حملات موشکی حوثی‌های یمن به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، سه کشته، از جمله یک خلبان، بر جای گذاشته و به یک هواپیمای مسافربری خسارت زده است. بقایای یک موشک رهگیری‌شده نیز به یک مهدکودک و یک مرکز درمانی در پایتخت عربستان آسیب رسانده و هم‌زمان، لغو صدها پرواز و تعلیق خدمات چند شرکت هواپیمایی بین‌المللی، اختلال گسترده‌ای در رفت‌وآمد هوایی این کشور ایجاد کرده است. درگیری‌ها در یمن نیز با آغاز عملیات نیروهای دولتی مورد حمایت ریاض برای بازپس‌گیری مناطق راهبردی ساحل دریای سرخ تشدید شده است.
حملات به فرودگاه‌های عربستان؛ سه کشته در ریاض
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان روز جمعه ۱۷ مهر اعلام کرد که فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض روز پنج‌شنبه هدف دو حمله قرار گرفت. بر اساس این گزارش، در حمله‌ی نخست، تأسیسات فرودگاه و در حمله‌ی دوم، یک هواپیمای متعلق به شرکت هواپیمایی ملی سعودیا آسیب دیدند.
مقام‌های سعودی اعلام کردند که این حملات سه کشته بر جای گذاشته و شماری از شهروندان و ساکنان خارجی را نیز زخمی کرده است. شدت جراحات مصدومان از خفیف تا شدید گزارش شده است.
شرکت سعودیا مرگ «حمود علی الکلثمی»، یکی از خلبانان خود، را تأیید کرد و گفت هواپیمای آسیب‌دیده هنگام توقف در فرودگاه هیچ مسافری نداشته است. حوثی‌های یمن مسئولیت حملات را بر عهده گرفته و اعلام کرده‌اند که فرودگاه ریاض را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده‌اند.
پس از حملات، تصاویر آتش‌سوزی و برخاستن دود از محوطه‌ی فرودگاه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. مقام‌های سعودی همچنین اعلام کردند بقایای یک موشک رهگیری‌شده به یک مهدکودک و یک مرکز درمانی در ریاض خسارت وارد کرده است؛ گزارشی که جزئیاتی درباره‌ی تلفات احتمالی در این دو محل ارائه نمی‌کند.
لغو صدها پرواز و تعلیق خدمات شرکت‌های بین‌المللی
حملات اخیر اختلال گسترده‌ای در فعالیت فرودگاه ریاض ایجاد کرده است. بر اساس داده‌های شرکت تحلیل هوانوردی سیریوم، روز پنج‌شنبه حدود ۳۰۰ پرواز ورودی و خروجی فرودگاه بین‌المللی ملک خالد لغو شد. بخش عمده‌ی این اختلال‌ها شرکت سعودیا و شرکت هواپیمایی ارزان‌قیمت فلای‌ناس را تحت تأثیر قرار داد.
گزارش‌های دیگر نیز از لغو صدها پرواز در فرودگاه‌های ریاض و جده حکایت دارند. در یکی از گزارش‌های منتشرشده در روز جمعه، از لغو ۳۳۶ پرواز در ریاض و ۱۰۲ پرواز در جده خبر داده شده است. با این حال، این آمارها مربوط به گزارش‌ها و زمان‌های متفاوت‌اند و لزوماً نشان‌دهنده‌ی تعداد نهایی پروازهای لغوشده نیستند.
چندین شرکت هواپیمایی بین‌المللی نیز خدمات خود به ریاض را متوقف کرده‌اند. لوفت‌هانزا، ایر ایندیا، ایر ایندیا اکسپرس، ایندی‌گو و فیلیپین ایرلاینز از جمله شرکت‌هایی هستند که تعلیق پروازهای خود را اعلام کرده‌اند. فیلیپین ایرلاینز گفته است توقف پروازهایش دست‌کم تا ۱۱ اکتبر ادامه خواهد داشت.
شرکت سنگاپور ایرلاینز نیز آغاز پروازهای خود به پایتخت عربستان را به دلیل درگیری‌های منطقه‌ای به تعویق انداخته است. هم‌زمان، فلایت‌رادار۲۴، سامانه‌ی ردیابی پروازها، از توقف دوباره‌ی فعالیت فرودگاه ریاض در روز پنج‌شنبه خبر داد؛ نشانه‌ای از اینکه با وجود ازسرگیری مقطعی عملیات، وضعیت پروازها همچنان بی‌ثبات بوده است.
حملات همچنین نگرانی‌های امنیتی را در پایتخت افزایش داده و به پناه گرفتن دیپلمات‌ها در محل استقرارشان و اتخاذ تدابیر ایمنی در برخی مدارس بین‌المللی منجر شده است. مقام‌های سعودی اعلام کرده‌اند که فعالیت فرودگاه از سر گرفته شده، اما شرکت‌های هواپیمایی و مسافران همچنان با اختلال و تغییر برنامه‌ها روبه‌رو هستند.
