران متأسف باشم یا نه، اما الجزایر صعود کرد، اتریش هم صعود کرد». وی با اشاره به روند بازی افزود: «وقتی بازی ۲–۲ شد، همه فکر میکردند دیگر حملهای در کار نیست، اما ناگهان الجزایر حمله کرد و جلو افتاد، بعد اتریش حمله کرد و بازی ۳–۳ شد. این زیبایی فوتبال است؛ چیزی که هواداران میخواهند ببینند».
انتقاد تند زلاتان از VAR
گل مردود شجاع خلیلزاده در دقایق پایانی دیدار ایران و مصر، یکی از جنجالیترین صحنههای جام جهانی بود. زلاتان در واکنشی صریح گفت: «این همان دلیلی است که مردم اعتمادشان را به VAR از دست میدهند. میلیونها ایرانی لحظهای تاریخی را جشن گرفتند، اما گروهی از مسئولان آن را در چند ثانیه پاک کردند. شما فقط یک گل را مردود نکردید، شما رؤیای یک ملت را دزدیدید».
او تأکید کرد که صحنه را بارها دیده و هنوز نمیفهمد چگونه میتوان آن را آفساید دانست: «وقتی قرار است گلی را که سرنوشت یک تیم ملی را تعیین میکند لغو کنید، باید صد درصد مطمئن باشید، نه اینکه از پشت یک نمایشگر حدس بزنید».
واکنش فدراسیون فوتبال به حذف تلخ تیم ملی ایران
روابط عمومی فدراسیون با انتشار یادداشتی، ضمن تشریح تلاشهای لجستیکی، به تبیین بخش دیگری از علت اصلی حذف تیم ملی ایران از بازیهای جام جهانی پرداخت. در این یادداشت آمده است: بازیهای مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ برای تیم ملی فوتبال ایران تمام شده اما این تیم فقط با فوتبالش دیده نشده؛ با رفتارش، با احترامش و با امیدی که در سختترین لحظهها از دست نداده نیز شناخته میشود. بازیکنان ایران در روزهایی که با دشوارترین شرایط لجستیکی روبهرو بودند، به جای بهانه، فوتبال بازی کردند. به جای جنجال، جنگیدند و به جای ناامیدی، تا آخرین ثانیه برای پیروزی دویدند. این همان فرهنگی است که سالها در رگهای این سرزمین جریان داشته؛ اینکه بزرگی، فقط به نتیجه نیست، به شیوه رسیدن به نتیجه هم هست.
در این مسیر، هزاران ایرانی در مکزیک و ایالات متحده، با پرچمهای سهرنگ و قلبهایی سرشار از عشق، کنار تیم ملی ایستادند. آنها شاید کیلومترها از خانه دور بودند، اما کاری کردند که بازیکنان هیچگاه احساس غربت نکنند. این همدلی، تصویری بود از ایرانی که در روزهای بزرگ، کنار هم معنا پیدا میکند. فوتبال روزی تمام میشود؛ جامها عوض میشوند و نتایج در آرشیوها میمانند.
اما آنچه در حافظه مردم و تاریخ ماندگار میشود، شخصیت یک تیم است. شخصیتی که حتی زیر فشار، احترام را فراموش نمیکند، امید را کنار نمیگذارد و برای سربلندی نام ایران تا آخرین نفس میجنگد. این تیم، فارغ از هر نتیجهای که در ادامه رقم بخورد، نشان داده پرچم ایران را فقط بر دوش نمیکشد؛ با رفتار، منش و باورش، شأن آن را نیز حفظ میکند. و همین، افتخاری است که هیچ سوتی نمیتواند آن را از فوتبال ایران بگیرد.
تیم ملی ایران به وطن بازمیگردند
بلافاصله پس از قطعی شدن حذف شاگردان قلعهنویی و خروج ایران از گردونه رقابتهای جام جهانی، برنامه بازگشت کاروان فوتبالیستها به کشور اعلام شد. کاروان تیم ملی فوتبال ایران که در شهر تیخوانای مکزیک حضور دارد، پس از پایان رقابتهای خود در این مسابقات همچنان در این شهر باقی مانده است.
طبق برنامه قبلی قرار بود در صورت صعود تیم ملی به مرحله بعد، شاگردان امیر قلعهنویی امروز تمرین خود را برگزار کنند، اما با حذف تیم ملی از مسابقات، تمرین امروز نیز لغو شد.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، کاروان تیم ملی فوتبال ایران پسفردا سهشنبه مکزیک را ترک خواهد کرد و پس از پروازی به مقصد ترکیه و توقفی چندساعته در این کشور، راهی تهران خواهد شد.
