بنابر اعلام نیویورک تایمز به نقل از دو مقام آگاه در خاورمیانه، آمریکا و اسرائیل در حال انجام بالاترین سطح آمادهسازی از زمان آتشبس تاکنون هستند؛ روندی که احتمالاً هفته آینده آغاز میشود.
گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در حالی افزایش یافته است که در سفر اخیر «دونالد ترامپ» به پکن و دیدار او با «شی جینپینگ»، رئیسجمهور چین، نتیجه ملموسی درباره جنگ ایران و بحران تنگه هرمز حاصل نشده است.
آماده شدن آمریکا برای رویارویی دوباره با ایران در پی ناکامی مذاکرات
وزیر دفاع آمریکا بهتازگی و در پی ناکامی مذاکرات، در جریان حضور در کنگره به قانونگذاران این کشور اعلام کرد که پنتاگون برای جابهجایی تجهیزات نظامی، مدیریت تشدید تنش و خارج کردن نیروهای خود از منطقه، برنامههای مختلفی در دست دارد.
نیویورک تایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش کرده است که در صورت تصمیم دونالد ترامپ برای حمله، یک گزینه شامل بمباران گستردهتر مراکز نظامی و زیرساختهای ایران است و گزینه دیگر، انجام عملیات زمینی برای خارج کردن ذخایر اورانیوم غنیشده ایران خواهد بود؛ ذخایری که به گفته این گزارش، پس از بمباران تأسیسات هستهای در جنگ دوازدهروزه زیر آوار مدفون شدهاند.
تهدید ترامپ به شروع دوباره جنگ پیش از سفر به چین
ترامپ پیش از سفر به چین، ایران را تهدید کرد که یا باید با آمریکا به توافق برسد یا با پیامدهای سنگین مواجه خواهد شد. همچنین پس از بازگشت به آمریکا اعلام کرده بود که تعلیق ۲۰ساله برنامه هستهای ایران را میپذیرد.
در همین حال، گزارش شده است که برخی شرکتهای چینی از سوی آمریکا اجازه یافتهاند مبادلات محدود تجاری با ایران داشته باشند.
رئیسجمهور آمریکا هفته گذشته نیز آتشبس با ایران را بسیار شکننده توصیف کرده بود.
دیدگاههای مختلف، معضل داخلی آمریکا
اگرچه ترامپ سعی در گسترش دیدگاههای خود دارد، با این وجود هنوز در دولت آمریکا نظرات متفاوتی در مورد شروع دوباره جنگ با ایران وجود دارد. بهطوریکه دولت فدرال و مقامات پنتاگون بر حملات هدفمند اصرار دارند، در حالی که دیگران از دیپلماسی حمایت میکنند.
نقش کشورهای همسایه در جنگ ایران و آمریکا
همزمان با بنبست دیپلماتیک حاصل از ناکامی در مذاکرات، تلاشهای همسایگان ایران برای کمک به حصول نوعی توافق صلح میان دو طرف ادامه دارد. از جمله «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، با «محمد بن زاید آل نهیان»، رئیس امارات متحده عربی، درباره تنشهای اخیر در خاورمیانه گفتوگو کردند. وزیر کشور پاکستان که کشورش نقش میانجی را در مذاکرات ایران و آمریکا بر عهده داشته نیز روز گذشته به تهران سفر کرد.
اما مقامات دولت ترامپ در حال تشویق امارات متحده عربی به دخالت مستقیمتر در جنگ ایران، از جمله تصرف یکی از جزایر خلیج فارس ایران، هستند. به گفته یک مقام ارشد سابق امنیتی ترامپ، برخی افراد نزدیک به ترامپ پیشنهاد کردهاند که امارات جزیره لاوان را تصرف کند!
برنامه اسرائیل برای حمله به ایران
همزمان با انتشار گزارشهایی در رابطه با احتمال حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، برخی از مقامهای اسرائیلی نیز در این باره اظهاراتی داشتند.
