عراق و ویتنام معمولا به عنوان نمونه‌های بارز جنگ‌های نامحبوب تاریخ معاصر آمریکا شناخته می‌شوند. اما حجم فزاینده‌ای از داده‌ها نشان می‌دهد که مخالفت آمریکایی‌ها با جنگ ایران در مدت کوتاهی به سطحی مشابه آن جنگ‌ها رسیده است. به‌طوری که این درگیری اکنون در لیست نامحبوب‌ترین جنگ‌های آمریکا قرار گرفته است. با این تفاوت که سقوط حمایت عمومی از جنگ ایران با سرعتی به مراتب بیشتر از جنگ‌های عراق، افغانستان و ویتنام رخ داده است.
با این حال، عدم محبوبیت این جنگ یک نکته‌ی کلیدی هم دارد؛ به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها به اندازه‌ی آن جنگ‌ها روی این جنگ تمرکز ندارند. در ادامه، آنچه آمارها نشان می‌دهند بررسی شده است.
افزایش مخالفت آمریکایی‌ها با جنگ ایران
نظرسنجی جدید «واشینگتن‌پست» و «ایپسوس» در هفته‌ی گذشته، تازه‌ترین مقایسه‌ی تاریخی نه چندان امیدوارکننده را برای جنگی که دونالد ترامپ در اواخر فوریه آغاز کرد، ارائه می‌دهد. این نظرسنجی نشان داد ۶۸ درصد از آمریکایی‌ها معتقدند جنگ ایران «ارزش جنگیدن ندارد». در حالی که تنها ۲۸ درصد نظر مخالف داشتند. این اختلاف منفی ۴۰ امتیازی، حتی از بدترین آمارهای مربوط به جنگ‌های عراق و افغانستان در نظرسنجی‌های واشنیگتن‌پست و ای‌بی‌سی نیوز نیز بدتر است.
بدترین آمار برای جنگ افغانستان در سال ۲۰۱۳، یعنی نزدیک به ۱۲ سال پس از آغاز آن، ثبت شد که شکاف مشابه ۶۷ درصد در برابر ۲۸ درصد بود. در مورد جنگ عراق نیز در بدترین نظرسنجی سال ۲۰۰۷، حدود دوسوم (۶۶ درصد) گفتند ارزش جنگیدن ندارد. اما درصد کسانی که آن را ارزشمند می‌دانستند هرگز به زیر ۳۳ درصد نرسید. به عبارت دیگر، حتی جنگ عراق نیز هرگز تا این حد پشتیبانی عمومی خود را از دست نداده بود.
همچنین شایان ذکر است که مدت زمان زیادی طول کشید تا آمریکایی‌ها به این نتیجه برسند که آن جنگ‌ها ارزشش را نداشتند. در افغانستان، نزدیک به هشت سال طول کشید تا اکثریت مردم به چنین باوری برسند. در عراق، این فرایند نزدیک به یک سال زمان برد و چهار سال بعد بود که دو سوم مردم گفتند ارزشش را نداشته است.
صدور سریع حکمِ «اشتباه بودن» توسط مردم
نظرسنجی واشینگتن‌پست و ای‌بی‌سی در اواخر آوریل نشان داد کمتر از دو ماه طول کشید تا ۶۱ درصد از مردم آمریکا جنگ ایران را یک «اشتباه» بدانند. اگرچه این عدد از تمامی جنگ‌های قبلی بالاتر نبود، اما آمریکایی‌ها بسیار سریع‌تر از جنگ‌های عراق یا ویتنام به این نتیجه رسیدند.
جنگی برای اقتدار که آمریکا را ضعیف‌تر کرد
اگرچه ترامپ از جنگ ایران به عنوان نشانه‌ی اقتدار آمریکا یاد کرده، اما مردم آمریکا آن را این‌گونه نمی‌بینند. نظرسنجی دانشگاه «کوئینیپیاک» در ماه گذشته نشان داد رای‌دهندگان ثبت‌نام‌شده با نسبت ۴۵ درصد در برابر ۳۳ درصد معتقدند این جنگ، ایالات متحده را در عرصه‌ی جهانی ضعیف‌تر کرده است نه قوی‌تر.
این آمار نیز باز هم شبیه به جنگ عراق است. پس از دو سال، نظرسنجی واشینگتن‌پست و ای‌بی‌سی نشان داد آمریکایی‌ها با نسبت ۴۱ درصد در برابر ۲۸ درصد می‌گفتند این جنگ آمریکا را ضعیف‌تر کرده است.
این موسسه‌ی نظرسنجی پس از سال ۲۰۰۵، یعنی زمانی که جنگ عراق نامحبوب‌تر شد، دیگر این پرسش را تکرار نکرد.
