کمیتهی بررسی دولتی در هلند تایید کرد که پزشکان در این کشور، به زندگی یک کودک دو ساله مبتلا به معلولیت شدید پایان دادهاند (اُتانازی کردهاند). این نخستین مورد گزارششده توسط مقامات است که بر اساس قوانین جدید اتانازی در هلند صورت میگیرد؛ قوانین تازه به تصویبرسیده در این کشور اروپایی، اجازهی پایان دادن به زندگی کودکان ۱ تا ۱۲ ساله مبتلا به بیماریهای سخت و لاعلاج را صادر میکند.
بر اساس ارزیابیهای منتشرشده از سوی «کمیته بررسی سقط جنین در مراحل پایانی و پایان دادن به زندگی نوزادان و کودکان زیر ۱۲ سال» در هلند که مسئولیت بررسی این پروندهها را بر عهده دارد، این کودک که جنسیت و هویتش افشا نشده، دچار آسیبدیدگی شدید و غیرقابلبازگشت مغزی، فلج مغزی حاد، صرع و اختلالات بینایی بوده است.
جزئیات پرونده و شرایط جسمی کودک
این کودک زمانی که خانوادهاش خارج از هلند بودند، در هفتهی ۲۶ و سه روز بارداری و به شدت نارس به دنیا آمد. پس از تولد نیز با عوارض جدی، از جمله چندین عفونت که به سپسیس (مسمومیت خونی) منجر شد، مواجه شد. بررسی امآرآی بعدتر آسیب گستردهی مغزی را نشان داد.
کودک در ادامه به فلج مغزی اسپاستیک مبتلا شد و تشخیص داده شد که دچار اختلال بینایی مغزی نیز هست. در ۸ ماهگی، مبتلا به سندرم اسپاسمهای صرعی نوزادی تشخیص داده شد که نوعی صرع بسیار شدید است. کمی پیش از ۲ ساله شدن کودک، پزشکان سن رشد و تکامل او را حدود شش هفتگی تخمین زدند.
کمیتهی بررسی اعلام کرد: «تمام جنبههای “انسانیت” کودک از نظر مهارتهای حرکتی، رفتار و شخصیت به شدت آسیب دیده بود و هیچ امیدی به بهبود وجود نداشت.»
چالشهای پزشکی و تصمیم در مورد اتانازی کودکان
با این حال، همهی پزشکانی که کودک را در طول روند درمان معاینه کردند، با تصمیم انجام اتانازی موافق نبودند. طبق گزارش کمیته، پزشک معالج اصلی برای دریافت نظریهی مستقل به «پزشکان خارج از منطقه خود» مراجعه کرد. آِنها در ارزیابی اولیه خود به این نتیجه رسیدند که «کودک به طور مداوم دچار درد و رنج طاقتفرسا نیست» و «هنوز گزینههای معقول دیگری مانند مراقبتهای تسکینی و داروهای دیگر وجود دارد که ممکن است به کنترل بهتر حملات صرع منجر شود.»
تلاشها برای ادامهی درمان صورت گرفت. اما کمیته اعلام کرد که این اقدامات عوارض جانبی جدیدی به همراه داشت و به همین دلیل متوقف شد. پس از آن، پزشک مستقل دیگری به بررسی پرونده پرداخت. او نیز تایید کرد که رنج کودک کاملا مشهود و غیرقابل تحمل است و تمامی الزامات قانونی کشور برای پایان دادن به زندگی او فراهم شده است.
کمیته در نهایت اعلام کرد پزشکی که اتانازی را انجام داده، «با رعایت مراقبتهای لازم» عمل کرده است.
قوانین اتانازی در هلند در سال ۲۰۲۴ وضع شد. این مقررات دربارهی کودکانی اعمال میشود که از رنجی غیرقابل تحمل و بدون چشمانداز بهبودی رنج میبرند و پزشکان به این نتیجه میرسند که هیچ راهکار معقول دیگری جز پایان دادن به رنج آنها وجود ندارد.
پایان زندگی میتواند راهی برای رهایی کودک باشد
پزشکی که به زندگی این کودک پایان داده است، پس از آن به صورت علنی دربارهی این پرونده صحبت کرد. او در برنامهی خبری NOS/Nieuwsuur گفت که این کار برایش بسیار دشوار بوده است. او گفت: «به عنوان یک پزشک، شما در موقعیت فوقالعاده شکنندهای قرار میگیرید. زیرا چنین کاری هرگز پیش از این انجام نشده بود. هنوز هم احساس میکنم که نزدیک به یک سال است شمشیر داموکلس بالای سرم آویزان بوده است.»
این پزشک ابراز امیدواری کرد که این حکم به سایر خانوادههایی که با شرایط مشابه مواجه هستند کمک کند تا بتوانند این گزینه اتانازی را برای کودکان با پزشکان خود مطرح کنند. او گفت: «فکر میکنم والدینی هستند که پیش از این هرگز جرات نکردهاند دربارهی گزینهی پایان دادن به زندگی فرزندشان صحبت کنند. امیدوارم این تصمیم به این والدین کمک کند تا بتوانند این گزینه را با پزشک معالج فرزندشان در میان بگذارند.»
او اجازه پایان دادن به زندگی کودک در چنین شرایطی را «نوعی رهایی برای کودک» توصیف کرد.
قوانین اتانازی در هلند
هلند در سال ۲۰۰۲ به اولین کشور جهان تبدیل شد که اتانازی را قانونی کرد. قانونی که به کودکان ۱۲ سال به بالا نیز اجازه میدهد تحت شرایطی سختگیرانه درخواست اتانازی دهند. پزشکانی که در هلند به صورت غیرقانونی اقدام به اتانازی کنند، با مجازات تا ۱۲ سال حبس و جریمهی نقدی مواجه میشوند.
کمیته در پایان اعلام کرد: «اصل راهنما برای پایان دادن به زندگی کودکان زیر ۱۲ سال این است که پزشک باید بر اساس دانش و نظریهی غالب پزشکی به این نتیجه رسیده باشد که پایان دادن به زندگی، تنها راه معقول برای پایان دادن به رنج غیرقابل تحمل کودک است؛ رنجی که هیچ چشماندازی برای بهبود آن وجود ندارد.»
منبع: سیبیاس