همزمان با آغاز طرح تازه آمریکا برای بازگشایی مسیر عبور کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز با عنوان «پروژه آزادی»، نیروی دریایی ایران اعلام کرد که از ورود شناورهای نظامی خارجی به این آبراه راهبردی جلوگیری کرده است؛ تحولی که سطح تنش میان تهران و واشنگتن را به یکی از حساسترین نقاط خود در هفتههای اخیر رسانده است.
بر اساس گزارش رویترز، تلویزیون دولتی ایران اعلام کرده که نیروی دریایی این کشور با صدور «هشدار سریع و قاطع» مانع ورود ناوهای جنگی آمریکا به تنگه هرمز شده است. خبرگزاری فارس نیز مدعی شده که یک شناور جنگی آمریکا در نزدیکی بندر جاسک هدف دو موشک قرار گرفته و از ادامه مسیر خود منصرف شده است؛ ادعایی که تا زمان تنظیم این گزارش، بهطور مستقل از سوی منابع آمریکایی تأیید نشده است.
آغاز «پروژه آزادی تنگه هرمز» توسط آمریکا
این تحول درست پس از آن رخ داد که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، از آغاز طرحی با عنوان «پروژه آزادی تنگه هرمز» برای کمک به خروج کشتیهای گرفتار در خلیج فارس خبر داد. ترامپ این اقدام را یک مأموریت انسانی برای کمک به کشورهای بیطرف توصیف کرده است. اما همزمان هشدار داده که هرگونه اخلال در این روند، با واکنش قاطع آمریکا روبهرو خواهد شد.
در سوی مقابل، مقامهای نظامی ایران اعلام کردهاند که هرگونه عبور کشتیها از تنگه هرمز باید با هماهنگی نیروهای مسلح ایران انجام شود. به گزارش گاردین، فرماندهان نظامی ایران هشدار دادهاند که ورود هر نیروی نظامی خارجی به این آبراه، بهویژه نیروهای آمریکایی، میتواند منجر به جنگ در تنگه هرمز شود.
در واشنگتن نیز مقامهای نظامی آمریکا از آمادهباش گسترده در منطقه خبر دادهاند. «دریاسالار برد کوپر»، فرمانده سنتکام، اعلام کرده که ارتش آمریکا در جریان پروژه آزادی تنگه هرمز، چند قایق کوچک ایرانی را منهدم کرده و چند موشک کروز و پهپاد ایرانی را رهگیری کرده است. او همچنین تأکید کرده که فرماندهان آمریکایی در منطقه اختیار لازم برای دفاع از نیروهای خود و کشتیهای تجاری را دارند.
با این حال، مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که عملیات فعلی به معنای اسکورت سنتی کشتیها نیست، بلکه یک آرایش دفاعی چندلایه شامل ناوشکنها، هواپیماها، بالگردها، سامانههای الکترونیکی و نیروهای نظامی برای کاهش خطر عبور از منطقه است. طبق گزارش گاردین، مقامهای آمریکایی گفتهاند که پروژه آزادی تنگه هرمز با حمایت گسترده نظامی اجرا میشود، اما تمرکز رسمی آن بر ترکیب اقدام دیپلماتیک و هماهنگی نظامی است.
سخن پایانی
تنگه هرمز اکنون بار دیگر به مرکز یکی از حساسترین بحرانهای ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده است؛ جایی که هر حرکت اشتباه، هر شلیک اخطار، یا هر برخورد میان یک شناور ایرانی و یک ناوشکن آمریکایی میتواند منجر به ایجاد تنش و شروع دوباره یک جنگ تمام عیار در این منطقه شود.
رویترز گزارش داده که همزمان با این تنشها، یک کشتی کرهجنوبی در تنگه هرمز دچار انفجار شده و پهپادهای ایرانی نیز باعث آتشسوزی در یک بندر نفتی امارات شدهاند؛ رخدادهایی که نگرانیها درباره امنیت انرژی و حملونقل دریایی را افزایش داده است.
