افزایش خانه‌نشینی و استعفای پرستاران در ایران، بار دیگر بحران نیروی انسانی در نظام درمان کشور را برجسته کرده است. بحرانی که به گفته‌ی دبیرکل خانه‌ی پرستار، هم از کاهش انگیزه‌ی ورود به این حرفه ناشی می‌شود و هم پرستاران شاغل را زیر فشار شیفت‌های سنگین و فرسودگی جسمی و روانی قرار داده است. محمد شریفی‌مقدم می‌گوید اکنون ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین هستند و حتی ظرفیت‌های استخدامی دانشگاه‌ها نیز برای جذب پرستار تکمیل نمی‌شود.
کمبود نیرو، بار سنگین‌تر بر دوش پرستاران
شریفی‌مقدم با اشاره به پیامدهای کمبود نیروی پرستاری می‌گوید فشار ناشی از جذب نشدن نیروهای جدید، مستقیما بر پرستاران شاغل تحمیل می‌شود. به گفته‌ی او، پرستاری که باید از پنج بیمار مراقبت کند، گاهی مسئولیت ۲۰ تا ۳۰ بیمار را بر عهده می‌گیرد.
او این وضعیت را عامل «استهلاک انسانی» می‌داند. همچنین می‌گوید ادامه‌ی چنین شرایطی، پرستاران را در معرض فرسودگی زودهنگام و مشکلات جسمی و روانی قرار می‌دهد. به گفته‌ی شریفی‌مقدم، مشکلات عضلانی و جسمی در کنار آسیب‌های روانی، از جمله افسردگی شدید، بسیاری از پرستاران را تهدید می‌کند و بخشی از آنان پس از بازنشستگی با دردهایی مانند کمردرد و پادرد مواجه می‌شوند.
استعفا از شغل مورد علاقه
در روزهای اخیر نیز انتشار ویدیوهایی از سوی برخی پرستارانی که استعفا داده‌اند در فضای مجازی، بار دیگر موضوع شرایط معیشتی و کاری این گروه را به بحث عمومی کشانده است. این افراد در ویدیوها از درآمد پایین پرستاران و ساعات کاری طولانی به عنوان دلایل ترک حرفه‌ای سخن گفته‌اند که به آن علاقه داشته‌اند.
دبیرکل خانه‌ی پرستار اهمیت استعفای پرستاران در ایران را فراتر از یک مساله‌ی صنفی می‌داند. او می‌گوید: «پرستاران نیروی خط مقدم هستند. اگر یک وزیر یا معاون وزیر استعفا بدهد و برود، هیچ اتفاقی در سیستم نمی‌افتد. اما وقتی پرستاران استعفا می‌دهند یعنی مردم دارند از دست می‌روند و خسارت‌های جبران‌ناپذیر به امنیت سلامت مردم وارد می‌شود.»
وقتی ترک حرفه از ادامه‌ی کار منطقی‌تر می‌شود
به اعتقاد شریفی‌مقدم، تداوم مشکلات باعث شده بخشی از پرستاران دیگر چشم‌اندازی برای آینده‌ی حرفه‌ای خود نبینند و استعفا را به عنوان تنها گزینه‌ی باقی‌مانده انتخاب کنند.
او می‌گوید: «پرستار دیگر هیچ امیدی به آینده ندارد. همچنین باورش این است که آقایانی که در سیستم هستند، اراده و عزمی برای حل مسائل پرستاری ندارند. به همین دلیل راهی که پیش روی پرستار می‌افتد، استعفا و ترک شغل است. پرستار ما به این نتیجه رسیده که اگر با حقوق ۲۵ میلیون تومان در خانه بنشیند، استهلاکش کمتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است. آمدن به سر کار در فضای سخت بیمارستان، با آلودگی محیطی و انرژی‌های منفی، جایی که همه‌اش آه و ناله بیمار است، دیگر توجیه اقتصادی ندارد.»
به گفته‌ی او، این وضعیت فقط پرستاران شاغل را دربرنمی‌گیرد و شمار قابل توجهی از فارغ‌التحصیلان نیز اساسا وارد حرفه‌ی پرستاری نمی‌شوند. شریفی‌مقدم می‌گوید «۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین هستند» و «آگهی استخدام دانشگاه‌ها برای جذب پرستار تکمیل نمی‌شود.»
اعتراض‌هایی که به نتیجه نرسید
دبیرکل خانه‌ی پرستار معتقد است پرستاران طی سال‌های گذشته مسیرهای مختلفی را برای پیگیری مطالبات خود امتحان کرده‌اند. اما نتیجه‌ای متناسب با خواسته‌های آن‌ها به دست نیامده است.
او می‌گوید: «پرستاران تمام راه‌های ممکن منطقی، حقوقی، صنفی و هر نوع مسیر اعتراضی یا انتقادی را برای رسیدن به خواسته‌هایشان طی کرده‌اند، حتی مجلس نیز قانونی تصویب کرد، اما متاسفانه نحوه‌ی حکمرانی نظام سلامت هیچ توجهی به مسائل و مطالبات جامعه‌ی پرستاری نداشته است. پرستاران مکاتبه کردند، مذاکره کردند و حتی دو سال پیش دست به اعتصاب زدند. با این حال، آقایانی که به هر صورت در حال مدیریت و رهبری نظام سلامت هستند، هیچ توجهی به مسائل پرستاری کشور نداشته‌اند.»
انتقاد از ساختار پرداخت و «تعارض منافع»
شریفی‌مقدم بخش دیگری از بحران افزایش استعفای پرستاران در ایران را به نحوه‌ی توزیع درآمد در نظام سلامت مرتبط می‌داند و معتقد است مساله فقط پایین بودن درآمد پرستاران نیست، بلکه احساس تبعیض در مقایسه با برخی گروه‌های دیگر، نارضایتی را تشدید کرده است.
او می‌گوید: «آنچه از همه بدتر است، بحث بی‌عدالتی است. یک موقع در سیستم پول نیست و همه به نسبت هم کمتر می‌گیرند. اما در جایی که برخی گروه‌ها در سیستم دولتی میلیاردی می‌گیرند، این موضوع پذیرفتنی نیست. من تاکید می‌کنم که کارانه‌های آن‌ها میلیاردی است؛ علاوه بر اینکه از ده‌ها جای دیگر مثل بخش خصوصی، بخش دولتی و مطب‌داری درآمد دارند و حتی به اشکال مختلف زیرمیزی می‌گیرند. این‌ها باعث شده پرستار به این نتیجه برسد که این نحوه‌ی مدیریت، آغشته به بحث تعارض منافع است؛ یعنی گروهی که تصمیم‌گیر، سیاست‌گذار و قانون‌گذار است، در منصبی قرار می‌گیرد که تصمیمش منفعت ثانویه برای خودش به همراه دارد.»
نگرانی از پیامد استعفای پرستاران برای بیماران
از نگاه خانه‌ی پرستار، تداوم این وضعیت در نهایت فقط به فرسودگی یا خروج پرستاران از حرفه محدود نمی‌شود و مستقیما کیفیت خدمات درمانی و ایمنی بیماران را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
شریفی‌مقدم می‌گوید: «پرستاران به ما که مسئولین صنفی هستیم می‌گویند بس کنید این‌قدر تکرار کردیم که دیگر حرفی باقی نمانده است. مشکل اصلی اینجاست که مردم در بیمارستان خدمات پرستاری مناسب دریافت نمی‌کنند، خسارت می‌بینند و این خسارت‌ها تا حد مرگ‌ومیر و آسیب‌های جبران‌ناپذیر پیش می‌رود.»
منبع: خبرآنلاین