رکوردشکنی در ناخرسندی اولیه از یک اقدام نظامی
و سپس به موضوع عدم محبوبیت مستقیم و مخالفت آمریکایی‌ها با جنگ ایران می‌رسیم. یعنی اینکه آمریکایی‌ها به طور کلی از آن حمایت می‌کنند یا مخالف آن هستند.
تحلیل «نیویورک تایمز» در نخستین روزهای جنگ نشان داد که حمایت اولیه‌ی ۴۱ درصدی از حمله به ایران در نظرسنجی سی‌ان‌ان، پایین‌ترین میزان ثبت‌شده برای آغاز یک اقدام نظامی بین‌المللی بوده است. (داده‌ای برای ویتنام وجود نداشت، اما سایر نظرسنجی‌های اوایل آن جنگ نشان می‌دهد که در ابتدا نامحبوب نبوده است.)
موسسه‌ی «گالوپ» نیز با بررسی مجموعه‌ی گسترده‌تری از جنگ‌ها و حملات نظامی (از جمله حمله‌ی سال ۲۰۲۰ آمریکا که به کشته شدن قاسم سلیمانی انجامید) نشان داد تقریبا بی‌سابقه است که یک اقدام نظامی آمریکا کمتر از ۵۰ درصد حمایت داشته باشد.
در میان بیش از ده نمونه، تنها استثنا پیش از جنگ ایران، حملات دولت اوباما به لیبی در سال ۲۰۱۱ با ۴۷ درصد حمایت بود. اما تقریبا تمامی نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد مخالفت آمریکایی‌ها با جنگ ایران به‌مراتب گسترده‌تر بوده است. همچنین این درگیری را به یکی از نامحبوب‌ترین جنگ‌های آمریکا در دهه‌های اخیر تبدیل کرده است.
داده‌های گالوپ نشان می‌دهد حمایت از برخی اقدامات نظامی در ماه‌های بعد به سرعت کاهش یافته، مانند لیبی (۳۹ درصد) و هائیتی در ۱۹۹۴ (۳۶ درصد). اما هیچ کدام به اندازه‌ی جنگ ایران، که تنها سه ماه پس از آغاز به ۳۴ درصد حمایت رسید، سریع و عمیق سقوط نکردند.
جنگی نامحبوب که دغدغه‌ی اصلی مردم نیست
شواهد محکم و متقاعدکننده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد این جنگ، یکی از نامحبوب‌ترین جنگ های آمریکا است. جنگی که قطعا بسیار سریع‌تر از نمونه‌های مشابه، محبوبیت خود را از دست داده است.
اما بین عدم محبوبیت این جنگ و عدم محبوبیت جنگ‌های دیگر، یک تفاوت عمده وجود دارد و آن میزان اهمیتی است که مردم برای آن قائل هستند. نظرسنجی‌های گالوپ نشان داد که در سال ۱۹۶۷ تا ۵۵ درصد از آمریکایی‌ها جنگ ویتنام را «مهم‌ترین مشکل» کشور می‌دانستند. این رقم برای جنگ عراق در سال ۲۰۰۷ به ۳۶ درصد رسید.
اما اهمیت و برجستگی جنگ ایران هرگز تا این حد بالا نرفته است. در واقع، اکثر نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند درصدی از مردم که این جنگ یا جنگ‌های خارجی به طور کلی را مهم‌ترین مساله‌ی ایالات متحده می‌دانند، تک‌رقمی است. احتمالا علت آن است که در این جنگ نیروهای زمینی آمریکا درگیر نشده‌اند و تلفات نیروهای نظامی به هیچ وجه به اندازه‌ی جنگ‌های قبلی نبوده است.
این موضوع در عمل بدان معناست که احتمالا فشار چندانی بر ترامپ برای تغییر مسیر وجود ندارد. همچنین ممکن است در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر نیز مساله‌ی تعیین‌کننده‌ای در رای‌گیری نباشد.
در عین حال، آمریکایی‌ها به شدت نگران وضعیت اقتصادی هستند و جنگ ایران با افزایش قیمت بنزین قطعا این مشکل را تشدید می‌کند. بنابراین، حتی اگر خود جنگ مستقیما در تصمیم‌گیری مردم برای رأی دادن در ماه نوامبر نقش پررنگی نداشته باشد، می‌تواند به بزرگ‌ترین نقطه ضعف ترامپ دامن بزند.
و نشانه‌های کمی وجود دارد که این جنگ به این زودی‌ها پایان یابد.
منبع: سی‌ان‌ان
