تصور کنید در یک مسابقه ماراتن در کشور چین، جایی که دوندگان برای حفظ انرژی، آب و مواد غذایی مصرف می‌کنند، فردی را ببینید که در طول مسیر سیگار روشن کرده است. این تصویر غیرمعمول از «دایی چن»، دونده ۵۰ ساله چینی، منتشر شد و خیلی زود در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جهان مورد توجه قرار گرفت.
دایی چن در ماراتن شین‌آن‌جیانگ چین، مسیر استاندارد ۴۲ کیلومتری را در زمان ۳ ساعت، ۲۸ دقیقه و ۴۵ ثانیه به پایان رساند؛ زمانی که برای یک دونده آماتور قابل توجه محسوب می‌شود. اما چیزی که نام او را بر سر زبان‌ها انداخت، نه فقط سرعتش، بلکه سیگار کشیدن در طول مسابقه بود. رفتاری که باعث شد بسیاری درباره توانایی‌های بدن انسان، محدودیت‌های ورزشی و تأثیر واقعی سیگار بر ورزش بحث کنند.
دایی چن چگونه مشهور شد؟
دایی چن که نام اصلی او چن بانگشیان (Chen Bangxian) اعلام شده است، یک دونده آماتور چینی از شهر گوانگجو است که پیش از این نیز در مسابقات استقامتی شرکت کرده بود. برخلاف بسیاری از ورزشکاران حرفه‌ای که سبک زندگی خود را بر اساس تمرین‌های سخت، رژیم غذایی مشخص و حذف عادت‌های ناسالم تنظیم می‌کنند، دایی چن به دلیل یک عادت متفاوت شناخته شد: او هنگام دویدن سیگار می‌کشید.
در مسابقه ماراتن در استان ژجیانگ چین، تصاویر منتشرشده از او نشان داد که در بخش‌هایی از مسیر مسابقه، سیگار در دست دارد. همین تصاویر کافی بود تا این دونده معمولی به یکی از سوژه‌های رسانه‌ای در حوزه ورزش تبدیل شود.
با این حال، بخش اصلی توجه عمومی نه زمان مسابقه، بلکه تضاد میان رفتار او و انتظارات معمول از یک ورزشکار بود. در شرایطی که متخصصان سلامت سال‌ها درباره آثار منفی سیگار بر قلب، ریه و توانایی بدن برای دریافت اکسیژن هشدار داده‌اند، دیدن یک دونده سیگاری در حال عبور از خط پایان برای بسیاری عجیب به نظر می‌رسید.
دویدن ماراتن با سیگار؛ چرا عملکرد دایی چن بحث‌برانگیز شد؟
مسابقه ماراتن یکی از سخت‌ترین رقابت‌های استقامتی در جهان ورزش است. یک دونده باید بیش از ۴۲ کیلومتر مسیر را طی کند و بدن او برای ساعت‌ها تحت فشار مداوم قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی، سیستم قلبی عروقی و تنفسی نقش مهمی در تأمین اکسیژن مورد نیاز عضلات دارند.
سیگار اما دقیقاً همین سیستم‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نیکوتین و مواد شیمیایی موجود در دود سیگار می‌توانند عملکرد ریه را کاهش دهند، انتقال اکسیژن در بدن را دشوارتر کنند و خطر بیماری‌های قلبی و تنفسی را افزایش دهند.
به همین دلیل، اتفاقی مانند عملکرد دایی چن نباید به عنوان نشانه‌ای از بی‌ضرر بودن سیگار برداشت شود. در ورزش، تفاوت زیادی میان توانایی یک فرد خاص و قوانین کلی سلامت وجود دارد. ممکن است برخی افراد با وجود داشتن یک عادت ناسالم همچنان بتوانند عملکرد قابل توجهی داشته باشند، اما این موضوع اثرات بلندمدت آن عادت را از بین نمی‌برد.
واکنش‌های متفاوت به دایی چن؛ از تحسین استقامت تا نگرانی درباره سیگار
پس از انتشار تصاویر دایی چن در مسابقه ماراتن در کشور چین، واکنش‌ها در فضای مجازی متفاوت بود. برخی کاربران از استقامت او تعجب کردند و توانایی‌اش برای پایان دادن یک ماراتن را تحسین کردند. گروهی دیگر اما این رفتار را نگران‌کننده دانستند و معتقد بودند نمایش چنین صحنه‌ای ممکن است پیام اشتباهی درباره تاثیر سیگار بر ورزش ایجاد کند.
شهرت دایی چن باعث شد رسانه‌های مختلف به سراغ داستان او بروند و درباره سابقه حضورش در مسابقات اطلاعات بیشتری منتشر کنند. گزارش‌ها نشان می‌دادند که او پیش از این نیز در مسابقات دو شرکت کرده بود و سیگار کشیدن هنگام مسابقه بخشی از رفتار شناخته‌شده او شده بود.
با این حال، افزایش توجه رسانه‌ای در نهایت باعث شد موضوع فقط به یک اتفاق سرگرم‌کننده محدود نماند. بحث درباره قوانین مسابقات و رفتارهای غیرمعمول ورزشکاران نیز مطرح شد. برگزارکنندگان مسابقات ورزشی معمولاً تلاش می‌کنند شرایطی ایجاد کنند که سلامت و ایمنی همه شرکت‌کنندگان حفظ شود.
دایی چن بعدها نیز به دلیل سیگار کشیدن در یک مسابقه دیگر با واکنش برگزارکنندگان روبه‌رو شد. این موضوع نشان داد که رفتار او فقط یک تصویر عجیب در فضای مجازی نبود، بلکه می‌توانست با قوانین و استانداردهای مسابقات ورزشی نیز در تضاد قرار بگیرد.
آیا دایی چن ثابت کرد که تاثیر سیگار بر ورزش صفر است؟
پاسخ کوتاه این است که خیر. عملکرد دایی چن یک نمونه فردی است و نمی‌تواند نتیجه‌ای درباره تأثیر سیگار بر توانایی ورزشی انسان ارائه دهد.
توانایی بدنی افراد به عوامل مختلفی مانند ژنتیک، سابقه تمرین، تغذیه، شرایط زندگی و وضعیت سلامت بستگی دارد. برخی افراد ممکن است با وجود داشتن عادت‌های ناسالم، همچنان عملکرد فیزیکی بالایی داشته باشند، اما این موضوع خطرهای مرتبط با آن رفتارها را کاهش نمی‌دهد.
ماراتن دایی چن بیشتر نشان‌دهنده یک شرایط غیرمعمول در ورزش است. فردی که توانست یک مسابقه سنگین را به پایان برساند، اما همزمان رفتاری داشت که با توصیه‌های معمول درباره سبک زندگی سالم ورزشکاران هماهنگ نیست.
کارشناسان سلامت تأکید می‌کنند که ورزش منظم می‌تواند به بهبود سلامت عمومی کمک کند، اما نمی‌تواند تمام پیامدهای منفی مصرف دخانیات را از بین ببرد. به همین دلیل، تجربه دایی چن نباید به عنوان الگویی برای رابطه میان سیگار و عملکرد ورزشی در نظر گرفته شود.
منبع: cbssports