این مقام اسرائیلی که از او نام برده نشده، گفت: «آمریکاییها متوجه هستند که مذاکرات با ایران به جایی نمیرسد.» او افزود: «ما برای روزها یا هفتهها جنگ آماده میشویم و منتظر تصمیم نهایی ترامپ هستیم. طی ۲۴ ساعت اطلاعات بیشتری خواهیم داشت.»
«یسرائیل کاتس»، وزیر جنگ اسرائیل، نیز گفت: «در صورتی که اهداف اسرائیل برای خلع سلاح ایران به اسم تأمین امنیت اسرائیل تحقق نیابد، شاید بهزودی دوباره دست به حمله بزنیم.»
برنامه ایران برای مقابله با نیروهای خارجی چیست؟
همزمان با انتشار گزارشهایی در رابطه با احتمال شروع دوباره جنگ، برخی از مقامهای ایران نیز در این باره اظهاراتی داشتند.
«عباس عراقچی»، وزیر خارجه ایران، در حاشیه اجلاس بریکس در هند با بیان اینکه هیچ راهحل نظامی وجود ندارد و ایالات متحده باید این واقعیت را بپذیرد، گفت: «آمریکا دستکم دو بار ایران را آزموده است. اما به این نتیجه رسیده که راهحل نظامی وجود ندارد.» وی مهمترین مانع در روند کنونی را «پیامهای متناقض» مقامهای آمریکایی دانست. همچنین در این رابطه افزود: «این پیامها از طریق مصاحبهها، اظهارنظرها و مواضع مختلف منتقل میشود.»
عراقچی با تأکید بر عدم اعتماد ایران به مقامات آمریکایی و حضور در مذاکره فقط در صورت جدی بودن طرف مقابل اظهار داشت: «همه کشتیها میتوانند از تنگه هرمز عبور کنند، بهجز آنهایی که با ما در جنگ هستند.»
«محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس ایران، نیز از آمادگی نیروهای مسلح در پاسخگویی به حملات طرف مقابل خبر داد. وی با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت: «استراتژی اشتباه و تصمیمهای اشتباه، همیشه نتیجهی اشتباه خواهد داشت… ما برای تمام گزینهها آماده هستیم؛ شگفتزده خواهند شد.»
«محمد مخبر»، مشاور رهبر ایران، با اشاره به حملات متقابل ایران به برخی از کشورهای منطقه در جریان جنگ اخیر گفته است: «پاسخ ایران به سنگرهای استیجاری سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) در جنگ اخیر تمامعیار نبود. اما قطعاً این خویشتنداری همیشگی نیست. ایران سالها به چشم دوست و برادر به آنها نگاه کرد. ولی آنها با پیشفروش استقلال خود، حتی خاک و خانههایشان را در اختیار دشمنان فلسطین و ایران قرار دادند.»
رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران هم به نقل از «یک مقام ارشد نظامی» که نامش آورده نشد، هشدار داده است که در صورت شروع دوباره جنگ و حملات مجدد به ایران «اهدافی که در جریان جنگ ۴۰روزه، بنا بر ملاحظاتی مورد اصابت قرار نگرفتند، اینبار در اولویت عملیاتی قرار خواهند گرفت.»
تحلیل نماینده مجلس از احتمال حمله آمریکا و اسرائیل به ایران
«محمود نبویان»، نماینده تهران در مجلس، در فضای مجازی نوشت: «برآورد آخرین وضعیت نظامی آمریکا در منطقه به شرح ذیل است:
- آمریکا نیرو و تجهیزات کافی برای شروع دوباره جنگ در منطقه را تجمیع کرده است.
- گشتهای رزمی و مأموریتهای شناسایی آمریکا در منطقه افزایش یافته است.
- آمریکا در تلاش برای افزایش اشراف اطلاعاتی بر مقامات و زمینهسازی برای آغاز دور جدیدی از اقدامات هدفمند در داخل کشور عنوان شده است.
- بر اساس این تحلیلها، متغیرهای سیاسی، اطلاعاتی و راهبردی در شرایط کنونی نقش تعیینکنندهتری نسبت به متغیرهای نظامی در آغاز احتمالی جنگ جدید علیه ایران دارند.
