«دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا، آتشبس پیشین با ایران را «اتلاف وقت» خواند و مدعی شد تهران توان هدف قرار دادن اروپا با موشک را داشته و در صورت مداخله نکردن واشینگتن، شهرهای آمریکا نیز در معرض حمله قرار میگرفتند. همزمان، گزارشها از بررسی طرح حملات احتمالی تازه از سوی آمریکا و اسرائیل و تلاش کشورهای منطقه برای جلوگیری از دور جدید درگیریها حکایت دارد.
موضع ترامپ درباره آتشبس پیشین با ایران
ترامپ شامگاه دوشنبه در گردهمایی انتخاباتی جمهوریخواهان در ایالت میسیسیپی گفت از ابتدا علاقه چندانی به آتشبس با ایران نداشته است.
او گفت: «ما یک آتشبس کوچک برقرار کردیم که من هرگز چندان از آن خوشم نمیآمد و آن را نوعی اتلاف وقت میدانستم.» به گفته ترامپ، آمریکا برای عبور کشتیها با آتشبس موافقت کرد، اما این اقدام از نظر او نتیجهای نداشت.
این اظهارات به توافقی بازمیگردد که پس از هفتهها مذاکره با میانجیگری پاکستان در اواخر خرداد امسال حاصل شد. بر اساس تفاهمنامه ۱۴بندی اسلامآباد، ایران باید عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را تضمین میکرد و آمریکا نیز محاصره دریایی بنادر ایران را برمیداشت. دو طرف همچنین برای ادامه مذاکرات طی ۶۰ روز توافق کرده بودند.
بااینحال، توافق کمتر از سه هفته بعد، در پی حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز و ازسرگیری حملات آمریکا، عملاً فروپاشید. ترامپ ۱۹ تیرماه پایان آتشبس را اعلام کرد. او همچنین مدعی شد که در ماههای گذشته، بهجز دوره کوتاه آتشبس، هیچ کشتی ایرانی نتوانسته است از محاصره دریایی آمریکا عبور کند.
ادعاهای ترامپ درباره توان نظامی ایران
رئیسجمهوری آمریکا بار دیگر مدعی شد ایران پیش از حملات واشینگتن تنها دو هفته با دستیابی به سلاح هستهای فاصله داشته و موشکهایی در اختیار داشته است که میتوانستند اروپا را هدف قرار دهند. او همچنین گفت در صورت مداخله نکردن آمریکا، شهرهایی مانند لسآنجلس و سندیگو ممکن بود هدف حملات ایران قرار بگیرند.
ترامپ با اشاره به خسارات نظامی ایران گفت بسیاری از جنگندهها و رادارهای این کشور نابود شدهاند، اما تهران همچنان برخی تجهیزات را در اختیار دارد و برای تولید موشک و پهپاد بیشتر تلاش میکند.
او در عین حال افزایش قیمت سوخت در پی جنگ را مسئلهای مهم دانست، اما گفت انتظار داشته است قیمت نفت بسیار بیشتر افزایش یابد و برای چنین وضعیتی آمادگی داشته است.
تأکید ترامپ و نتانیاهو بر ادامه عملیات
ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی تروثسوشال بار دیگر از «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، در انتخابات این کشور حمایت کرد و نوشت: «باید کاری را که آغاز کردهایم به پایان برسانیم.»
نتانیاهو نیز روز دوشنبه مدعی شد ایران بار دیگر در تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای است و گفت ترامپ آماده است برای از میان بردن تهدید ایران، همراه او اقدام کند.
در همین حال، نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده است که آمریکا و اسرائیل در حال تدوین طرحهایی برای حمله احتمالی به ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در هفته آینده هستند.
ترامپ پیشتر نیز احتمال انجام عملیات نظامی تازه علیه ایران را مطرح کرده و گفته بود واشینگتن میتواند بهسرعت به جنگ پایان دهد، اما باید تصمیم بگیرد که آیا عملیات را به پایان برساند یا به تضعیف تدریجی ایران ادامه دهد.
تلاش میانجیها برای توافق بر سر تنگه هرمز
همزمان با تهدیدهای نظامی، تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید درگیریها ادامه دارد. مقامهای عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه روز دوشنبه در تهران با مقامهای حکومت ایران درباره کاهش تنشها گفتوگو کردند.
نیویورکتایمز همچنین گزارش داده است که قطر در حال تلاش برای دستیابی به توافقی میان ایران و آمریکا است که بر اساس آن، دو طرف طی یک دوره پنجروزه درباره بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی و برنامه هستهای امتیازهایی به یکدیگر بدهند.
محدود کردن برنامه هستهای ایران از خواستههای اصلی آمریکا عنوان شده است. در مقابل، «محسن رضایی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفته است «حتی یک گرم اورانیوم غنیشده از ایران خارج نخواهد شد» و تا زمانی که آمریکا برای ایجاد اعتماد اقدام نکند، مذاکرهای انجام نخواهد شد.
جنگ ۴۰ روزه ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شد و ایران نیز در واکنش، اسرائیل و شماری از کشورهای منطقه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد. اکنون، درحالیکه واشینگتن و تلآویو از احتمال ادامه عملیات سخن میگویند، میانجیگران منطقهای برای جلوگیری از دور تازه درگیریها تلاش میکنند.