اعلام «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، درباره پخش زنده اعدام «نضال حسن» با جوخه آتش، بار دیگر بحث درباره روش‌های اجرای مجازات اعدام در این کشور را داغ کرده است. آن هم در شرایطی که افزایش موارد اعدام ناموفق و بازگشت حمایت دولت دونالد ترامپ از این مجازات، استفاده از روش‌های قدیمی و جنجالی را به کانون توجه بازگردانده است.
حسن، روان‌پزشک سابق ارتش آمریکا، در سال ۲۰۰۹ با تیراندازی به نظامیان غیرمسلح در پایگاه فورت هود تگزاس، ۱۳ نفر را کشت. اعدام او نخستین اجرای حکم با جوخه آتش در ارتش آمریکا از سال ۱۹۴۵ خواهد بود. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که چند ایالت آمریکا به‌تازگی روش‌هایی مانند جوخه آتش و گاز نیتروژن را مجاز کرده‌اند.
افزایش نگرانی‌ها درباره اعدام‌های ناموفق
بحث درباره روش‌های اعدام در آمریکا پس از تلاش ناموفق برای اعدام «کریستا پایک»، محکوم به قتل همکلاسیش، شدت گرفت. وکلای او گفتند پایک پس از اجرای ناموفق حکم با تزریق کشنده به بیمارستان منتقل شد و ۱۰ روز بعد، پس از بهبودی، به زندان بازگشت.
بر اساس آمار مرکز اطلاعات مجازات اعدام، از مجموع یک‌هزار و ۶۸۳ اعدام در آمریکا طی ۵۰ سال گذشته، ۶۴ مورد با مشکل یا شکست در اجرا همراه بوده است که ۵۱ مورد آن به تزریق کشنده مربوط می‌شود.
«رابین ماهر»، مدیر اجرایی این مرکز، می‌گوید خطای انسانی همواره یکی از عوامل خطر در اجرای اعدام است. به گفته او، آموزش ناکافی کارکنان، نگهداری نامناسب یا فساد داروها و استفاده از ترکیب‌های دارویی آزمایش‌نشده از دلایل تکرارشونده اعدام‌های ناموفق هستند.
تهیه داروهای تزریق کشنده نیز دشوار شده است. زیرا بسیاری از شرکت‌های داروسازی حاضر نیستند محصولات خود را برای اجرای حکم اعدام در اختیار زندان‌ها قرار دهند.
انجمن پزشکی آمریکا نیز مشارکت پزشکان در اجرای اعدام را مغایر با تعهد حرفه‌ای آن‌ها برای حفظ جان انسان‌ها می‌داند. کارشناسان پزشکی هشدار می‌دهند هیچ‌یک از روش‌های اعدام در آمریکا لزوماً بدون درد نیست و بروز اختلال در اجرای حکم می‌تواند رنج محکومان را افزایش دهد.
تردیدها درباره انسانی بودن تزریق کشنده در آمریکا
تزریق کشنده در آمریکا که نخستین بار در سال ۱۹۸۲ در تگزاس به کار گرفته شد، همچنان رایج‌ترین روش اعدام در این کشور است. این روش در ابتدا به‌دلیل ظاهر آرام‌تر آن نسبت به شیوه‌های قدیمی‌تر مورد استقبال قرار گرفت. اما برخی متخصصان پزشکی این تصور را زیر سؤال می‌برند.
«جوئل زیووت»، استاد بیهوشی و جراحی در آتلانتا، می‌گوید تزریق داروهای مورد استفاده در اعدام ممکن است باعث ورم ریوی شود وضعیتی که در آن مایع در ریه‌ها جمع می‌شود و فرد احساس خفگی می‌کند.
مشکلات پزشکی محکومان نیز می‌تواند اجرای حکم را پیچیده‌تر کند. وکلای پایک پیش‌تر درباره بیماری‌های او، از جمله ترومبوسیتوز، هشدار داده بودند. آن‌ها اعلام کردند در جریان اجرای ناموفق حکم، صدای گریه، ناله و نفس‌های بلند او شنیده می‌شد.
به گفته ماهر، اطلاعات عمومی درباره میزان آموزش و تجربه کارکنان اجرای اعدام نیز محدود است. همچنین در برخی موارد، بررسی‌های پس از اجرای ناموفق نشان داده‌اند که کمبود مهارت و تجربه در بروز مشکل نقش داشته است.
گاز نیتروژن؛ روشی جنجالی با سابقه‌ای کوتاه
در پی مشکلات تزریق کشنده در آمریکا، شماری از ایالت‌ها به استفاده از گاز نیتروژن روی آورده‌اند. آلاباما و لوئیزیانا تاکنون از این روش برای اجرای اعدام استفاده کرده‌اند. همچنین آرکانزاس، می‌سی‌سی‌پی و اوکلاهما نیز آن را مجاز دانسته‌اند.
