«مرگ یک کارگر ۲۵ ساله افغان هنگام برداشت چغندر در ترکیه، بار دیگر وضعیت ناامن اشتغال مهاجرانی را برجسته کرده است که در مزارع و دیگر بخشهای پرخطر این کشور، بدون برخورداری از بیمه و حمایتهای قانونی کار میکنند. نبود بیمه کارگران مهاجر و تداوم حوادث مرگبار در محیطهای کاری ترکیه، بار دیگر توجهها را به شرایط دشوار اشتغال این گروه جلب کرده است.»
مرگ در مزارع؛ کارگران مهاجر ترکیه بدون پوشش بیمه
«اسماعیل گیلانی»، جوان ۲۵ ساله اهل «ولسوالی» خاکسفید ولایت «فراه» افغانستان، در منطقه «جیهانبیلی» ولایت قونیه ترکیه، هنگام برداشت چغندر جان باخت.
خانواده گیلانی به رسانهها گفتهاند او هفت سال پیش افغانستان را ترک کرده بود؛ دو سال در ایران و پنج سال در ترکیه کار کرد. اما در این مدت بهصورت غیررسمی و بدون بیمه مشغول به کار بود. او نامزد داشت و نامزدش همچنان در افغانستان زندگی میکند.
شرایط اشتغال گیلانی نمونهای از وضعیت بخشی از کارگران مهاجر در ترکیه است که بهویژه در فعالیتهای کشاورزی فصلی، بدون قرارداد رسمی و پوشش بیمه کار میکنند. در چنین شرایطی، وقوع حادثه یا ازکارافتادگی میتواند به قطع کامل درآمد آنها منجر شود.
مرگ کارگران افغان در محیطهای کاری ترکیه
گزارش شورای ایمنی و سلامت کارگران ترکیه نشان میدهد در ۹ ماه نخست سال جاری، ۱۷ هزار و ۳۶ مورد مرگ کارگران در ترکیه ثبت شده است. این شورا اعلام کرده که ماهانه بیش از ۲۰۰ کارگر هنگام کار جان خود را از دست میدهند و احتمال دارد شمار واقعی قربانیان از آمار ثبتشده بیشتر باشد.
تنها در ماه سپتامبر، ۲۲۶ مورد مرگ گزارش شده است. بیشترین تلفات در این ماه به بخشهای ساختمانسازی، کشاورزی و حملونقل مربوط بوده؛ حوزههایی که کارگران در آنها با خطرهای جدی محیط کار روبهرو هستند.
افغانها؛ دومین گروه مهاجر قربانی حوادث کاری
بر اساس آمار همین شورا، دستکم ۱۲ کارگر افغان در سال گذشته و ۱۳ کارگر افغان در سال پیش از آن در حوادث کاری جان باختند. پس از شهروندان سوریه، افغانها بیشترین شمار قربانیان حوادث ناشی از کار را در میان کارگران مهاجر ترکیه تشکیل میدهند.
بخش مهمی از آسیبپذیری این کارگران به وضعیت قانونی اشتغال آنها بازمیگردد. طبق قوانین ترکیه، اتباع خارجی برای کار کردن به مجوز اشتغال نیاز دارند و کارفرمایان نیز موظفند آنها را در نظام بیمه اجتماعی ثبت کنند.
کارگرانی که خارج از این چارچوب فعالیت میکنند، از بسیاری از حمایتهای قانونی محروم میمانند؛ از جمله کمکهای مالی در صورت آسیبدیدگی و مستمریای که میتواند پس از مرگ کارگر به بازماندگان او تعلق بگیرد. در نتیجه، برای خانوادههای کارگران غیررسمی، یک حادثه کاری ممکن است علاوه بر فقدان عزیزشان، به از دست رفتن منبع درآمد و حمایت مالی نیز بینجامد.
منبع: ایلنا