واشینگتن و تل‌آویو در حال آماده‌سازی برای احتمال دور تازه‌ای از درگیری با ایران هستند؛ عملیاتی که به گفته منابع آمریکایی می‌تواند زیرساخت‌های انرژی، مراکز نظامی و تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف بگیرد. درحالی‌که نیروهای آمریکا در وضعیت آماده‌باش ۹۶ ساعته برای اجرای حمله احتمالی قرار دارند، نگرانی از واکنش تلافی‌جویانه تهران و حوثی‌های یمن و نبود چشم‌انداز روشن برای پایان جنگ، تصمیم «دونالد ترامپ» را پیچیده کرده است.
تل‌آویو حمله می‌خواهد، واشینگتن زمان می‌خرد
به گزارش سی‌ان‌ان، «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسرائیل، برای آغاز حملات تازه علیه ایران تلاش کرده است، اما دولت دونالد ترامپ از تل‌آویو خواسته تا زمان آمادگی آمریکا برای عملیات مشترک، از اقدام نظامی خودداری کند.
یک منبع امنیتی اسرائیلی به سی‌ان‌ان گفت: «نتانیاهو واقعاً خواهان حمله مشترک به ایران پیش از انتخابات بود و تلاش کرد ترامپ را برای این کار متقاعد کند، اما ترامپ چراغ سبز نشان نداد.»
به گفته این منبع، «ایال زامیر»، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، به ژنرال «دن کین»، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، هشدار داده بود که حمله می‌تواند به انتخابات اسرائیل آسیب بزند و موجب به تعویق افتادن آن شود. مقام‌های ارشد آمریکایی، از جمله ترامپ، در ادامه از اسرائیل خواستند فعلاً دست نگه دارد و در مقابل، احتمال آغاز عملیات مشترک در آینده نزدیک را مطرح کردند.
منابع آمریکایی و اسرائیلی می‌گویند تل‌آویو فعلاً حملات جدید را به تعویق انداخته و برای عملیات مشترک احتمالی آماده می‌شود؛ عملیاتی که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا انجام شود.
بااین‌حال، بر اساس یکی از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا، نتانیاهو و متحدانش هنوز هدف راهبردی روشنی ندارند و برنامه آن‌ها، فراتر از نمایش نوعی «پیشرفت» و ادامه تضعیف ایران، هدف مشخص‌تری را دنبال نمی‌کند.
آماده‌باش ۹۶ ساعته برای حمله‌ای فراتر از عملیات محدود
در همین حال، دو مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفته‌اند ایالات متحده نیروهای کافی را در خاورمیانه مستقر کرده است و این نیروها در وضعیت آماده‌باش ۹۶ ساعته قرار دارند تا در صورت صدور دستور ترامپ، حداکثر در همین بازه زمانی عملیات نظامی جدیدی را علیه ایران آغاز کنند.
برخلاف حملات محدود با هدف تخریب رادارها، سکوهای پرتاب موشک و تجهیزاتی که امکان بازسازی سریع آن‌ها وجود دارد، گزینه‌های جدید شامل اهداف گسترده‌تری می‌شود. فرماندهان سنتکام و پنتاگون در حال تهیه فهرستی هستند که زیرساخت‌های انرژی، مراکز نظامی و تأسیسات هسته‌ای ایران را در بر می‌گیرد.
یکی از مقام‌های آمریکایی درباره ابعاد عملیات احتمالی گفت: «این عملیات، اقدام بزرگی خواهد بود.»
برخی مقام‌های فعلی و سابق آمریکا که از مذاکرات داخلی درباره برنامه‌ریزی نظامی اطلاع دارند، معتقدند پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا ترامپ دستور حمله خواهد داد یا نه، بلکه زمان صدور این دستور است. به گفته آن‌ها، حمله ممکن است تا پایان سال جاری میلادی انجام شود، هرچند احتمال آن پس از انتخابات میان‌دوره‌ای بیشتر ارزیابی می‌شود.
بااین‌حال، هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. منابع آمریکایی هشدار داده‌اند که ترامپ در گذشته نیز در آستانه صدور فرمان اقدام نظامی قرار گرفته، اما در لحظات آخر از تصمیم خود عقب‌نشینی کرده است.
یکی از مقام‌های ارشد پنتاگون نیز در بیانیه‌ای به سی‌ان‌ان گفت: «وزارت جنگ، نهادی برنامه‌ریز است و وظیفه آن تدوین و اجرای گزینه‌های نظامی است که رئیس‌جمهور دستور انجام آن‌ها را صادر می‌کند.»