در این روش، محکوم گاز نیتروژن خالص تنفس می‌کند تا بر اثر کمبود اکسیژن جان خود را از دست بدهد. آلاباما در ژانویه ۲۰۲۴ این روش را به کار گرفت و از آن زمان هفت نفر را با گاز نیتروژن اعدام کرده است.
کنت یوجین اسمیت، که پیش‌تر تلاش برای اعدامش با تزریق کشنده در سال ۲۰۲۲ ناکام مانده بود، دو سال پیش با این روش اعدام شد. یکی از شاهدان به بی‌بی‌سی گفت اسمیت در جریان اجرای حکمی که ۲۵ دقیقه طول کشید، به‌شدت روی تخت دست‌وپا می‌زد.
زیووت نیز می‌گوید اعدام با گاز نیتروژن در موارد مشاهده‌شده با تقلا و تشنج همراه بوده است. موضوعی که نگرانی‌ها درباره میزان رنج ناشی از این روش را افزایش داده است.
بازگشت صندلی الکتریکی و جوخه آتش
در کنار روش‌های جدید اعدام در آمریکا، برخی ایالت‌ها دوباره به شیوه‌های قدیمی اعدام روی آورده‌اند. تا سال ۲۰۲۶، ۹ ایالت استفاده از صندلی الکتریکی را مجاز کرده‌اند و کارولینای جنوبی آن را روش پیش‌فرض خود قرار داده است.
با این حال، صندلی الکتریکی نیز سابقه‌ای از اجراهای ناموفق دارد. در سال ۱۹۹۷، هنگام اعدام «پدرو مدینا» در فلوریدا، سر او آتش گرفت. وکیل مدینا این صحنه را به سوختن زنده یک انسان تشبیه کرد.
جوخه آتش نیز از خطر خطای انسانی مصون نیست. «میکال مهدی» که به قتل یک مأمور پلیس در سال ۲۰۰۴ اعتراف کرده بود، سال گذشته با شلیک یک جوخه سه‌نفره اعدام شد. وکلای او گفتند گلوله‌ها به قلبش اصابت نکردند و به کبد و اندام‌های دیگر آسیب زدند؛ مساله‌ای که به گفته آن‌ها، مرگ او را طولانی کرد.
آیداهو در ماه جولای، پس از مشکلات مربوط به تزریق کشنده، نخستین ایالتی شد که جوخه آتش را به‌عنوان روش اصلی اجرای اعدام تعیین کرد. می‌سی‌سی‌پی، اوکلاهما، یوتا و کارولینای جنوبی نیز این روش را مجاز می‌دانند.
«آلونزو لنسفورد»، گروهبان سابق ارتش که در حمله فورت هود هفت گلوله از حسن خورد و زنده ماند، به بی‌بی‌سی گفت جوخه آتش روشی متناسب برای اعدام حسن است و تزریق کشنده یا اتاق گاز را نوعی لطف در حق او دانست.
در مقابل، اعدام با طناب دار که تا دهه ۱۸۹۰ روش اصلی اجرای حکم در آمریکا بود، اکنون در هیچ ایالت این کشور مجاز نیست. ماهر می‌گوید پیوند تاریخی این روش با خشونت نژادی و لینچ کردن، یکی از دلایل کنار گذاشته شدن آن است.
سیاست‌های ترامپ و گسترش مجازات اعدام
بازگشت روش‌های مختلف اعدام در آمریکا به بحث عمومی، هم‌زمان با احیای مجازات اعدام فدرال در دولت دونالد ترامپ صورت گرفته است. دولت جو بایدن در سال ۲۰۲۱ اجرای اعدام‌های فدرال را متوقف کرده بود، اما ترامپ پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۵ این روند را تغییر داد.
در فرمان اجرایی دولت ترامپ، مجازات اعدام ابزاری ضروری برای بازدارندگی و مجازات مرتکبان فجیع‌ترین جنایت‌ها و خشونت‌های مرگبار علیه شهروندان آمریکایی توصیف شده است.
ترامپ همچنین خواستار گسترش مجازات اعدام برای قاچاقچیان عمده مواد مخدر، قاچاقچیان انسان و افرادی شده است که مأموران پلیس را به قتل می‌رسانند. به گفته ماهر، حمایت دولت فدرال از این مجازات، فعالیت قانون‌گذاران ایالتی برای تصویب یا احیای روش‌های جایگزین اعدام را افزایش داده است.
در پنج دهه گذشته، تمام افرادی که در آمریکا به اعدام محکوم شده‌اند، مرتکب قتل شده بودند؛ هرچند در دوره‌های پیشین، مجازات اعدام برای تجاوز نیز اعمال می‌شد.
ترامپ در واکنش به پرسشی درباره اعدام ناموفق پایک، مستقیماً به ضرورت تغییر روش‌های اجرای حکم نپرداخت و گفت اجرای اعدام «نباید خیلی دشوار باشد.»
منبع: بی‌بی‌سی
