در هفتههای اخیر، قانون و مقررات جدید مهاجرتی دوباره خبرساز شده است؛ بهطوریکه بررسی روند دریافت تابعیت و گذرنامه کانادا به گفته منابع آگاه، میتواند مسیر دریافت پاسپورت این کشور را برای میلیونها شهروند ایالات متحده باز کند.
بر اساس متن این قانون، تمرکز اصلی بر «شهروندی از طریق نسب» است و تأکید میشود که محل تولد متقاضی، مانع تعیینکنندهای به شمار نمیرود. همچنین در این چارچوب، داشتن سابقه زندگی والدین یا حتی پدربزرگ و مادربزرگ در کانادا یا در اختیار داشتن گذرنامه کانادایی از سوی آنها، شرط اصلی تلقی نمیشود.
در عین حال، یک معیار کلیدی برای بسیاری از متقاضیان مطرح است: فرد باید پیش از ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ متولد شده باشد و بتواند نسبت خود را به یک خانواده یا جد کانادایی ثابت کند. به این ترتیب، روند درخواست «مدرک اثبات شهروندی» و سپس اقدام برای دریافت گذرنامه کانادایی، به یکی از موضوعات پرمخاطب و بحثبرانگیز این روزها تبدیل شده است.
روند دریافت شهروندی: از ارائه مدارک نسب تا درخواست گذرنامه کانادایی
در روند اجرای این قانون، متقاضیان با شرایط جدید و متفاوتی روبرو هستند؛ بهطوریکه فرآیند اخذ تابعیت با درخواست اثبات اصالت و ارائه مدارک ارتباط با نیاکان کانادا آغاز میشود. در متن قانون، نمونههایی از این مدارک نیز ذکر شده است؛ از جمله گواهیهای تولد و سوابق غسل تعمید (بپتیسم) که میتوانند برای اثبات نسب به کار بروند.
بعد از آنکه پرونده کامل شد و مدرک اثبات شهروندی صادر شد، فرد میتواند برای دریافت گذرنامه کانادایی درخواست بدهد. مدتزمان رسیدگی به این پروندهها نیز یکی از نکات مهم برای متقاضیان به شمار میرود. طبق اطلاعات اعلامشده در زمان نگارش این گزارش، بررسی درخواستهای اثبات شهروندی حدود ۱۱ ماه زمان میبرد.
در عین حال، این قانون فقط فرزندان متولدشده را شامل نمیشود. بر اساس متن قانون، فرزندان پذیرفتهشده از طریق فرزندخواندگی نیز همانند دیگر فرزندان مشمول شهروندی از طریق نسب هستند. همین موضوع باعث میشود دامنه اجرای قانون گستردهتر باشد و خانوادههای بیشتری را در بر بگیرد.
پیوندهای خانوادگی قدیمی، راهی به سوی شهروندی کانادا
این تغییر، آمریکاییهای دارای تبار کانادایی را در سراسر ایالات متحده تحت تأثیر قرار میدهد؛ اما گزارشها نشان میدهد که این موضوع در منطقه نیوانگلند نمود پررنگتری دارد. برآوردها حاکی است که حدود سه میلیون آمریکایی در این منطقه ممکن است واجد شرایط دریافت شهروندی کانادا باشند. این وضعیت تا حد زیادی ریشه در پیشینه مهاجرتی این منطقه دارد؛ جایی که موج گسترده مهاجرت کاناداییها در فاصله سالهای ۱۸۷۰ تا ۱۹۳۰، پیوندهای خانوادگی عمیقی بر جا گذاشته است.
بر اساس این گزارش، آمریکاییهایی که تابعیت دوگانه کانادا را دریافت میکنند، میتوانند از حقوق و مزایای شهروندی در هر دو کشور بهرهمند شوند. از جمله این مزایا میتوان به حق ورود به کانادا و امکان اقامت دائم در این کشور اشاره کرد. به همین دلیل، تابعیت دوگانه فقط یک موقعیت حقوقی نیست و میتواند بر تصمیمهای مربوط به زندگی، تحصیل و محل سکونت افراد اثر بگذارد.
