بخش بزرگی از ارتباطات دیجیتال جهان از کابلهایی میگذرد که در بستر دریاها و اقیانوسها کشیده شدهاند. تمرکز این زیرساختها در چند شهر ساحلی و گذرگاه دریایی، از مصر و بابالمندب تا سنگاپور و مارسی، به نقاطی محدود اهمیت راهبردی داده است که اختلال در این کابلهای زیردریایی اینترنت میتواند ارتباط میان قارهها را تحت تأثیر قرار دهد.
اینترنت جهان به چند گذرگاه محدود وابسته است
با وجود تصور رایج از اینترنت بهعنوان شبکهای نامرئی و بدون مرز، بخش عمده ارتباطات بینقارهای همچنان به زیرساختهای فیزیکی وابسته است. کابلهای زیردریایی اینترنت هزاران کیلومتر امتداد دارند و در نقاط مشخصی از جهان به شبکههای ارتباطی خشکی متصل میشوند. همین تمرکز جغرافیایی، برخی سواحل و تنگهها را به گلوگاههای حیاتی انتقال داده تبدیل کرده است.
مصر یکی از مهمترین این نقاط است. موقعیت جغرافیایی این کشور، آن را به حلقه اتصال آسیا، آفریقا و اروپا تبدیل کرده است. بسیاری از کابلهایی که ارتباطات آسیا و اروپا را برقرار میکنند، پس از عبور از دریای سرخ وارد خاک مصر میشوند. سپس از طریق دریای مدیترانه به اروپا میرسند.
برآوردها نشان میدهد حدود ۱۰ درصد ترافیک ارتباطی میان مناطق مختلف جهان از کریدور دریای سرخ عبور میکند. همچنین بیش از ۹۰ درصد ظرفیت ارتباطی میان آسیا و اروپا به مسیرهای این کریدور وابسته است؛ آماری که اهمیت این منطقه را در شبکه جهانی ارتباطات نشان میدهد.
بابالمندب؛ نقطه تلاقی تجارت دریایی و ارتباطات دیجیتال
در جنوب دریای سرخ، تنگه بابالمندب میان یمن و شاخ آفریقا قرار دارد. این گذرگاه که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند، علاوه بر اهمیت آن برای کشتیرانی و تجارت جهانی، یکی از نقاط حساس عبور کابلهای زیردریایی اینترنت نیز به شمار میرود.
در منطقه خلیج فارس نیز تنگه هرمز در نقشه زیرساختهای ارتباطی اهمیت دارد، هرچند نقش آن در انتقال داده با جایگاهش در تجارت نفت قابل مقایسه نیست. سهم این گذرگاه از پهنای باند بینالمللی جهان کمتر از یک درصد برآورد میشود، اما کابلهای عبوری از این منطقه بخشی از ارتباطات بینالمللی کشورهای حاشیه خلیج فارس را تأمین میکنند. از این رو، آسیب به این زیرساختها میتواند اختلالات جدی در ارتباطات منطقهای ایجاد کند.
بمبئی و سنگاپور؛ دروازههای ارتباطی آسیا
در غرب هند، شهر بمبئی یکی از مراکز اصلی اتصال این کشور به شبکه جهانی اینترنت است. کابلهای زیردریایی متصل به سواحل این شهر، هند را به خاورمیانه، اروپا و دیگر بخشهای آسیا پیوند میدهند و نقش مهمی در انتقال داده میان این مناطق دارند.
در جنوب شرق آسیا، تنگه مالاکا و سنگاپور از مهمترین نقاط تلاقی مسیرهای دریایی و زیرساختهای دیجیتال جهان هستند. موقعیت سنگاپور در این منطقه، آن را به یکی از مراکز اصلی اتصال کابلهایی تبدیل کرده است که اقیانوس هند را به شرق آسیا و اقیانوس آرام مرتبط میکنند.
در شرق آسیا نیز تنگه لوزون، میان تایوان و فیلیپین، یکی از گذرگاههای مهم کابلهای زیردریایی است. در شمال این منطقه، ژاپن نقش مهمی در اتصال شبکههای ارتباطی شرق آسیا به آمریکای شمالی دارد.
جزیره گوام نیز در غرب اقیانوس آرام، بهدلیل موقعیت راهبردی خود، یکی از نقاط اتصال مسیرهای ارتباطی آسیا، آمریکا و اقیانوسیه محسوب میشود.
مارسی و ویرجینیا؛ نقاط کلیدی اتصال به اروپا و آمریکا
در غرب شبکه ارتباطی آسیا و خاورمیانه، مارسی در جنوب فرانسه یکی از مهمترین دروازههای ورود اینترنت بینقارهای به اروپاست. کابلهایی که از آسیا، خاورمیانه و آفریقا به این شهر میرسند، به شبکههای ارتباطی اروپا متصل میشوند و انتقال داده میان این مناطق را امکانپذیر میکنند.
در سوی دیگر اقیانوس اطلس، ویرجینیا در ساحل شرقی آمریکا جایگاه مهمی در زیرساخت اینترنت دارد. این منطقه علاوه بر برخورداری از مراکز داده گسترده، یکی از نقاط مهم اتصال شبکههای ارتباطی بینقارهای در آمریکاست و در جابهجایی حجم زیادی از اطلاعات نقش ایفا میکند.
چرا تمرکز کابلهای زیردریایی اینترنت اهمیت دارد؟
شبکه اینترنت جهانی به یک مسیر واحد محدود نیست و کابلهای موازی و مسیرهای جایگزین، امکان انتقال داده از راههای مختلف را فراهم میکنند. با این حال، تمرکز تعداد زیادی از کابلها در چند گذرگاه و مرکز ارتباطی، آسیبپذیریهایی ایجاد میکند که در صورت بروز اختلال میتوانند بر ارتباطات میان مناطق مختلف جهان اثر بگذارند.
از مصر و بابالمندب تا سنگاپور، گوام و مارسی، اهمیت این نقاط نشان میدهد که عملکرد اینترنت تنها به سرورها و مراکز داده وابسته نیست. جغرافیا، مسیرهای دریایی و محل اتصال کابلهای زیردریایی نیز در پایداری ارتباطات جهانی نقشی تعیینکننده دارند.
منبع: زومون