در دنیای پر زرقوبرق «اینفلوئنسرها» و ترندهای سلامتی، جایی که هر روز درباره فواید ماچا تبلیغات گستردهای میشود، داستان «لارا» یک واقعیت تلخ و هشداردهنده است. این زن ۲۸ ساله اهل «سیدنی»، که سه سال با «بیماری کرون» دستوپنجه نرم میکرد، تصور میکرد با جایگزین کردن «ماچا» به جای قهوه، هوشمندانهترین تصمیم را برای سلامتیاش گرفته است؛ غافل از اینکه ممکن است عوارض مصرف ماچا برای فردی با شرایط او پیامدهایی پیشبینینشده به همراه داشته باشد.
«لارا» هرگز تصور نمیکرد که این انتخاب سالم، پیامدهای ناخوشایندی برای سلامتیاش داشته باشد. با گذشت زمان، عادت روزانه به نوشیدن «ماچا» با علائم نگرانکنندهای مانند سردردهای شدید و خستگی مزمن همراه شد. بررسیهای پزشکی نشان داد که مشکل اصلی در ترکیبات همین پودر سبز نهفته است. به گفته پزشکان، مادهای به نام «تانن» که به وفور در «ماچا» یافت میشود، مانع جذب آهن از منابع غذایی گیاهی در بدن او شده بود.
این تداخل شیمیایی ساده، در ترکیب با شرایط خاص بدنی «لارا»، او را نیازمند تزریق فوری آهن در بیمارستان کرد و نشان داد که حتی سالمترین انتخابها هم میتوانند خطراتی پنهان داشته باشند.
عوارض پنهان مصرف ماچا؛ کمبود آهن و خطر کمخونی
چطور یک نوشیدنی سالم مانند «ماچا» میتواند فردی را روانه بیمارستان کند؟ پاسخ در یک نبرد خاموش شیمیایی در بدن نهفته است. «ماچا» سرشار از ترکیباتی گیاهی به نام «تانن» است. از طرف دیگر، بدن ما برای تامین آهن خود به دو منبع متکی است؛ منابع حیوانی و منابع گیاهی.
مشکل اینجاست که «تاننها» علاقه عجیبی به اتصال به آهن گیاهی دارند. وقتی شما یک لیوان «ماچا» مینوشید، این «تاننها» وارد عمل شده و مانع از جذب آهنی میشوند که از اسفناج یا عدس خوردهاید. این اتفاق دقیقاً همان چیزی بود که برای «لارا» رخ داد.
او میگوید: «من روی گیاهان برای تامین آهنم حساب کرده بودم، اما نمیدانستم که ماچا در حال خنثی کردن تمام تلاشهایم است.» این تجربه نشان میدهد که چرا خستگی مفرط، سرگیجه یا تپش قلب پس از مصرف «ماچا» نباید نادیده گرفته شود.
آیا ماچا بیخطر است؟
تجربه «لارا» یک مورد استثنایی نیست. «لین شازین»، زنی از «کارولینای جنوبی» آمریکا، با داستانی مشابه توجه میلیونها نفر را به عوارض مصرف ماچا جلب کرد. او تنها با مصرف هفتهای یک بار «ماچا»، پس از سه ماه دچار علائمی مانند خستگی، احساس سرما و تپش قلب شد.
آزمایشها نشان داد که سطح آهن بدن او از ۲۳ به ۱۳ کاهش یافته و تقریباً نصف شده است. «لین» که مجبور به دریافت سرم و مکمل آهن شد، در ویدیویی که بیش از ۵ میلیون بار دیده شد، «ماچا» را عامل اصلی این مشکل دانست و نوشت: «درس عبرت شد.»
حالا دیگر «ماچا» همان نوشیدنی سبز بیخطر و آرامشبخشی نیست که تا دیروز ستایش میشد. نوشیدنیای که در سال ۲۰۲۳ تنها در «بریتانیا» جهشی خیرهکننده و ۲۰۲ درصدی در فروش داشت، امروز زیر ذرهبین تردید و احتیاط قرار گرفته است.
اگرچه همچنان به دلیل خواص ضدالتهابی و تأثیر مثبتش بر حافظه و تمرکز شهرت دارد، اما گزارشهای تازه از عوارض مصرف ماچا و اثر آن بر کاهش جذب آهن، این نوشیدنی را به موضوع بحث پزشکان و علاقهمندان تغذیه تبدیل کرده است.
کلید بهرهمندی از فواید ماچا و دوری از خطرات
پس از شنیدن داستانهای نگرانکننده «لارا» و «لین»، شاید اولین واکنش این باشد که فنجان «ماچا» را برای همیشه کنار بگذاریم. اما کارشناسان تغذیه نظر دیگری دارند. آنها معتقدند که راهحل ماجرا نه در حذف کامل، بلکه در «هوشمندانه مصرف کردن» نهفته است.
برای جلوگیری از مشکلات ناشی از عوارض مصرف ماچا، کافی است دو استراتژی ساده را دنبال کنید. اول، زمان نوشیدن آن را از وعدههای غذایی خود جدا کنید تا «تانن»های آن مانع جذب آهن نشوند. سپس، با افزودن منابع «ویتامین C» به رژیم غذاییتان، جذب آهن را به شکل چشمگیری افزایش دهید. با پیروی از این دو راهکار و حفظ اعتدال، میتوانید با خیال راحت از فواید ماچا لذت ببرید.
