تصور کنید از سرویس بهداشتی خارج شوید و ناگهان بخش بزرگی از زندگیتان را به یاد نیاورید. اتفاقی که برای یک زن در هنگکنگ رخ داد، دقیقاً چنین سناریوی عجیبی را رقم زد. این زن پس از یک دوره طولانی یبوست و تلاش شدید برای دفع، دچار اختلال در حافظه کوتاهمدت شد و حدود ۱۰ سال از خاطرات زندگی خود را نیز به یاد نمیآورد.
ماجرا بهسرعت در شبکههای اجتماعی منتشر شد و واکنشهای گستردهای را به همراه داشت. بسیاری آن را یک داستان باورنکردنی دانستند. اما پزشکان میگویند اگرچه چنین اتفاقی بسیار نادر است، اما از نظر علمی کاملاً غیرممکن نیست.
ماجرای عجیب زنی که ۱۰ سال از زندگیاش را فراموش کرد
- یک زن در هنگکنگ پس از زور زدن شدید در دستشویی دچار فراموشی موقت شد.
- خانواده او متوجه شدند که خاطرات حدود ۱۰ سال گذشته را به یاد نمیآورد.
- این وضعیت حدود هشت ساعت ادامه داشت.
- بیمار پس از مدتی حافظه خود را به دست آورد و بهبود پیدا کرد.
پاک شدن ناگهانی خاطرات یک دهه زندگی در چند ثانیه
شاید عجیب به نظر برسد، اما گاهی مشکلات گوارشیِ ساده هم میتوانند پیامدهای غیرمنتظرهای داشته باشند؛ درست مثل اتفاقی که برای یک زن رخ داد و در رسانهها منعکس شد. او بعد از دو هفته ابتلا به یبوست شدید و تجربه یک دفع بسیار دشوار، دچار تغییر ناگهانی در رفتار و حافظهاش شد. نزدیکانش میگویند او گذشتههای دور و آدمهای قدیمی را بهراحتی به یاد میآورد، اما حدود یک دهه از خاطرات جدیدتر زندگیاش را فراموش کرده است.
این وضعیت نگرانکننده پای او را به بیمارستان باز کرد. پزشکان در معاینات اولیه متوجه شدند که عملکرد مغز بیمار طبیعی است و علامتی از سکته یا آسیب ساختاری دیده نمیشود، با این حال، مشکل حافظه کوتاه مدت این زن هنوز برطرف نشده است.
نگاهی دقیقتر به پدیده پزشکی «فراموشی جهانی گذرا»
پاسخ کوتاه این است: یک اختلال نادر که باعث از از دست دادن ناگهانی حافظه میشود اما معمولاً موقتی است. شاید اسم «فراموشی جهانی گذرا» یا همان TGA کمتر به گوشتان خورده باشد؛ عارضهای نادر اما واقعی که حافظه انسان را به طور ناگهانی، ولی موقت، از کار میاندازد.
در این وضعیت، فرد بهیکباره بخشی از خاطرات اخیرش را فراموش میکند و موقتاً توانایی ثبت اطلاعات جدید را در مغزش از دست میدهد. نکته مهم اینجاست که در طول این اتفاق، بیمار کاملاً هوشیار است؛ او نام خودش را میداند، بهراحتی صحبت میکند و اطرافیانش را هم بهخوبی میشناسد. اما فقط در به خاطر آوردن اتفاقات اخیر ناتوان است.
با اینکه مواجهه با این حالت برای خانوادهها بسیار نگرانکننده است، اما معمولاً آسیب پایدار ایجاد نمیکند؛ چرا که در بیشتر مواقع اختلال از دست دادن حافظه ظرف چند ساعت کاملاً برطرف میشود و فرد بدون نیاز به درمان خاصی، به وضعیت عادی خود برمیگردد.
آیا زور زدن در دستشویی واقعاً میتواند باعث از دست دادن حافظه شود؟
شاید بپرسید آیا واقعاً زور زدن در دستشویی میتواند باعث از دست دادن حافظه فرد شود؟ پاسخ پزشکان مثبت است، اما فقط در شرایطی بسیار خاص و استثنایی.
به گفته متخصصان مغز و اعصاب، وقتی فرد هنگام دفع فشار شدیدی به خود وارد میکند، فشار داخل قفسه سینه و شکم بهطور ناگهانی بالا میرود. این اتفاق میتواند گردش خون و اکسیژنرسانی به مغز را برای مدتی کوتاه مختل کند. همچنین میتواند در موارد بسیار نادر، روی بخشهای مربوط به حافظه تأثیر بگذارد.
برخی کارشناسان هم این حالت را با پدیدهای به نام «سنکوپ وازوواگال» مرتبط میدانند؛ وضعیتی که در آن تغییرات ناگهانی فشار خون و ضربان قلب، عملکرد مغز را موقتاً دچار اختلال میکند.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند که اصلاً جای نگرانی نیست؛ این حادثه فوقالعاده نادر است و بیشتر افراد، حتی در صورت ابتلا به یبوستهای شدید، هرگز چنین تجربهای را از سر نخواهند گذراند.
چه کسانی بیشتر در معرض این عارضه قرار دارند؟
بر اساس توضیحات متخصصان، تنها یبوست عامل بروز این وضعیت نیست. افرادی که بهطور مداوم اجسام بسیار سنگین بلند میکنند، ورزشهای پرفشار انجام میدهند یا تحت فشارهای شدید روحی و احساسی قرار میگیرند نیز ممکن است در معرض خطر بیشتری باشند.
در برخی گزارشهای پزشکی، حتی شوکهای احساسی شدید، استرس ناگهانی و فعالیتهای فیزیکی سنگین نیز بهعنوان عوامل محرک فراموشی جهانی گذرا مطرح شدهاند.
البته باید توجه داشت که این اختلال همچنان بسیار نادر محسوب میشود و میلیونها نفر بدون هیچ مشکلی روزانه فعالیتهای مشابه انجام میدهند.
چرا نباید یبوست مزمن را یک مشکل ساده و بیآزار دانست؟
شاید این داستان عجیب و دور از ذهن به نظر برسد، اما یک یادآوری جدی برای همه ماست که سلامت بدنمان را دستکم نگیریم. یبوست مزمن صرفاً یک مشکل گوارشی ساده و بیآزار نیست. همانطور که دیدیم، گاهی میتواند عوارض کاملاً غیرمنتظرهای به همراه داشته باشد.
متخصصان توصیه میکنند اگر با یبوست طولانیمدت دستوپنجه نرم میکنید، مصرف آب و فیبر را افزایش دهید، فعالیت بدنی منظم داشته باشید و اگر این مشکل برطرف نشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید. همچنین هرگونه از دست دادن ناگهانی حافظه، گیجی یا تغییر در وضعیت ذهنی را باید کاملاً جدی گرفت. زیرا این علائم میتوانند نشانه یک مشکل پزشکی باشند و به ارزیابی فوری نیاز دارند.
در این ماجرای خاص، شانس با این زن یار بود که فراموشیاش موقتی از آب درآمد. اما همین اتفاق بهخوبی نشان داد که گاهی حتی عجیبترین و باورنکردنیترین خبرهای فضای مجازی هم ریشهای کاملاً واقعی در علم پزشکی دارند.
منابع: News18 ،AsiaOne ،IFLScience ،NZ Herald
