بسیاری از مسافران قبل از سفر فقط یک چیز را بررسی میکنند؛ تاریخ انقضای پاسپورت. طبق مقررات بیشتر کشورها، باید گذرنامهتان دستکم سه ماه پس از بازگشت از سفر اعتبار داشته باشد. اما یک نکتهی دیگر، شاید حتی مهمتر، اغلب از یاد میرود: بررسی دقیق وضعیت صفحات و تعداد برگه های خالی در پاسپورت پیش از اقدام به سفر است.
اگر تصور میکنید داشتن ویزا و بلیط کافی است، باید بدانید در برخی کشورها، شرکتهای هواپیمایی بر اساس قوانین سختگیرانه و جدید، کنترل مدارک و گذرنامه را در همان بخش خروجی فرودگاه مبدأ انجام میدهند و ممکن است مانع پروازتان شوند؛ فقط به این دلیل که تعداد صفحات خالی پاسپورتتان کم است.
برای نمونه، یکی از فعالان حوزه گردشگری در تیکتاک با انتشار ویدئویی از تجربهی تلخ خود در حساب کاربری @remoteroams پرده برداشت و گفت:
«قرار بود امروز به کامبوج برویم، اما پاسپورت جورج فقط یک صفحه خالی داشت و اجازه پرواز به او ندادند.»
اهمیت صفحات خالی پاسپورت سفر
در بعضی مناطق دنیا، بهویژه در آفریقا، خاورمیانه و بخشهایی از آسیا، کشورها برای مهر ورود، ویزا یا اجازه اقامت نیازمند فضای مشخصی در گذرنامهاند. این مهرها ممکن است یک صفحه کامل را اشغال کنند و اگر تعداد صفحات لازم و خالی را در پاسپورت خود برای این سفر نداشته باشید، ورود غیرممکن میشود.
بر اساس مقررات رسمی بسیاری از مقاصد گردشگری، باید حداقل دو تا چهار صفحه خالی در پاسپورت خود داشته باشید. البته برخی کشورها حتی سختگیرترند و بیش از این تعداد را درخواست میکنند.
مقررات سختگیرانه صفحات خالی پاسپورت سفر
نامیبیا: رکورددار این فهرست است. برای سفر به نامیبیا باید گذرنامهتان شش صفحهی خالی داشته باشد. دلیل این امر آن است که مهر ورود تقریباً یک صفحه کامل را پر میکند و در صورتی که نیاز به تمدید اقامت داشته باشید، مهر جدید روی صفحه جداگانهای ثبت میشود.
آفریقای جنوبی، بوتسوانا، زامبیا، ماداگاسکار و موزامبیک: این کشورها از مسافران انتظار دارند حداقل سه صفحهی خالی برای ویزا و مهر ورود داشته باشند.
چین، هند، سنگاپور، کوبا و باهاما: این کشورها کمی نرمترند و داشتن دو صفحهی خالی را کافی میدانند.
بیتوجهی به این قانون ممکن است به ظاهر بیاهمیت برسد، اما واقعیت این است که برخی خطوط هوایی با اتکا به قوانین مرزی و پروتکلهای جدید چک کردن گذرنامه، اجازه سوار شدن به هواپیما را در سالن فرودگاه نمیدهند اگر پاسپورت استاندارد لازم را نداشته باشید.
ریجکتی بر اساس قوانین جدید گذرنامه فرودگاه
۱. آسیب یا نقص فیزیکی در پاسپورت:
آبخوردگی، لکهها، کپک، پارگی صفحات، یا حتی یکی دو مهر غیررسمی میتواند مشکلساز شود. در برخی کشورها، هرچیزی که ظاهر رسمی پاسپورت را خدشهدار کند ممکن است دلیلی برای رد ورود باشد. اگر چیپ الکترونیکی گذرنامه خراب شود، احتمالاً مأمور مرزی اجازه عبور نخواهد داد.
۲. تفاوت نام در بلیط و پاسپورت:
خیلی از افراد پس از ازدواج یا تغییر نام خانوادگی، بلیط را با نام جدید رزرو میکنند، در حالی که پاسپورت هنوز با نام قدیمی است. شرکتهای هواپیمایی در این شرایط میتوانند از صدور کارت پرواز جلوگیری کنند. نام و نام خانوادگی شما باید دقیقاً مطابق با اطلاعات گذرنامه باشد.
