در شرایطی که مذاکرات حساس میان ایران و آمریکا بر سر بازگشایی تنگهی هرمز با نقشآفرینی عمان به مراحل تعیینکنندهای رسیده، موجی از ادعاها دربارهی استعفای مکرر مسعود پزشکیان فضای سیاسی داخل کشور را ملتهب کرده است. شایعاتی که با واکنش تند دفتر رئیسجمهور و تکذیب دفتر رهبری مواجه شد و بار دیگر عمق شکافهای داخلی میان دولت و جریانهای مخالف مذاکره را آشکار ساخت.
فشار بر عمان برای پذیرش توافق موقت دربارهی بازگشایی تنگهی هرمز
آمریکا و اروپا امیدوارند به زودی توافقی برای بازگشایی تنگهی هرمز حاصل شود. آنها در حال فشار بر عمان هستند تا توافقی موقت را بپذیرد؛ توافقی که مقامهای مسقط نگرانند تسلط کمابیش دائمی ایران بر این مسیر حیاتی ترانزیت نفت را حفظ کند. طبق این طرح، کشتیها از مسیری نزدیک به ایران وارد تنگه میشوند، اما مسیر خروج آنها از آبهای ایران و عمان میگذرد.
با این حال، به جای آنکه پزشکیان به دلیل یک پیروزی دیپلماتیک قریبالوقوع مورد استقبال قرار گیرد، او در مصاحبهای تلویزیونی به مناسبت دومین سالگرد آغاز به کارش، مجبور شد ادعاها دربارهی ارائهی چندبارهی درخواست استعفا به صورت شفاهی و کتبی را رد کند. پزشکیان برخی افراد را متهم کرد که قصد دارند در داخل ایران شکاف ایجاد کنند. او گفت: «اگر بخواهم استعفا بدهم، رسما اعلام میکنم که استعفا دادهام. استعفا نخواهم داد، من خواهم ماند.»
روایت چهرهی نزدیک به خانوادهی رهبری از نارضایتی پزشکیان
ادعای استعفای مسعود پزشکیان که به تیتر اول رسانههای ایران تبدیل شده بود، از سوی محمدباقر خرازی مطرح شد؛ فردی که نسبتی خانوادگی با آیت الله مجتبی خامنهای دارد.
خرازی ادعا کرده بود پزشکیان از کنار گذاشته شدن از فرایند تصمیمگیری به تنگ آمده است؛ وضعیتی که به گفتهی او با خودداری رهبر جمهوری اسلامی از اعلام محل حضورش، به دلیل نگرانی از فعالیت سازمانهای اطلاعاتی خارجی، تشدید شده است. آیت الله مجتبی خامنهای در نخستین روز جنگ، در حملهی اسرائیل که به کشته شدن پدرش انجامید، به شدت زخمی شد و از آن زمان تاکنون در انظار عمومی دیده یا شنیده نشده است.
تکذیب پاستور و پاسخ به شایعات استعفای مسعود پزشکیان
خرازی مدعی شده بود پزشکیان آنقدر تهدید به کنارهگیری کرده که آیت الله مجتبی خامنهای به او هشدار داده است درخواست استعفای بعدی او را خواهد پذیرفت. دفتر رهبر جمهوری اسلامی سرانجام روز سهشنبه این ادعا را «اساسا نادرست و بیپایه» خواند.
پزشکیان در این مصاحبه تاکید کرد که هماهنگی کاملی با نیروهای نظامی دارد و گفت کسانی که ادعا کردهاند ۳۰ هزار نفر در اعتراضات ژانویه کشته شدهاند، هرگز حاضر نشدهاند مدرکی برای اثبات این ادعا ارائه کنند.
به نظر میرسید هدف او از این مصاحبه رفع این برداشت بود که تمایلش به وفاق و سازش را نشانهی ضعف بپندارند، یا تصور کنند فرماندهان نظامی او را به حاشیه راندهاند.
حملهی دفتر پزشکیان به افراطگرایان پس از جنجال استعفا
خرازی برادر همسر مسعود خامنهای، برادر کوچکتر رهبر ایران، است. منتقدان میگویند او سابقهی طرح ادعاهای اثباتنشده دارد و با وجود ارتباط خانوادگی با رهبر ایران، مشخص نیست که آیا پس از رسیدن خامنهای به این مقام در ماه مارس، دیداری با او داشته است یا خیر.
با این حال، این جنجال اختلافات عمیق راهبردی و تاکتیکی در داخل ایران دربارهی ضرورت یا زیان مذاکرات با آمریکا را آشکار کرده است.
مهدی طباطبایی، از مسئولان دفتر رئیسجمهور، این گزارشها را «دروغ و یاوهگویی محض» خواند. او در پیامی در شبکههای اجتماعی، «ائتلاف شوم افراطگرایان دروغگو، فریبکار و بیپروا» را محکوم کرد. همچنین گفت اعضای این جریان نمیتوانند نتایج دموکراتیک را بپذیرند. او افزود: «دو سال از شکست آنها در عرصهی انتخابات ملی گذشته، اما همچنان به دنبال انتقام از خواست ملت هستند. آنها به عروسک دست دشمنان ایران تبدیل شدهاند.» احمد زیدآبادی، روزنامهنگار اصلاحطلب نیز این ادعاها را تنشزا و موجب تشدید بحران دانست.
آیندهی مذاکرات دربارهی بازگشایی تنگهی هرمز در سایهی اختلافات داخلی ایران
پزشکیان روز یکشنبه یادداشت تفاهم مذاکرهشده با آمریکا در ماه جون را که مورد انتقاد شدید برخی افراطیون قرار گرفته بود، سنگ بنای روابط خارجی آینده ایران دانست. او گفت ایران «باید تلاش کند دشمن را وادار کند به آنچه امضا کرده پایبند بماند.»
اما روز دوشنبه، مجلس خبرگان رهبری که اکثریت آن را نیروهای محافظهکار تشکیل میدهند، در بیانیهای امیدها برای دستیابی به توافق یا تفاهم با آمریکا را «بیهوده» خواند. همچنین آنچه «زمزمههای تسلیم به نام دفاع از صلح» نامید، «خیانتی نابخشودنی» توصیف کرد. این مجلس افزود اعتماد به «این دولت مستکبر» چیزی جز یک سراب نیست.
منبع: دگاردین
