فایننشال تایمز در گزارشی نوشت دونالد ترامپ، هشت ماه پس از آغاز جنگ با ایران، هنوز به اهداف اصلی خود دست نیافته است. درحالی‌که گزینه‌های نظامی جدید واشینگتن با محدودیت ذخایر تسلیحاتی، توان پاسخ‌گویی ایران و خطر گسترش درگیری به سراسر منطقه روبه‌روست.
به گزارش این روزنامه، ایران همچنان کنترل کشور را در اختیار دارد، تعهدی درباره برنامه هسته‌ای خود نداده و توان موشکی و پهپادی آن همچنان تهدیدی برای نیروهای آمریکایی و متحدان واشینگتن محسوب می‌شود.
اکنون هم‌زمان با نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و افزایش نارضایتی رأی‌دهندگان از گرانی انرژی و کالاهای اساسی، ترامپ و بنیامین نتانیاهو بار دیگر از احتمال حمله به ایران سخن می‌گویند.
ترامپ اخیراً در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز گفته است که باید میان پایان‌دادن به درگیری از طریق اقدام نظامی یا دستیابی به توافق تصمیم بگیرد. بااین‌حال، فرماندهان پیشین ارتش آمریکا هشدار می‌دهند که حمله مجدد برخلاف تصور ترامپ، عملیاتی آسان نخواهد بود.
سه سناریوی نظامی آمریکا برای حمله به ایران
تحلیلگران نظامی سه سطح متفاوت از اقدام احتمالی آمریکا را مطرح می‌کنند؛ حملات محدود دریایی، حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران و اجرای یک کارزار گسترده علیه توان نظامی و زیرساخت‌های ایران.
«جوزف ووتل»، فرمانده پیشین سنتکام، یکی از گزینه‌های محدودتر را گسترش حملات دریایی علیه رادارهای ساحلی، سامانه‌های موشکی ضدکشتی، پایگاه‌های پهپادی و محل استقرار قایق‌های نظامی ایران می‌داند.
به گفته او، هدف این حملات تضعیف مستمر توان نظامی ایران و محدودکردن تهدید علیه کشتی‌رانی در تنگه هرمز است. این گزینه در مقایسه با عملیات گسترده و حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، خطر کمتری برای تشدید جنگ دارد. اما ایران احتمالاً می‌تواند تجهیزات آسیب‌دیده را نسبتاً سریع بازسازی کند.
حمله به تأسیسات هسته‌ای و کوه کلنگ در ایران؛ اهداف احتمالی حمله
گزینه دیگر، حمله مجدد به تأسیسات هسته‌ای ایران است. ترامپ پیش‌تر مدعی شده بود حملات آمریکا به سه مرکز اصلی هسته‌ای ایران در ماه جون ۲۰۲۵، این برنامه را به‌طور کامل نابود کرده است. بااین‌حال، احتمال عملیات جدید علیه اهداف هسته‌ای همچنان مطرح است.
یکی از اهداف احتمالی، تأسیسات زیرزمینی کوه کلنگ است که تاکنون هدف حمله قرار نگرفته است. ترامپ در اکتبر تهدید کرده بود از بمب غیرهسته‌ای MOAB، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، برای حمله به این مرکز استفاده کند.
اما استفاده از این بمب ۲۱ هزار پوندی به هواپیمای ترابری C-130 نیاز دارد و پرواز چنین هواپیمایی در عمق خاک ایران با خطرات جدی همراه است. آمریکا در حملات قبلی به نطنز و فردو از بمب‌های نفوذگر سنگرشکن MOP استفاده کرده بود.
«دیوید آلبرایت»، متخصص تسلیحات هسته‌ای، معتقد است آمریکا و اسرائیل اکنون اطلاعات کمتری از وضعیت برنامه هسته‌ای ایران نسبت به سال ۲۰۲۵ دارند؛ هرچند احتمال وجود تأسیسات و افراد مرتبط با این برنامه که هنوز به‌صورت عمومی شناسایی نشده‌اند، وجود دارد.
حمله گسترده‌تر به زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی ایران
سناریوی سوم شامل چند روز بمباران گسترده با هدف قراردادن توان موشکی و پهپادی ایران، مراکز نظامی و حتی زیرساخت‌های غیرنظامی مانند پالایشگاه‌ها، کارخانه‌ها و نیروگاه‌ها در ایران است.
فایننشال تایمز پیش‌تر گزارش داده بود که نتانیاهو ماه گذشته طرح چنین عملیاتی را آماده کرده است. اما ترامپ با اجرای آن مخالفت کرده است. بااین‌حال، مقام‌های اسرائیلی اخیراً فهرست جدیدی از اهداف ایرانی را در اختیار پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، قرار داده‌اند.
