«بنیامین نتانیاهو» در بیش از سه دهه فعالیت سیاسی، بارها از صحنه سیاست حذفشده تلقی شده، اما هر بار ثابت کرده که پیشبینی پایان دوران سیاسیش زودهنگام بوده است. نتایج انتخابات این هفته اسرائیل فرصتی برای مخالفان نخستوزیر فراهم کرده تا به دوران طولانی حضور او در قدرت پایان دهند؛ با این حال، در نظام سیاسی بیرحم اسرائیل، هیچ چیز قطعی نیست.
نتایج اولیه انتخابات اسرائیل نشان میدهد ائتلاف راستگرای بنیامین نتانیاهو اکثریت پارلمان را از دست داده است. اما اختلافهای میان احزاب مخالف و دشواری جلب حمایت احزاب عربی میتواند به نخستوزیر فرصت دهد بار دیگر در قدرت بماند.
با شمارش بیشتر آرا تا شامگاه چهارشنبه، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با حدود ۲۶ کرسی همچنان بزرگترین حزب کنست است، اما ائتلاف راستگرای او تنها ۵۳ کرسی به دست میآورد؛ در حالی که تشکیل دولت در اسرائیل به دستکم ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان نیاز دارد.
بنابراین، نتانیاهو هنوز شکست نخورده است و اکنون تلاش میکند مانع تشکیل دولت از سوی رقبایش شود.
احزاب عرب؛ کلید تشکیل تشکیل دولت جدید در اسرائیل
احزاب مخالف در مجموع حدود ۶۷ کرسی دارند. اما سهم احزاب مخالف یهودی تنها ۴۸ کرسی است. آنها برای رسیدن به اکثریت به حمایت دو حزب عربی «رعام» و «فهرست مشترک» نیاز دارند که پیشبینی میشود مجموعاً ۱۹ کرسی کسب کنند.
افزایش مشارکت شهروندان عرب اسرائیل در انتخابات، از جمله به افزایش جرم و جنایت در جوامع عربی، انتقادها از عملکرد پلیس و رشد نژادپرستی پس از حمله هفتم اکتبر و جنگ غزه نسبت داده شده است.
«یائیر گولان»، رهبر حزب چپگرای دموکراتها، خواستار مشارکت احزاب عرب در ائتلاف مخالفان شده است. با این حال، نفتالی بنت و «آویگدور لیبرمن»، دو متحد راستگرای گادی آیزنکوت، با تشکیل دولتی که به حمایت احزاب عرب وابسته باشد، مخالفت کردهاند.
فهرست مشترک روز چهارشنبه اعلام کرد آماده همکاری سیاسی است و برای پایان دادن به حکومت نتانیاهو تلاش خواهد کرد.
تلاش نتانیاهو برای جلوگیری از کنار رفتن
یک منبع نزدیک به نتانیاهو به سیانان گفت نخستوزیر میکوشد همکاری سیاسی احزاب یهودی و عرب را بیاعتبار کند و مانع تشکیل دولت جدید شود. حزب لیکود نیز احزاب عرب را به تقلب انتخاباتی متهم کرده است؛ ادعایی که کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرده آن را بررسی میکند.
مخالفان همچنین نگرانند که نتانیاهو از بحران امنیتی برای جلوگیری از تشکیل دولت استفاده کند. به گفته یک منبع امنیتی اسرائیلی، طرحهای عملیاتی حمله به ایران آماده است و در انتظار تأیید دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، قرار دارد؛ اقدامی که ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا بررسی شود.
آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، اعلام کرده است که برای ایجاد تغییر در کشور مصمم است. او با اشاره به نتایج انتخابات، گفت مردم «تغییر» را انتخاب کردهاند.
روند تشکیل دولت در اسرائیل چه خواهد بود؟
کمیته مرکزی انتخابات انتظار دارد شمارش آرای نهایی، از جمله آرای نظامیان، زندانیان، بیماران و شهروندان خارج از کشور، روز پنجشنبه تکمیل شود. این آرا ممکن است بیش از ۱۰ کرسی را تحت تأثیر قرار دهند.
پس از اعلام نتایج نهایی، اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهوری اسرائیل، با احزاب منتخب مشورت میکند و نامزدی را مأمور تشکیل دولت خواهد کرد که بیشترین شانس را برای کسب حمایت اکثریت پارلمان داشته باشد. آیزنکوت ممکن است به دلیل حمایت احتمالی احزاب عرب، توصیههای بیشتری نسبت به نتانیاهو دریافت کند.
نامزد منتخب ۲۸ روز برای تشکیل دولت فرصت دارد که امکان تمدید آن به مدت ۱۴ روز نیز وجود دارد. در صورت شکست او، نامزد دیگری فرصت خواهد یافت و اگر تلاشها به نتیجه نرسد، اسرائیل ممکن است به انتخابات جدید برود.
بنبست سیاسی و احتمال دولت وحدت ملی
حتی اگر مخالفان نتوانند دولت تشکیل دهند، میتوانند از اکثریت پارلمانی خود برای تغییر رئیس کنست و محدود کردن قدرت نتانیاهو استفاده کنند. با این حال، اختلافهای داخلی ائتلاف مخالفان ممکن است مانع اقدامات مشترک آنها شود.
نتانیاهو نیز در صورت شکست مذاکرات و برگزاری انتخابات جدید، میتواند ماهها در مقام نخستوزیر موقت باقی بماند.
در این شرایط، هرتزوگ ممکن است برای خروج از بنبست، نتانیاهو و آیزنکوت را به تشکیل دولت وحدت ملی ترغیب کند. او روز چهارشنبه گفت باید برای جلوگیری از برگزاری دور دیگری از انتخابات، تمام تلاشها به کار گرفته شود. او از رهبران احزاب خواست با «ذهنی باز» در رایزنیهای پس از انتخابات شرکت کنند.
منبع: سیانان