همچنین کسانی که پس از دریافت تابعیت، برای گذرنامه کانادایی هم اقدام کنند، از امکان سفر و جابهجایی بیشتری برخوردار میشوند؛ مزیتی که در مقایسه با گذرنامه آمریکا، برای بسیاری از متقاضیان اهمیت دارد. در سالهای اخیر، همین موضوع به یکی از عوامل مهم در تصمیمگیری برای گرفتن تابعیت دوم تبدیل شده است.
تابعیت دوگانه کانادا و معافیت مالیاتی؛ چطور ممکن است؟
یکی از سؤالهای رایج درباره این قانون به موضوع مالیات برمیگردد. فرآیند دریافت پاسپورت و اخذ تابعیت بهخودیخود تعهدی برای پرداخت مالیات بر درآمد در کشور کانادا ایجاد نمیکند و حتی لزوماً فرد را مجبور به ارائه اظهارنامه نخواهد کرد. دلیلش این است که برخلاف آمریکا که مالیات را از شهروندانش در هر جای دنیا مطالبه میکند، کانادا مالیات بر درآمد را بر اساس اقامت میگیرد.
بنابراین اگر یک فرد آمریکایی، بدون اقدام برای دریافت ملک یا راهاندازی کسبوکار، صرفاً تابعیت دوگانه را داشته باشد و به کانادا نقل مکان نکند، معمولاً نه مالیات بر درآمدی به این کشور پرداخت میکند و نه اظهارنامه مالیاتی میدهد. اگر هم بعداً در کانادا ساکن شود و از نظر مالیاتی «مقیم» به حساب بیاید، میتواند از معاهده مالیاتی آمریکا و کانادا برای کاهش مالیات مضاعف استفاده کند.
از نظر حقوقی، «شهروندی از طریق نسب» به افرادی مربوط میشود که خارج از کانادا به دنیا آمدهاند. در مقابل، بهجز چند مورد محدود مانند فرزندان دیپلماتها، تقریباً همه کودکانی که در خاک یا حریم هوایی کانادا متولد میشوند، بر پایه حق تولد شهروند کانادا محسوب میشوند.
طبق گزارش، این تغییرات در قالب لایحه C-3 از ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ اجرا شد. پیش از آن، «محدودیت نسل اول» (FGL) شهروندی از طریق نسب را به یک نسلِ متولد خارج از کانادا محدود میکرد؛ محدودیتی که در سال ۲۰۰۹ وارد قانون شد و در دسامبر ۲۰۲۳ دادگاه عالی انتاریو آن را مغایر قانون اساسی دانست.
در نتیجه، لایحه C-3 این محدودیت را برای افراد متولد پیش از ۱۵ دسامبر ۲۰۲۵ حذف کرد و برای متولدین بعد از آن، یک استثنا گذاشت: اگر والد کانادایی دستکم سه سال پیش از تولد یا فرزندخواندگی کودک در کانادا زندگی کرده باشد، شرط «ارتباط قابل توجه با کانادا» احراز میشود.
قانون جدید شهروندی کانادا، تکلیف متقاضیان را روشنتر کرد
با اجرای این قانون و دستورالعملهای جدید، اکنون مسیر دریافت تابعیت برای گروه بزرگی از آمریکاییهای دارای ریشه کانادا کاملاً مشخص شده است؛ فرآیندی که از ارائه مدارک برای اثبات نسب آغاز شده و به باز شدن راه درخواست گذرنامه ختم میشود. همزمان، نکاتی مانند تخمین سه میلیون متقاضی بالقوه در نیوانگلند، مدت زمان رسیدگی ۱۱ ماه و این واقعیت که مالیات در کانادا بر اساس اقامت محاسبه میشود، چارچوب تصمیمگیری را برای متقاضیان روشنتر میکند.
منبع: سیآیسی