ووتل این سناریو را محتمل‌ترین گزینه می‌داند. همچنین معتقد است هدف از گسترش حملات، افزایش فشار بر تهران برای پذیرش خواسته‌های ترامپ است.
پاسخ ایران می‌تواند جنگ را به اروپا و خلیج فارس بکشاند
با وجود گزینه‌های نظامی آمریکا، حمله گسترده خطرات بیشتری برای واشینگتن و متحدانش خواهد داشت. بر اساس گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، از آغاز جنگ تاکنون ۸۱ فروند هواپیمای نظامی آمریکا از دست رفته یا آسیب دیده و ۲۱ نظامی آمریکایی کشته شده‌اند.
ایران نیز هشدار داده است که حمله جدید با پاسخی بی‌سابقه مواجه خواهد شد. مقام‌های ایرانی از احتمال گشودن جبهه‌های جدید و هدف قراردادن زیرساخت‌هایی مانند کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز و مراکز داده سخن گفته‌اند.
تهدید دیگر، حمله به پایگاه‌های مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اروپا، از جمله پایگاهی در بلغارستان است؛ اقدامی که می‌تواند دامنه جغرافیایی جنگ را به اروپا گسترش دهد.
ایران همچنین در سپتامبر از آزمایش موشک «قاسم بصیر» در دریای عمان خبر داد. این موشک که در سال ۲۰۲۵ رونمایی شد، بردی معادل ۱۲۰۰ کیلومتر دارد و به سرجنگی مانورپذیر و جست‌وجوگر الکترواپتیکی مجهز است. ارتش آمریکا نیز اعلام کرده ناوهای این کشور در سپتامبر از چند حمله موشک بالستیک ایران جان سالم به در برده‌اند.
«دنی سیتری‌نوویچ»، کارشناس مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، هشدار داده است حمله به زیرساخت‌های حیاتی ایران احتمال پاسخ متقابل علیه تأسیسات مشابه در کشورهای خلیج فارس را افزایش می‌دهد. درنتیجه مهار جنگ را دشوارتر می‌کند.
به گفته «لینت نوشباخر»، مشاور ارشد پیشین امنیتی دولت بریتانیا، حمله به زیرساخت‌های انرژی منطقه احتمالاً با حملات مشابه تلافی‌جویانه روبه‌رو خواهد شد و بحران جهانی انرژی و قیمت سوخت را تشدید می‌کند.
ووتل نیز احتمال ازسرگیری حملات شبه‌نظامیان عراقی علیه اهداف آمریکایی و افزایش حملات حوثی‌های یمن به عربستان سعودی و کشتی‌رانی در دریای سرخ را از پیامدهای احتمالی جنگ جدید می‌داند.
کاهش ذخایر موشکی؛ محدودیت جدی برای ارتش آمریکا
یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی واشینگتن، کاهش ذخایر مهمات پس از ماه‌ها درگیری است. به‌ویژه موشک‌های رهگیر مورد استفاده برای مقابله با حملات موشکی و پهپادی ایران.
گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا در جولای نشان می‌دهد ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت این کشور از ۲۳۳۰ فروند پیش از جنگ به کمتر از هزار فروند رسیده است. ذخایر سامانه تاد نیز از ۴۵۲ فروند به کمتر از ۲۸۰ فروند کاهش یافته است.
«مارک کانسیان»، از نویسندگان این گزارش، می‌گوید ذخایر موشک‌های دوربردی مانند تاماهاوک و موشک ضربه دقیق نیز به‌شدت مصرف شده‌اند. همچنین جایگزینی آن‌ها ممکن است بین یک تا پنج سال زمان ببرد. این مساله نگرانی پنتاگون درباره آمادگی برای یک درگیری احتمالی با چین را افزایش داده است.
«مارک اسپر»، وزیر دفاع پیشین آمریکا، نیز هشدار داده است که آغاز عملیات جدید باید با درنظرگرفتن توان ایران برای انجام حملات نامتقارن و ظرفیت دفاعی متحدان واشینگتن همراه باشد.
در همین حال، «جیسون کرو»، نماینده دموکرات کنگره و عضو کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا، رویکرد ترامپ را تکرار این تصور قدیمی نظامی می‌داند که تشدید حملات راه‌حل مشکلات است؛ رویکردی که به گفته او، آمریکا را پیش‌تر به ۲۵ سال جنگ و صرف بیش از سه تریلیون دلار در عراق و افغانستان کشانده است.
در مجموع، واشینگتن برای حمله مجدد به ایران با دو چالش اساسی روبه‌روست: دستیابی به اهدافی که در جنگ قبلی محقق نشده‌اند و جلوگیری از گسترش درگیری‌ای که می‌تواند هزینه‌های نظامی، اقتصادی و انسانی سنگین‌تری برای آمریکا و متحدانش به همراه داشته باشد.
منبع: زومون