گسترش حملات در پی عملیات زمینی در یمن
حملات به فرودگاه‌های عربستان در شرایطی انجام می‌شود که جنگ میان حوثی‌ها و نیروهای دولت یمن مورد حمایت ریاض بار دیگر شدت گرفته است.
نیروهای دولتی یمن با پشتیبانی هوایی عربستان عملیاتی را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها در غرب و جنوب‌غربی کشور آغاز کرده‌اند. این عملیات، موسوم به سپیده‌دم یمن، مناطق ساحلی نزدیک تنگه باب‌المندب را نیز در بر می‌گیرد؛ گذرگاهی راهبردی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند و از مسیرهای مهم تجارت جهانی و انتقال انرژی به شمار می‌رود.
ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرده است که حدود ۱۰۰ هواپیمای جنگی در پشتیبانی از عملیات نیروهای دولتی مشارکت دارند. مقام‌های دولت یمن مدعی شده‌اند که نیروهایشان حوثی‌ها را از بخش‌هایی از مناطق ساحلی، از جمله اطراف ذباب و بندر مخا، عقب رانده‌اند.
حوثی‌ها این ادعاها را رد کرده و گفته‌اند همچنان مواضع خود را حفظ کرده‌اند. گزارش‌های منتشرشده نیز از ادامه درگیری‌ها در بخش‌هایی از استان تعز حکایت دارد. به دلیل محدودیت دسترسی خبرنگاران و تغییر سریع وضعیت میدانی، ادعاهای دو طرف به‌طور مستقل قابل راستی‌آزمایی نیست.
حوثی‌ها که از سال ۲۰۱۴ بخش‌های وسیعی از شمال‌غرب یمن، از جمله صنعا، را در کنترل دارند، در روزهای گذشته علاوه بر فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی عربستان را نیز تهدید کرده‌اند. این گروه همچنین از کارکنان شرکت‌های هواپیمایی و مراکز نفتی خواسته است محل کار خود را ترک کنند.
غیرنظامیان در میان تشدید درگیری‌ها
افزایش درگیری‌ها فشار بیشتری بر جمعیت غیرنظامی یمن وارد کرده است؛ کشوری که پیش از موج تازه خشونت‌ها نیز با یکی از شدیدترین بحران‌های انسانی جهان مواجه بود.
بر اساس داده‌های سازمان ملل، از ماه جولای تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار نفر در یمن آواره شده‌اند. در شهر تعز، حوثی‌ها مناطق تحت کنترل دولت را در محاصره گرفته‌اند و دسترسی ساکنان به مسیر اصلی انتقال تدارکات به عدن، مقر موقت دولت یمن، محدود شده است.
یک زن ساکن تعز در توصیف شرایط زندگی مردم گفته است: «بحران در همه چیز است؛ آب، گاز، سبزیجات، همه‌ی چیزهای ضروری.»
حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی عربستان نیز واکنش‌های بین‌المللی به دنبال داشته است. امارات متحده عربی، فرانسه و هند این حملات را محکوم کرده‌اند. سفارت آمریکا و مقام‌های چند کشور دیگر نیز در پی تشدید حملات درباره‌ی وضعیت امنیتی و اختلال در پروازها هشدار داده‌اند.
درخواست حمایت دفاعی عربستان پس از حملات به فرودگاه‌ها
در پی افزایش حملات موشکی و پهپادی، عربستان برای تقویت توان دفاعی خود از متحدانش در چارچوب پیمان دفاعی موسوم به پیمان مکه درخواست کمک کرده است. پاکستان از حضور نیروهای نظامی خود در عربستان خبر داده، اما جزئیاتی درباره‌ی شمار نیروها و محل استقرار آن‌ها منتشر نکرده است.
ترکیه نیز در حال بررسی کمک‌های دفاعی به عربستان، از جمله در زمینه‌ی پدافند هوایی، جنگ الکترونیک و پشتیبانی فنی است. «هاکان فیدان»، وزیر خارجه‌ی ترکیه، روز پنج‌شنبه گفت آنکارا در عملیات تهاجمی علیه حوثی‌ها شرکت نخواهد کرد، اما چگونگی حمایت از ریاض در چارچوب تعهدات دفاعی خود را بررسی می‌کند.
پیمان دفاعی مکه هنوز به تصویب پارلمان ترکیه نرسیده است؛ ازاین‌رو، بخشی از همکاری‌های نظامی و فنی دو کشور در حال حاضر بر اساس توافق‌های دوجانبه دنبال می‌شود.
تداوم حملات به فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های عربستان، در کنار تلاش نیروهای مورد حمایت ریاض برای تغییر موازنه‌ی میدانی در یمن، خطر گسترش بیشتر درگیری‌ها را افزایش داده است. در این میان، اختلال در مسیرهای هوایی و تهدید تنگه باب‌المندب می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای دو کشور داشته باشد و امنیت حمل‌ونقل منطقه‌ای و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
منبع: رادیوفردا, یورونیوز, رادیوفردا, ایرنا, ایرنا, تجارت‌نیوز, اقتصادآنلاین, اقتصادآنلاین