از سوی دیگر، نیروهای ایرانی با تاکتیک‌های نظامی آمریکا آشنایی بیشتری پیدا کرده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند کارایی حملات احتمالی واشینگتن را کاهش دهد و دستیابی به همه اهداف موردنظر را دشوارتر کند.
حمله به ایران و خطر واکنش تلافی‌جویانه علیه نیروهای آمریکایی
یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی عملیات احتمالی، خطر واکنش ایران و حوثی‌های یمن است. به گفته دو منبع آگاه از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا، تهران و حوثی‌ها احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و احتمالاً اسرائیل را جدی گرفته‌اند و در صورت آغاز عملیات جدید، ممکن است نیروها و تأسیسات آمریکایی را در سراسر منطقه و حتی فراتر از آن هدف قرار دهند.
سی‌ان‌ان پیش‌تر گزارش داده بود که «جی کلیتون»، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در یادداشتی غیرمحرمانه به تاریخ ۲۳ اکتبر خطاب به «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه، از افزایش قابل‌توجه تلاش‌های ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی خبر داده است. طبق این یادداشت، برنامه‌ریزی برای چنین حملاتی در خاورمیانه و برخی کشورهای دیگر به مراحل پیشرفته رسیده است.
با وجود این، یکی از منابع مطلع از ارزیابی‌های اطلاعاتی اخیر گفته است که نهادهای اطلاعاتی آمریکا احتمال حملات پیش‌دستانه و تنش‌زای ایران و حوثی‌ها علیه نیروهای آمریکایی یا اسرائیل را در شرایط فعلی پایین می‌دانند.
واشینگتن در عین حال در حال بازبینی سطح حضور خود در منطقه است. به گفته منابع آگاه، انتظار می‌رود خروج بی‌سروصدای بخشی از کارکنان سفارتخانه‌های آمریکا در خاورمیانه ادامه پیدا کند. تاکنون فقط سفارت آمریکا در ریاض دستور خروج کارکنان را دریافت کرده، اما احتمال دارد نمایندگی‌های دیگری نیز مشمول این تصمیم شوند. در سفارتخانه‌هایی که دستور خروج رسمی صادر نشود، شمار کارکنان بر اساس سقف تعیین‌شده کاهش خواهد یافت.
یک مقام آمریکایی همچنین گفته است نیروهای نظامی غیرضروری که قرار بود در نوبت بعدی جابه‌جایی نیروها به خاورمیانه اعزام شوند، مطلع شده‌اند که اعزام آن‌ها لغو شده است.
تنگه هرمز و بن‌بست دیپلماتیک
در کنار محاسبات نظامی و نگرانی از واکنش‌های منطقه‌ای، وضعیت تنگه هرمز نیز به یکی از عوامل فشار بر تصمیم‌گیری واشینگتن تبدیل شده است.
دریادار «برد کوپر»، فرمانده سنتکام، روز یکشنبه از این آبراه بازدید کرد. بر اساس اعلام سنتکام، او در جریان پرواز با بالگرد، شرایط عملیاتی منطقه را بررسی کرد و با نیروهایی دیدار داشت که در مأموریت پاک‌سازی مین‌ها از تنگه هرمز مشارکت دارند.
این بازدید در شرایطی انجام شد که آمریکا همچنان محاصره بنادر ایران را حفظ کرده و به تردد کشتی‌ها از این آبراه حیاتی کمک می‌کند.
یکی از مقام‌های آمریکایی به سی‌ان‌ان گفته است ادامه وضعیت کنونی در اطراف تنگه هرمز در بلندمدت غیرقابل‌تحمل است. به گفته او، اگر در آخرین لحظات گشایشی دیپلماتیک ایجاد نشود، همین وضعیت ممکن است یکی از عواملی باشد که ترامپ را به سمت اقدام نظامی سوق می‌دهد.
بااین‌حال، هنوز مشخص نیست کاخ سفید چه راهبرد جامعی برای پایان دادن به درگیری‌ها در اختیار دارد. در شرایطی که گزینه حمله گسترده آماده بررسی است، خطر تلافی‌جویی منطقه‌ای و ابهام درباره هدف نهایی جنگ همچنان از مهم‌ترین متغیرهای تصمیم ترامپ به شمار می‌روند.
یکی از منابع آگاه از گزارش‌های اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال عملیات مشترک با اسرائیل گفت: «برنامه‌ها آماده‌اند و منتظر تأیید ترامپ هستند؛ این تأیید ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای صادر شود.»
منبع: زومان
