پشت دیوار و روبروی خروجی شماره ۷ ورزشگاه مشهور آزتکا در شهر مکزیکو، چاه آبی قرار دارد که توسط گروه «تلهویسا» حفر شده است. همچنین مالکیت آن به شرکت «اولامانی گروپ»، زیرمجموعهی تلهویسا، منتقل شده است. این چاه در زمینهایی قرار دارد که دولت فدرال مکزیک در سال ۱۹۶۲ از جامعهی بومی «سانتا اورسولا کوآپا» مصادره کرد. جامعهای با تاریخی به پیش از ورود آزتکها.
ساخت ورزشگاه موجب تخریب خانهها و مصادرهی زمینهای این جامعه شد و این موضوع همچنان موجب ناراحتی و اعتراضهای مردم است. «روبن رامیرز»، رهبر جامعه، میگوید این مبارزه برای آب پایدار، تازهترین فصل نبرد طولانی آنهاست.
تاریخچهای تلخ از مصادره زمین
رامیرز به یاد میآورد که پدربزرگش به او گفته صدای بولدوزرها، آن روز صبح سپتامبر ۱۹۶۲، خانوادهشان را از خواب بیدار کرده بود و مجبور به ترک خانه شدند. او و خانوادهاش به ناچار مجبور شدند کوچ کنند و خانهای که در آن بزرگ شده بودند را ترک کنند. به گفتهی رامیرز، دو دوره جام جهانی گذشته هرگز به نفع مردم منطقه نبوده است و اکنون نبرد برای آب است.
ورزشگاه آزتکا؛ نمادی تاریخی اما پرچالش
ورزشگاه آزتکا، که قرار است در جام جهانی سال آینده به نام استادیوم مکزیکوسیتی شناخته شود، جایی است که ستارهی آرژانتینی «دیهگو مارادونا» گل معروف «دست خدا» را در جام جهانی ۱۹۸۶ به ثمر رساند و جایی که ستارهی برزیلی، پله، آخرین قهرمانی خود را در سال ۱۹۷۰ جشن گرفت.
با این حال، پروژههای زیباسازی و نوسازیهایی که پیش از این رویدادهای بینالمللی پر سر و صدا انجام شدهاند، نتوانستهاند تغییر چشمگیری در مشکلات ساختاری شدید جامعهای که سالها با محدودیت و کمبود آب دست و پنجه نرم میکند ایجاد کنند.
کمبود آب؛ معضلی جدی برای ساکنان
سانتا اورسولا کوآپا حدود ۶۵ هکتار مساحت دارد و حدود ۱۰,۸۰۰ نفر در آن زندگی میکنند، اکثر آنها در محلههایی اطراف ورزشگاه آزتکا ساکن هستند.
«ماریا استلا الکساندرو» که رستورانی زیر خانهاش اداره میکند، از قطع و وصل شدن مکرر آب میگوید که پس از شروع ساختوسازهای جام جهانی بدتر شده است. او میگوید حتی وقتی آب جریان دارد، به صورت قطرهقطره و کمفشار است و این مساله زندگی روزمره و کسبوکارش را سخت کرده است.
«نورما پیون پرز» در منطقهی «پدرگال سانتا اورسولا» که نام آن از سنگهای آتشفشانی محلی گرفته شده، میگوید که ۱۲ سال است با کمبود آب دست و پنجه نرم میکنند و خانوادهی ۹ نفرهی او تنها دو روز در هفته آب دارند. برای همین مجبور شدهاند سیستم ذخیرهسازی آب با استفاده از بشکههای متصل به یک مخزن بسازند تا آب را در این دو روز ذخیره کنند.
اعتراضات و تجمعات؛ تلاش برای جلب توجه جهانی
حالا ساکنان سانتا اورسولا کوآپا با برگزاری تجمعات و رویدادهای هفتگی در زیرگذری کنار ورزشگاه آزتکا، تلاش میکنند توجه بیشتری، هم در سطح محلی و هم بینالمللی، به این مشکلات جلب کنند. آنها از دولت فدرال مکزیک میخواهند چاه آب را از شرکت تلهویسا مصادره کند. همچنین از آن برای تأمین آب پایدار و مطمئن جامعه استفاده نماید. همزمان از شهرداری مکزیکوسیتی نیز مطالبه میکنند که بالاخره زیرساختهای آبرسانی منطقه را بهبود دهد تا مردم به آب لولهکشی مداوم دسترسی داشته باشند.
در جریان اعتراضات، دیوارنگاره کریسمسی شرکت کوکاکولا دو بار با شعارهایی مثل «روی زمینهای دزدیدهشده بازی پاک وجود ندارد» و «تلهویسا آب ما را میدزدد» رنگآمیزی شد. یک تجمع دیگر هم برای روز یکشنبه برنامهریزی شده است.