۳. نداشتن ویزا یا مجوز سفر الکترونیکی (ETA):
در سالهای اخیر بسیاری از کشورها، بهویژه مقاصد بدون نیاز به ویزا، مقررات جدیدی وضع کردهاند؛ مسافران باید قبل از ورود، فرم کوتاهی برای مجوز سفر الکترونیکی پر کنند و هزینهی ناچیزی بپردازند. نداشتن این تأییدیه ممکن است باعث شود در فرودگاه از پرواز محروم شوید.
تجربهی واقعی از بلاگرها و گردشگران حرفهای
چندین محتوایساز حوزهی سفر طی سال گذشته از مشکلات مشابه گفتهاند. بعضیها مجبور شدند در کشور بیگانه برای گرفتن پاسپورت اضطراری اقدام کنند.
یکی از آنها، بلاگر معروف @Hales، هنگام ورود به اروپا توسط مأموران کنترل مرزی متوجه شد که دفترچهاش تعداد صفحات موردنیاز را ندارد؛ چک کردن دقیق بخشهای خالی نشان داد که وضعیت پاسپورت او برای ادامه این سفر چندان مناسب نیست. او مجبور شد در سفارت آمریکا در ایرلند بهصورت فوری پاسپورت جدید بگیرد. این اتفاق نشان میدهد چنین اشتباهاتی فقط مخصوص افراد تازهکار نیست؛ حتی مسافران حرفهای هم ممکن است گرفتار شوند.
راهکارهای پیشنهادی متخصصان سفر
کارشناسان توصیه میکنند همیشه دستکم دو صفحهی خالیใน پاسپورت برای سفرهای بینالمللی نگه دارید. اگر زیاد سفر میکنید — مثلاً برای کار یا بلاگنویسی در حوزه گردشگری — بهتر است از ابتدا به فکر تهیه پاسپورت بزرگ باشید.
این نوع پاسپورتها مخصوص افرادی است که سفرهای متعدد دارند؛ شامل ۵۴ صفحه است و برای هر شهروند بریتانیایی قابل درخواست است. در مقایسه، پاسپورت استاندارد فقط ۳۴ صفحه دارد. با انتخاب نسخه بزرگ، احتمال گرفتار شدن در چنین موقعیتهایی تقریباً از بین میرود.
تغییر بزرگ در مرزهای اروپا: پایان مهر ورود و خروج
از اکتبر ۲۰۲۵ اتحادیه اروپا سیستم جدیدی به نام (EES) راهاندازی کرده که اطلاعات بیومتریک و تاریخ ورود و خروج اتباع غیراروپایی را بهصورت دیجیتال ذخیره میکند. این سیستم طبق قوانین مصوب و هوشمند جدید، فرآیند احراز اصالت گذرنامه را مکانیزه کرده تا در گیت هر فرودگاه، اطلاعات اتباع غیراروپایی به صورت دیجیتال ذخیره شود. این سیستم قرار است تا آوریل ۲۰۲۶ در تمام ۲۹ کشور حوزه شینگن بهطور کامل اجرا شود.
به این ترتیب، ورود و خروج به کشورهای اروپایی دیگر نیازی به مهر دستی در پاسپورت نخواهد داشت. شاید از این پس مهر دیدنی سفر به کشورهای مثل دانمارک، یونان، ایتالیا، پرتغال، سوئد و لوکزامبورگ برای همیشه به خاطره تبدیل شود.
با اینحال، در دیگر قارهها هنوز بسیاری از کشورها سیستم مهر دستی دارند و احتمالاً تا سالها حفظ خواهند کرد. بنابراین برای سفر به آسیا، آفریقا یا قاره آمریکا، همچنان باید به وضعیت صفحات خالی پاسپورتتان توجه ویژهای داشته باشید.
جمعبندی: پاسپورتتان را جدی بگیرید
حتی اگر اعتبار، مهرها، ویزا و پروازتان همه آماده باشند، یک اشتباه ساده مثل نداشتن صفحات خالی کافی یا آسیب به جلد پاسپورت میتواند مانع سفر شود.
چکلیست زیر را قبل از هر پرواز مرور کنید:
- حداقل دو صفحه خالی برای مهر ورودی و خروجی داشته باشید
- از صحت نام و اطلاعات شخصی مطمئن شوید
- پاسپورت را از آسیبهای فیزیکی حفظ کنید
- اگر زیاد سفر میکنید، گذرنامه بزرگ (۵۴ صفحهای) بگیرید
با رعایت همین نکات، سفر شما بیدغدغه آغاز خواهد شد و احتمالاً دیگر هیچ مأمور مرزی نخواهد گفت: «متأسفم، پاسپورتتان فضای کافی ندارد.»
منبع: اماسان