گزارشگر – مجتبی احمدلو – در حدود پنج سال پیش در دولت دهم ایران، روز جمعه هفتم سپتامبر 2012 ، دولت سابق کانادا (محافظه کار) در یک اقدام ناگهانی و یکطرفه، کلیه مناسبات خود را با ایران قطع و ضمن تعطیل کردن سفارت خود در تهران تصمیم به بستن سفارت ایران در کانادا نمود.
تصمیم سیاسی عجیب دولت سابق کانادا در بستن سفارت ایران در کانادا موجب شد که مشکلات مختلف و آشفتگی های ریز و درشتی گریبان دهها هزار ایرانی مقیم کانادا را که از خدمات کنسولی سفارت ایران محروم شدند بگیرد. ایرانیانی که برای رفع نیازهای ضروری خود و پیگیری های حقوقی و دیگر موارد کنسولی شامل امور مربوط به گذرنامه های ایرانی، ثبت احوال صدور شناسنامه نوزاد، تعویض شناسنامه و کارت پایان خدمت، ثبت ازدواج، طلاق، فوت… و تأیید وکالتنامه و مدارک تحصیلی و تعیین تکلیف مشمولین نظام وظیفه که صلاحیت رسیدگی به آنها در خارج از ایران به نمایندگان کنسولی کشور است، مجبور به مکاتبه و یا حتی مراجعه به نمایندگیهای سیاسی ایران در سایر کشورها شدند. به درد و رنج ناشی از بسته شدن سفارت ایران در کانادا می توان سوء استفاده دلالان و کلاهبرداران را از این بازار آشفته سیاسی اضافه کرد.
بر اساس آمار غیر رسمی تا سال 2011 جمعیت ایرانیان مقیم کشور کانادا بالغ بر 164 هزار نفر بوده که بصورت میانگین تا سال 2017 بیش از 30 درصد نیز به عدد آن اضافه شده است.
ایرانیان کانادا که حتی در انتخابات اخیر ریاست جمهوری ایران حق رای دادن نداشتند هر روزه متحمل سختی های بسیاری نیز می شوند و شاید برخی اوقات آنها احساس می کنند که بدست فراموشی سپرده شده اند، اما ایرانیان کانادا به مانند ایرانیان داخل ایران با هر اتفاقی ویا در هر مسئله ای خود را ایرانی میدانند و مرتب پیگیر اخبار ایران هستند، اگر در ایران اتفاق ناگواری مانند سیل، زلزله و یا حملات اخیر تروریستی رخ دهد ایرانیان کانادا در هر نقطه از کانادا گردهم جمع می شوند، اگر تیم ملی ایران در مسابقات ورزشی مقام بیاورد آنها نیز جشن می گیرند.
اما درد و رنج هایی که گویی پایانی بر آن نیست هنوز گریبانگیر این مردم است. متنی که در ادامه می خوانید حاصل گفتگوی اختصاصی رسانه هدهد کانادا با مدیر کل فرهنگ حقوقی و قضائی قوه قضاییه آقای حمیدرضا بتو است.
جناب آقای حمیدرضا بتو عزیز بسیار سپاس گزاریم که تقاضای مارا پذیرا بودید، برای شروع می خواهم بپرسم وضعیت بازگشایی سفارت ایران در کانادا و بلعکس را چطور ارزیابی می کنید؟
باسلام خدمت شما و ایرانیان کانادا، برای پاسخ به این موضوع باید بگویم که طی مذاکره ای که با مدیرکل امور بین الملل قوه و دوستان وزارت خارجه داشتیم، متاسفانه پروسه بازگشایی سفارت از سوی کانادا با مشکل مواجه شده لیکن جمهوری اسلامی ایران مشکلی از بابت بازگشایی سفارت ندارد لذا تا اطلاع ثانوی قرار است دو کشور برای رفع مشکلات، کشورهای حافظ منافعی را معرفی کنند و تا این زمان ساکنین کانادا با مراجعه به دفتر حافظ منافع کشورمان در واشنگتن فقط می توانند مسائل مربوط به امور کنسولی را انجام دهند، اما متاسفانه با ایجاد محدودیت های جدید در سفر به آمریکا این امر نیز با مشکل مواجه شده است.
وضعیت فرهنگی ایرانیان کانادا را چگونه می بینید؟
البته فرصت زیادی برای رصد این موضوع ندارم، حتما فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی ایرانیان از سوی نهادهای ذیربط مورد مداقه قرار می گیرد، اما نکته حائز اهمیت تاکید بر حفظ هویت ملی و ایرانی است که در قاطبه ایرانیان خارج از کشور صورت می پذیرد که مایه مباهات است.
جناب آقای بتو همانطوریکه میدانید شرکتهای زیادی در کانادا علاقمند به گسترش همکاری با ایران هستند، قوه قضائیه چه برنامه ای برای حمایت از سرمایه گذاران اقتصادی در ایران دارد؟ در واقع چه تضمینی برای سرمایه گذاری در ایران وجود دارد؟
به منظور حمایت از فعالیت سالم اقتصادی، از مدتها پیش شورایی به نام شورای حفظ حقوق بین المللی در کشور تشکیل شده که در عین حال دو کار را انجام میدهد: نخست حمایت از فعالان و سرمایه گذاران اقتصادی سالم و دوم ایجاد زمینه به منظور امنیت این سرمایه گذاران در مقابل افرادی که بی جهت چوب لای چرخ سرمایه گذاران می گذارند.
این شورا از زمان تاسیس تا به امروز فعالیت خود را به خوبی انجام داده است اما در شرایط کنونی تاکید همه مسئولین بر این است در همه استانهای ایران، چه افراد خارجی و چه ایرانیانی که در خارج از کشور زندگی می کنند و می خواهند در داخل سرمایه گذاری کنند بستر سرمایه گذاری تا آنجا که ممکن است برایشان فراهم باشد.
اگر فردی بخواهد در کشور سرمایه گذاری و تولید کند حتما از سوی نهادهای مختلف از او حمایت می شود.
جناب آقای بتو بسیار سپاس گزاریم که وقت خود را به ما دادید
تهیه و تنظیم مصاحبه: مجتبی احمدلو