«روبن رامیرز» میگوید اگر دولت همچنان به مطالبات ساکنان بیاعتنایی کند، اعتراضاتی که جام جهانی را هدف قرار میدهند شدت خواهند گرفت: « چشم در برابر چشم! با آنها همان کاری را میکنیم که با ما کردند. تا جهانیان از جنایاتی که مرتکب میشوند و از اینکه چگونه حقوق فقیرترین و آسیبپذیرترین مردم را زیر پا میگذارند، آگاه شوند.»
وعدهها و واقعیتهای متناقض
در یک کنفرانس خبری مرتبط با جام جهانی، شهردار «کلارا بروگادا» اعلام کرد که چاه ورزشگاه آزتکا اکنون در اختیار شهرداری است. اما روز بعد، نمایندگان شهرداری در جلسهای با ساکنان گفتند که هیچ اطلاعی دربارهی انتقال چاه ندارند و هیچ برنامهای برای بهبود سیستم آب آشامیدنی ارائه ندادند.
به جای آن، طرح ساخت باغی تغذیه شده با آب باران به عنوان راهحل ارائه شد که برای مردم کافی به نظر نمیرسد. این موضوع ناامیدی و بدبینی بیشتری در میان ساکنان ایجاد کرده است. «گوادالوپه کاستیلو» از ساکنان میگوید مطمئن هستند که هیچ اقدامی موثر صورت نخواهد گرفت.
درخواست مداخلهی رئیسجمهور
ساکنان و نمایندگان محلی نامهای به رئیسجمهور «کلودیا شینبام» تحویل دادهاند و از او خواستهاند برای حل این بحران وارد عمل شود. رامیرز در نامهی خود هشدار داده است که تا زمانی که تلهویسا کنترل منبع آب را در دست دارد، مردم همچنان تحت فشار و سلطهی این شرکت خواهند بود.
او اشاره کرده است که توافقی میان تلهویسا، دولت فدرال و شهرداری وجود دارد که به شرکت اجازه میدهد هر زمان که بخواهد از قرارداد خارج شود، امری که میتواند تأمین آب منطقه را به شدت تهدید کند. رامیرز گفته است: «ما در آستانهی یک شورش اجتماعی هستیم. این کار به خاطر خواست ما نیست، بلکه به این دلیل است که سیستم ما را مجبور میکند.»
وابستگی به چاهها؛ بحران آب در مکزیکو سیتی
بیش از نیمی از سیستم آب آشامیدنی مکزیکو سیتی وابسته به سفرههای زیرزمینی آب (آکوآیفرها) است. همچنین محلههای اطراف ورزشگاه آزتکا تقریبا به طور کامل از چاههای این سفرهها بهره میبرند. «آدولفو لارا واسکز»، پژوهشگر و زیستشناس بازنشسته، میگوید که به دلیل جریانهای طبیعی آب و برنامهریزی شهری، آب از محلههای فقیرتر اطراف ورزشگاه به سمت مناطق توسعهیافتهتر هدایت میشود. جایی که برجهای مسکونی و مراکز تجاری قرار دارند و از محدودیتهای آب مصوناند.
او مدرکی از شهرداری در اختیار سیبیسی نیوز گذاشته که نشان میدهد بیشتر محلههای اطراف ورزشگاه آزتکا با کمبود آب شدید مواجه هستند. اما در سال ۲۰۱۹ به تلهویسا اجازه داده شد در این منطقه که محدودیت ساختوساز به دلیل کمبود آب دارد، چاه حفر کند.
نگرانی از بازگشت پروژهی تلهویسا با درآمدهای جام جهانی
این پروژه که بخشی از نوسازیهای ورزشگاه برای جام جهانی بود، با مقاومت شدید محلی روبرو شد. مردم نگران بودند که پروژه باعث تخلیهی کامل آب منطقه و تشدید تخریب جمعیت محلی شود. یعنی جابهجایی ساکنان محلی به دلیل افزایش قیمتها و تغییر کاربری زمینها.
«لارا واسکز» میگوید او و دیگران نگرانند که تلهویسا یا شرکتهای وابستهاش با درآمدهای جام جهانی پروژه را دوباره از سر بگیرند. به گفتهی او، جامعه به همین دلیل خواهان مصادرهی چاه است تا جلوی این اتفاق را بگیرد.
تعهد تلهویسا و عقبنشینی از پروژهی لوکس
تلهویسا در ابتدا توافق کرده بود تنها ۲۰ درصد از آب چاه را برای خود استفاده کند و ۸۰ درصد باقیمانده را به سیستم آبرسانی شهر تحویل دهد. همچنین در قراردادی که ماه می گذشته با شهرداری و دولت فدرال امضا شد، تلهویسا متعهد شده تا پایان سال ۲۰۲۷ کل آب چاه را به سیستم شهری تحویل دهد، زمانی که امتیاز آنها به پایان میرسد.
تلهویسا به سوالات رسانهها پاسخ نداده است. اما شرکت اولامانی گروپ که مالک فعلی ورزشگاه و چاه است، اعلام کرده که از سال ۲۰۲۳ آب چاه را به سیستم شهری پمپاژ میکند و فعلا برنامهای برای بازگشت به پروژهی توسعه ندارد.
منبع: سیبیسی
